Eten legt nogal een reis af. Je hebt vast wel eens gehoord dat je darmen een lengte hebben van wel 7 tot 8 meter hebben. Tel daar nog je slokdarm en je maag bij op, en eten is tot wel 9 meter onderweg voordat het bij de anus is aangekomen. Dit hele proces duurt 24 tot 48 uur. En er zijn ook een aantal organen bij je spijsvertering betrokken, zoals je galblaas, lever en alvleesklier.

Wanneer wij iets eten, moet ons lichaam het voedsel verteren. In de spijsvertering zetten we voedingstoffen om tot energie en bouwstenen voor het lichaam. Voeding is gemiddeld 24 tot 28 uur onderweg in ons lichaam voor het verteerd is. Vlees is een voedingsproduct dat meer tijd vraagt om te verteren dan groente. Per vleessoort is het nog verschillend hoe lang jouw lichaam erover doet om het te verteren. Goed kauwen helpt om je eten beter te verteren. Heb je een droger stukje vlees, zorg er dan voor dat je er eerst goed op kauwt voordat je het doorslikt.

Wat is Spijsvertering?

Je spijsvertering, wat is dat eigenlijk? Denk jij wel eens na over hoe je spijsvertering werkt? Iedere dag is je spijsvertering voor je aan het werk. Het woord spijsvertering betekent ‘het verteren van spijs’, dat is dus je eten. Het is het afbreken van je eten in kleine nuttige stofjes voor je lichaam. Deze nuttige stofjes geven jou energie, zodat jij een potje kan voetballen of je goed kan concentreren op een lastige rekenvraag. Het is belangrijk om goed voor je spijsvertering te zorgen. We vertellen je er graag meer over.

Je spijsvertering betekent dus het afbreken van je eten tot hele kleine stofjes (voedingsstoffen) die je lichaam opneemt en gebruikt. Deze voedingsstoffen geven je energie en het zijn bouwstoffen. Die bouwstoffen zijn nodig om te groeien of kapotte cellen in je lichaam te vernieuwen. Het stukje brood dat je hebt gegeten wordt zo klein gemaakt dat je lichaam het kan opnemen. Zo gaat het als voedingsstof naar de plek in je lichaam waar het op dat moment nodig is. Nadat de voedingsstoffen uit je eten zijn gehaald, wordt wat je niet gebruikt in je darmen tot poep gekneed. En dat poep je binnen 24 tot 48 uur uit. De hele reis van eten door je spijsvertering duurt dus 24 tot 48 uur. Dit hangt af van wat je precies eet en hoe makkelijk dat af te breken is door je lichaam. Maar wat je ook eet of drinkt, je spijsvertering weet er wel raad mee. Je spijsvertering is onmisbaar en superslim.

De Reis van Voedsel door je Lichaam

Na de eerste hap is je eten nog ongeveer 8 meter onderweg door je lichaam. Wat? 8 meter!? Dat is best lang hè. En misschien ook een raar idee dat dit allemaal in jouw lichaam zit. Onderweg komt het eten verschillende organen tegen. Het begint bij de mond en komt daarna langs je slokdarm, je maag, je dunne darm, dikke darm en endeldarm. Er zijn ook nog andere organen die meewerken bij de spijsvertering. Dat zijn je alvleesklier, galblaas en lever. Je neemt een hap. In je mond kauw je die hap eten fijn met je tanden en kiezen en komt er speeksel bij. Als het klein genoeg is slik je het door.

Eten, het begint eigenlijk al voordat je ook maar een hap of een slok hebt genomen. Denk er maar eens over na, je hebt honger en denkt, waar heb ik zin in. Je kijkt in de koelkast en ziet of ruikt iets lekkers en eigenlijk kun je niet wachten om je tanden erin te zetten. Je begint te watertanden. Je hersenen bereiden je lichaam daarmee al voor op het verteren van voedsel. Want speeksel zet het verteringsproces in gang.

Eenmaal aangekomen in je slokdarm, wordt het eten naar je maag geduwd. Dit noemen we een peristaltische beweging. Je slokdarm is namelijk een sterke spier, die kan duwen en knijpen. Maar zoals je weet, maakt goed kauwen en niet te grote happen, het wel makkelijker voor je slokdarm. Verder zit er nog een klep tussen je slokdarm en maag. Deze zorgt ervoor dat de maaginhoud in de maag blijft. Het eten is in je maag belandt waar het vermengd wordt met maagsap. Dit gebeurt in het bovenste deel van de maag. Vervolgens komt het in het onderste deel terecht, waar de voedselmassa door middel van kneden en malen klaar wordt gemaakt voor vertering in de dunne darm. Vast voedsel blijft ongeveer 3 uur in de maag, mogelijk langer als het vetter is.

Je slokdarm duwt het eten naar je maag. Binnen 3-5 seconden is het al in je maag. Je maag is heel gespierd. Jouw eigen krachtpatser. Je dunne darm heeft de belangrijke taak om het eten op te nemen. Het eten is inmiddels al zo klein dat het uit miljoenen stukjes bestaat. De lengte van 8 meter is leuk, maar je dunne darm spant de kroon. Je dunne darm heeft namelijk een heel groot oppervlakte, namelijk 200m2. Dit is net zo groot als een tennisveld! De dunne darm is zo groot door zijn bijzondere darmwand. De binnenkant heeft allemaal plooien, daarmee vergroot de dunne darm zijn oppervlakte.

De dunne darm is geen uitslover. Hier komt het eten terecht dat over blijft. Wist je dat er triljoenen kleine beestjes in je dikke darm wonen? Deze kleine beestjes worden ook wel je microbioom genoemd en bestaan voornamelijk uit bacteriën. Deze bacteriën zijn belangrijk voor je gezondheid. De dikke darm zorgt ervoor dat van het overgebleven eten poep wordt gemaakt. Daarna wordt het doorgestuurd naar je endeldarm.

De Rol van Organen in de Spijsvertering

Je alvleesklier maakt spijsverteringssappen. Je lever kan je zien als een grote fabriek. De lever controleert het eten dat binnenkomt via je darm, maakt je bloed schoon en kan daarnaast stofjes opslaan, maken en vervoeren. Echt een alleskunner! Je lever maakt gal. Dat wordt opgeslagen in je galblaas. Gal is nodig bij de vertering (kleiner maken) van vetten.

  • Lever: Produceert gal, filtert bloed en slaat stoffen op.
  • Galblaas: Slaat gal op, nodig voor de vertering van vetten.
  • Alvleesklier: Maakt spijsverteringssappen.

Het Microbioom in je Darm

In de dikke darm is het echt ontzettend druk. Er wonen namelijk veel beestjes, zoals bacteriën en schimmels. Al deze beestjes samen wordt het microbioom (of microben) genoemd. Totaal draag je zo’n 1,5 kilo aan microben met je mee. Deze beestje vinden het superfijn in je dikke darm. Ze gebruiken je dikke darm als een all-inclusive resort! Het is er lekker warm (37°C), er is genoeg water en het meest luxe van alles: het eten komt vanzelf langs. Zo’n all-inclusive resort trekt vele gasten en daarom leven er zoveel bacteriën in onze darm.

Er zijn zowel ‘goede’ als ‘slechte’ bacteriën. De goede bacteriën doen veel voor ons. Zo helpen ze mee om het eten te verteren, versterken ze ons afweersysteem en zorgen ze voor het gevoel dat je vol zit. In ruil daarvoor geeft je darm ze eten en onderdak. Helaas heb je ook slechte bacteriën. Daar kan je ziek van worden of ze zorgen voor een rotgevoel. Je darm wil deze bacteriën niet, maar kan ze helaas niet wegjagen. Een gezond microbioom bestaat uit veel bacteriën van veel verschillende soorten. Welke bacteriesoorten er in iemands darm leven, verschilt per persoon. Iedereen heeft een ander microbioom.

Je microbioom en afweersysteem zijn een topteam. Ze werken veel samen en dat is maar goed ook. Ongeveer 70% van je afweersysteem zit in je dikke darm en hier zit ook het grootste gedeelte van je microbioom. Het microbioom helpt de cellen die ziekten tegenhouden (afweercellen) om te groeien en te vermeerderen. Deze afweercellen komen in actie als er indringers het lichaam binnenkomen. Zo helpt jouw microbioom mee om een groot en sterk leger paraat te hebben om ziekteverwekkers tegen te gaan. Wanneer je microbioom in balans is, helpt het je afweer versterken en zo dus ook je gezondheid. Een goede afweer kan ervoor zorgen dat je minder snel ziek wordt, dat je minder erg ziek bent en dat je sneller beter wordt.

Wat is nu eigenlijk je afweersysteem? Je afweersysteem is jouw persoonlijke leger tegen indringers die je ziek willen maken. Als een virus je lichaam binnendringt, gaan meteen alle alarmbellen af. Je afweersysteem komt in actie door soldaten in te zetten. Soldaten met ieder zijn specialiteiten. De een is een verkenner, die zoekt naar alles wat vreemd is en ruimt dat op. De ander verzamelt informatie om opdrachten te geven aan andere soldaten. En dan heb je nog de sluipschutters. Zij doden de indringers. Het afweersysteem heeft twee hoofdtaken; 1 het verdedigen van je lichaam, 2 het slagveld opruimen. Je afweersysteem onthoudt van elke type indringer hoe deze aangepakt moet worden. Wanneer de indringer opnieuw het lichaam binnenkomt, dan weet je afweersysteem precies hoe ze deze indringer kunnen verjagen.

Tips voor een Gezonde Spijsvertering

Voor een goede spijsvertering is belangrijk dat je kiest voor gezond eten en dat je veel varieert (afwisselt). Gezond eten wil zeggen producten eten die zo min mogelijk bewerkt zijn, zoals groente, maar ook volkorenbrood. Bewerkte producten zijn bijvoorbeeld koekjes of frisdrank. Bij bewerkt eten zijn vaak kleur- en smaakstoffen toegevoegd die niet goed voor je zijn. Door voldoende te variëren met voeding zorg je ervoor dat je alle belangrijke stoffen binnenkrijgt die je nodig hebt. Zo is het goed om te variëren in je ontbijt. De ene keer een boterham met appelstroop en de andere keer neem je een bakje met yoghurt, muesli en fruit.

Vezels zijn plantendeeltjes die vooral zitten in volkorengraanproducten zoals volkorenbrood en volkorenpasta. En ze zitten ook groente en fruit, peulvruchten, aardappelen en noten en zaden. Vezels zijn heel gezond voor je. En wist dat de goede bacteriën in je darm vezels het lekkerste vinden wat er is?! Je lichaam heeft iedere dag voldoende vocht nodig om al zijn taken uit te kunnen voeren. Zo helpt vocht onder andere bij het transport van voedings- en afvalstoffen. Belangrijk dus dat je voldoende drinkt. Ook in combinatie met vezels is vocht belangrijk. Vezels gebruiken vocht. Ze nemen vocht op als een soort spons en zorgen ervoor dat je poep soepel wordt.

Je spijsvertering vindt het fijn als je in beweging bent. Het is heel gezond voor je en door bewegen voel je je fitter. Dit houdt in dat je hartslag licht verhoogt. Een voorbeeld is een stukje fietsen of wandelen. Als je voelt dat je moet poepen, ga dan naar de wc. Het is een teken van je endeldarm dat die vol zit en graag wat kwijt wil. Door je wc-bezoekje uit te stellen kan je last krijgen van harde, droge poep. Het is niet zo goed om heel hard te persen. Zachtjes mag wel. Goed zitten op de wc kan helpen om het poepen makkelijker te maken. Dit kan door een voetenbankje te gebruiken. Zet je voeten op het bankje, ga iets voorovergebogen zitten, zodat je knieën iets omhoogkomen.

Het is goed om na het poepen even achterom te kijken. Hoe ziet je poep er uit? Zijn het kleine keutels, is het een worst, slang, of is het een waterige brei? Dit kan je veel vertellen over de gezondheid van je darmen. Het poepen van keutels kan betekenen dat je te weinig vezels en vocht binnenkrijgt. En een waterige brei kan betekenen dat je darmen even niet optimaal werken.

Verteringstijden en Factoren

De verteringstijd van voedsel verschilt sterk per persoon, maar gemiddeld duurt de totale spijsvertering zo’n 24 tot 48 uur. Voedsel wordt eerst fijngemalen in de mond, waar ook de eerste verteringssappen vrijkomen, en daarna gaat het door de slokdarm naar de maag. In de maag wordt het voedsel verder verteerd. Vloeibare voeding en dranken blijven zo’n 1-2 uur in de maag, terwijl vaster voedsel er gemiddeld 3 uur over doet voordat het verder gaat naar de dunne darm. In de dunne darm blijft voedsel gemiddeld 4-8 uur.

Sommige mensen moeten gelijk na het eten poepen. Hoe kan dat als het eten er gemiddeld 1 tot 2 dagen over doet om verteerd te worden? Dit heeft vaak te maken met de zogenoemde gastrocolic reflex: als je gaat eten, gaat vooral de dikke darm extra bewegen om ruimte te maken voor het nieuwevoedsel. Dit wordt getriggerd doordat je maag wordt opgerekt wanneer er nieuw eten inkomt. Deze extra bewegingen starten al binnen enkele minuten nadat je begint met eten.

Dumpingsyndroom

Het dumpingsyndroom is een aandoening die optreedt wanneer voedsel te snel van je maag naar je dunne darm beweegt. Dit sydroom is vrijwel altijd het gevolgd van een operatie waarbij (een deel van) de maag verwijderd is. Het syndroom wordt zo genoemd omdat het voedsel letterlijk ‘gedumpt’ wordt in de dunne darm.

Symptomen van het dumpingsyndroom kunnen variëren van persoon tot persoon, maar gaan vaak om het volgende:

  • Buikpijn of krampen
  • Misselijkheid
  • Braken
  • Diarree
  • Duizeligheid of licht in het hoofd voelen
  • Vermoeidheid of zwakte
  • Flauwvallen
  • Een snelle hartslag of hartkloppingen kort na het eten
  • Opgeblazen gevoel of een ongemakkelijk vol gevoel
  • Zweten
  • Blozen of roodheid van het gezicht en de hals
  • Trillen of beven
  • Een gevoel van onrust of nervositeit

Deze symptomen kunnen optreden in twee fasen: de vroege fase, die binnen enkele minuten na het eten begint en de late fase, die één tot drie uur na het eten optreedt. De late fase wordt vaak geassocieerd met een daling van de bloedsuikerspiegel (hypoglykemie) als gevolg van de snelle maaglediging.

Veel ongemakken kunnen worden voorkomen of verminderd door het opvolgen van suggesties en aanbevelingen van je behandelend arts of diëtist. Het is raadzaam om je dieet aan te passen als een deel van je maag is verwijderd. De mate en het ontstaan van klachten variëren per patiënt. Het is het beste om zelf te ontdekken wat en hoeveel je kunt eten. Vaak verminderen de klachten na verloop van tijd door aanpassingen in het lichaam.

Vezels en Spijsvertering

Eet dan voldoende vezels: deze zijn essentieel voor een goede spijsvertering en helpen om klachten zoals verstopping te voorkomen. Je voegt makkelijk extra vezels toe aan je dieet door WholeFiber te gebruiken. Vrouwen hebben 30 gram vezels per dag nodig, mannen 40 gram. In het westerse dieet met veel bewerkt voedsel lukt het veel mensen niet de aanbevolen hoeveelheid te halen. Door dagelijks 2-3 eetlepels WholeFiber prebiotica toe te voegen, krijg je op een makkelijke en puur natuurlijke manier al 10 gram extra vezels binnen.

Niet al het voedsel wordt volledig verteerd: met name vezels zijn grotendeels onverteerbaar en verlaten het lichaam vaak als ontlasting. De tijd die het duurt voordat je eten als ontlasting eruit komt verschilt per persoon: dit noemen we ook wel transitietijd.

De Maag: Een Belangrijk Orgaan in de Spijsvertering

De maag zorgt ervoor dat ons voedsel helemaal wordt fijn gekneed en gemengd met maagsap. De maag is een rekbaar orgaan dat boven in de buikholte ligt, links van het midden en vlak onder het middenrif. Hoe groot de maag is, verschilt door de dag heen. Als de maag leeg is, is hij helemaal plat. Als je net gegeten hebt, is de maag ongeveer 30 centimeter lang. Hij heeft dan de vorm van een omgekeerde peer, van boven breed en van onder smal. Een volle maag heeft een inhoud van ongeveer drie liter.

De sluitspier tussen de slokdarm en maag zorgt ervoor dat de maaginhoud niet terugstroomt in de slokdarm. Alleen als we moeten overgeven, kan voedsel de maag via de slokdarm verlaten. De slokdarm maakt dan zogenoemde antiperistaltische bewegingen, in tegengestelde richting. De maagwand is ongeveer 0,5 centimeter dik en opgebouwd uit verschillende lagen.

In het bovenste gedeelte van de maag (fundus en corpus) wordt maagsap toegevoegd aan het voedsel. Hierna komt het voedsel in het onderste deel (antrum) van de maag terecht. Hier wordt het gekneed, fijngemalen en goed vermengd met het maagsap. Ook bij de uitgang van de maag zit nog een sluitspier. Dit wordt de pylorus genoemd. Deze laat het voedsel beetje bij beetje door naar het eerste deel van de dunne darm: de twaalfvingerige darm. Het voedsel is dan fijngemalen tot deeltjes ter grootte van ongeveer één millimeter.

Maagsap speelt een belangrijke rol bij het verteren van het eten. Iedere 24 uur produceren kliertjes in het bovenste deel van de maagwand ongeveer anderhalve liter maagsap. Dit gebeurt niet continu. De productie van maagsap komt vooral op gang als we eten proeven en kauwen, maar ook als we eten zien of ruiken. Maagsap bestaat uit een aantal verschillende stoffen.

  • Zoutzuur: Breekt voedsel af en beschermt tegen bacteriën.
  • Enzymen: Knippen voedingsstoffen in kleinere stukjes.
  • Intrinsic factor: Zorgt ervoor dat vitamine B12 opgenomen kan worden.

Vloeibaar voedsel verlaat de maag veel sneller dan vast voedsel. Een normale, warme maaltijd blijft ongeveer drie uur in de maag. Hoe vetter de maaltijd, hoe langer het duurt voordat het voedsel klaar is om door te stromen naar de twaalfvingerige darm.

Vertraagde Maagontlediging

U heeft een vertraagde maagontlediging. Dit betekent dat eten te lang in uw maag blijft zitten. De spijsvertering begint in de mond. In de maag gaat de spijsvertering verder. De maagwand maakt maagsap aan. Hierin zitten maagzuur en spijsverteringsenzymen.

Voedsel wordt eerst in het bovenste gedeelte van de maag opgeslagen. Vanuit daar gaat het naar het onderste gedeelte van de maag. Hier wordt het voedsel gekneed, verder fijngemalen en goed vermengd met het maagsap. De maag laat het voedsel beetje bij beetje door naar de dunne darm.

Een vertraagde maagontlediging komt door een storing in de bewegingen van de maag. De maagspier trekt te weinig of te onregelmatig samen. Voedsel blijft daardoor langer in de maag dan normaal doordat de maag niet regelmatig wordt geleegd. Normaal gesproken blijft voedsel ongeveer 3 uur in de maag voordat het wordt afgegeven aan de dunne darm.

De Rol van de Dunne Darm

De dunne darm is vijf meter lang en is het meest belangrijk als het om verteren gaat. Hier worden spijsverteringssappen en enzymen uit de alvleesklier en galblaas aan het voedsel toegevoegd. Deze enzymen hakken de voedingsstoffen in nog kleinere deeltjes: aminozuren, suikers, vetzuren, vitamines en mineralen.

De in kleine stukjes verdeelde voedingsstoffen komen via de darmwand in het bloed terecht. Door de plooien en uitsteeksel in de darm is het oppervlak zo groot als een tennisveld. Dit geeft voedingsstoffen de ruimte voor opname in het bloed. Voedsel waar de spijsvertering geen vat op heeft, komt als een waterdunne brij terecht in de dikke darm.

De Dikke Darm en het Microbioom

In de dikke darm is het echt ontzettend druk. Er wonen namelijk veel beestjes, zoals bacteriën en schimmels. Al deze beestjes samen wordt het microbioom (of microben) genoemd. Totaal draag je zo’n 1,5 kilo aan microben met je mee.

De dikke darm onderscheidt zich van de dunne darm uitwendig doordat hij:

  • Veel wijder is.
  • Op regelmatige afstanden uitzakkingen (haustra)
  • Met daartussen inzinkingen (plicae semilunares; embryonaal ontstaan door plooivorming in de wand) te zien geeft.
  • En drie overlangse spierbanden vertoont.

Conclusie

labels:

Zie ook: