Veel mensen vinden het lastig om planten in leven te houden. Gelukkig is er een eenvoudige manier om je planten te vermeerderen: stekken in water. Het is een slimme manier om een extra exemplaar te creëren van een plant die je al hebt, en het enige wat je daarvoor hoeft te doen is de plant te stekken in water. Dit is in feite het wortel laten schieten van een klein deel van een plant, waardoor er een nieuwe plant uit kan groeien. Het klinkt kinderlijk eenvoudig en dat is het in feite ook.

De basisprincipes van stekken

Om je planten in water te stekken heb je het volgende nodig:

  • Een scherp mesje
  • Een glas water
  • Eventueel een dekseltje met gaatjes erin, om de bladeren van elkaar te scheiden

Zorg ervoor dat je het stekje afsnijdt op minstens 5-7 cm van het blad vandaan, zo heeft het genoeg ruimte in het glas en valt het er niet uit. Het slimst is om hem net onder een luchtwortel af te snijden. Dit is een verdikking of knobbel in de steel, waaruit soms meerdere steeltjes met bladeren uit groeien. De kans is dan het grootst dat je stekje in water goed groeit.

Het stekje afsnijden doe je het beste schuin, en bij voorkeur met een scherp mesje. Veel blogs raden je aan om het mesje dat je gebruikt om het blad af te snijden eerst te desinfecteren. De reden daarvoor is dat wanneer je een stukje van een plant afknipt, hoe klein ook, er altijd een soort ‘wondje’ ontstaat, waar bacteriën in kunnen komen. Om de originele plant te beschermen tegen rot kun je dus je mesje eerst desinfecteren. Bovendien voorkom je zo dat je eventuele ziektes waar een plant aan lijdt doorgeeft aan andere planten.

Nadat je het stekje in een glaasje water hebt gezet, is het belangrijk om in de gaten te houden dat het steeltje constant onder water blijft staan. Eén cm is daarbij al voldoende.

Hoe lang duurt het voordat stekjes wortels krijgen?

Het duurt ongeveer enkele weken voordat het stekje in water een wortel heeft die voldoende groot is om hem in de potgrond te zetten. Dit verschilt natuurlijk per plant. Vormt een steeltje na ongeveer twee weken nog geen wortel? Dan kun je ervan uitgaan dat hij dat niet meer gaat doen.

Als de wortel ongeveer 5 cm lang is kun je het stekje in potgrond zetten. Zorg er daarbij voor dat het stekje stevig genoeg staat en je de grond dus goed aanduwt. Zo zorg je ervoor dat hij niet omvalt, maar ook dat er amper lucht bij komt.

Welke planten kun je stekken in water?

In principe kun je alle (kamer)planten stekken in water. Er zijn echter planten die je alleen op deze manier kunt stekken als ze zelf al een nieuw plantje geproduceerd hebben, zoals een pannenkoekplant of Haworthia.

Er zijn enorm veel verschillende plantenfamilies en om je planten echt goed te kunnen verzorgen is het belangrijk om te weten waar ze vandaan komen en wat ze precies nodig hebben. Het bekendste plantje om te stekken is misschien wel de Pannenkoekplant, of Pilea peperomioides. Die groeit zijn eigen stekjes die je makkelijk van de moederplant af kunt halen. Maar wist je dat je de meeste planten thuis kunt stekken, zonder dat je daar ingewikkelde dingen voor hoeft te doen of hoeft aan te schaffen?

De beste tijd van het jaar om je planten te stekken is in het voorjaar. Stek het liefst planten die gezond en sterk zijn, je stekjes zullen dan ook makkelijker groeien. Zorg ervoor dat je je stekken niet te groot maakt. Je stekje heeft nog geen wortels om voldoende water op te nemen en al het blad te voorzien van vocht. Een beetje afhankelijk van de grootte van de moederplant, is het ideale stekje ongeveer 10 tot 15 centimeter lang.

Verschillende soorten stekken

Verschillende planten stek je op verschillende manieren, want niet alle planten zijn op dezelfde manier te vermeerderen. Bij sommige planten is een enkel blaadje genoeg, terwijl je voor andere planten ook echt een stuk van de stengel nodig hebt.

Bij sommige planten herken je snel hoe je hem kan stekken. Heeft je plant lange stengels met luchtwortels naast de blaadjes, dan kun je een stengelstek nemen. Groeit je plant op een stevige stam, die al dan niet vertakt? Dan kun je een kopstek maken. Maar je kunt de stam ook in meerdere stukken verdelen en een tussenstuk laten wortelen. Vetplantjes zoals een Sedum Burrito hebben vaak blaadjes die je in z’n geheel van de stam af kunt halen. Van zo’n bladstek kan een heel nieuw plantje groeien.

Je kunt je planten op verschillende manieren laten wortelen. De makkelijkste manier voor de meeste stekjes is om ze in het water te laten wortelen. Je kunt goed in de gaten houden of het goed gaat met je stekjes en je hoeft niet bang te zijn dat je te weinig water geeft. De nieuwe wortels die gaan groeien vullen je glazen vaasjes ook nog eens heel mooi!

Het enige nadeel aan deze methode is dat je plantje een tijdje moet wennen als je hem in de potgrond stopt. Een stekje heeft altijd net even wat meer zorg nodig dan een volwassen plant. Vooral als er nog geen wortels aan je stekjes zitten, is het voor je plant nog een uitdaging om water op te nemen. Je kunt de stekjes in de aarde een handje helpen door een kleine kasje over het plantje heen te maken. Dit kun je makkelijk doen met een plastic zakje. Het hoeft niet helemaal luchtdicht te zijn en het is goed zo nu en dan even te luchten.

Veelgestelde vragen over het stekken van je planten

Wanneer zet je je stek in de grond?

Voor de meeste planten geldt dat als de wortels zo’n 5 tot 10 centimeter zijn, je het plantje in de grond kunt zetten. Laat je je stekjes heel lang in het water staan, dan zal de plant niet zoveel gaan groeien. Het ziet er natuurlijk wel erg mooi uit, die wortels op water. Dus als je het niet erg vindt dat de plant niet zoveel groeit, kun je hem best op water laten staan.

Is het erg dat je een deel van de moederplant afsnijdt?

Helemaal niet! De meeste planten vinden het helemaal niet erg om gesnoeid te worden en zullen juist voller ervan worden. Je plant wordt gestimuleerd om weer nieuwe bladeren te ontwikkelen en zal flink wat energie stoppen in het opnieuw uitlopen.

Mijn stekje op water wordt bruin aan de onderkant, wat nu?

Als het snijvlak bruin kleur, maar verder wel stevig blijft, is er niks aan de hand. Maar als het takje ook zacht wordt, is dat een teken dat je stekje aan het rotten is. Snij al het bruine van je stek af en verschoon het water om de paar dagen.

Hoe maak je een stekje? 3 verschillende stek-methodes om planten te stekken

Niet elke plant kun je op dezelfde manier stekken. Bij sommige planten heb je alleen een enkel blad nodig, maar bij de meeste planten heb je de stengel of stam nodig om de plant te vermeerderen. Ik zal een aantal verschillende manieren laten zien, zodat jij straks met vertrouwen stekjes van je plant af kunt halen.

Monstera stekken (methode 1: stengel + blad)

De Monstera deliciosa (gatenplant) is een plant, die in het wild tegen bomen op wil klimmen. Dit soort planten hebben tegenover elk blad een luchtwortel groeien, waarmee ze zich aan de boom vast kunnen houden. Soms is dit alleen nog een kleine bruin knobbeltje, andere keren zijn ze al flink aan het groeien. Deze planten kun je stekken door de stengel net boven het volgende blad door te snijden en de stek met de luchtwortel onder water te laten wortelen. Neem bij een grote plant als de Monstera deliciosa een stek met één, maximaal twee bladeren. Als de wortels onder water zich goed hebben ontwikkeld, kun je je stek in de grond zetten. Laat de wortels minstens tot een centimeter of tien tot twintig groeien. Hou de aarde vochtig wanneer je je stek net hebt gepland.

Vetplanten stekken (methode 2: blad methode)

Veel vetplanten kun je met een enkel blaadje al stekken. Soms vallen ze heel makkelijk van de plant af, bijvoorbeeld bij een Sedum burrito, maar vaak moet je ze zelf nog van de plant af halen, zoals bij een Echeveria. Doe dat voorzichtig, zodat het blad helemaal intact blijft, een gescheurd blad zal niet gaan wortelen. De blaadjes leg je op de aarde en dan is het wachten geblazen. Zet ze op een plekje waar de zon er niet vol op schijnt, daardoor kunnen de blaadjes te veel uitdrogen. Geef de blaadjes water door ze één keer per week met de plantenspuit te sprayen. Hou dit vol als de wortels verschijnen, als het plantje dan te weinig water krijgt, vertraag je de groei. De wortels vinden zelf de weg naar de aarde en een nieuw plantje zal een tijdje later verschijnen.

Ficus stekken (methode 3: kopstek / tussenstek)

Een stek van een Ficus kan bestaan uit een kopstek of een tussenstek. De kopstek is de top van de plant en de tussenstek alle stukken eronder. In principe kan je met een stuk stam en een enkel blad al een nieuwe plant laten groeien. Je kunt ook meerdere bladeren aan je stek laten zitten, maar maak je stek niet te groot. Dan kost het de plant te veel energie om het blad goed te houden, terwijl die energie naar het ontwikkeling van de nieuwe wortels moet gaan. Let op dat je echt een stuk van de hoofdstam gebruikt. Als je alleen een blad en de bladstengel hebt, zal er in veel gevallen niks gebeuren. En als je het zonde vindt om je plant te toppen, bedenk dan dat je er vaak een vollere plant voor terug krijgt, omdat de plant op meerdere punten opnieuw zal uitlopen. Je kunt de stek in water laten wortelen, of direct in de grond zetten. Hou in het tweede geval de grond licht vochtig, tot de wortels goed gaan groeien.

Hoe laat je een stekje groeien?

Stekjes groeien het beste in indirect licht. Een goede plek voor stekjes is bijvoorbeeld de vensterbank of (keuken)plankjes direct naast het raam dat gericht is op het noorden, oosten en westen. Een raam op het zuiden krijgt te veel direct licht en is niet geschikt voor stekjes die nog kwetsbaar zijn. Zorg er ook voor dat de ruimte niet te koud is, dat belemmert de groei. In de winter kan je je stekje een goede start geven door de stekjes onder een groeilamp te plaatsen. Met een groeilamp krijgt je plant altijd voldoende licht om goed te gaan groeien en hoef je niet bang te zijn voor smalle plantjes met kleine blaadjes.

Veelgestelde vragen over kamerplanten stekken:

Welke planten kun je goed stekken?

Je kunt het beste starten met makkelijkste kamerplanten om te stekken.

In welke maand kan je planten stekken, of kun je het hele jaar door stekken?

De beste tijd van het jaar om je planten te stekken is in de lente en de zomer. Dan zitten je planten vol nieuwe energie, om snel nieuwe wortels te maken en goed te gaan groeien. Maar met deze tips kan je je plant ook in de herfst of de winter stekken.

Waar moet je de stek afknippen of afsnijden?

Een stengelstek afknippen doe je door de stengel net boven het volgende blad door te snijden en de stek (bij Monstera inclusief de luchtwortel) onder water te laten wortelen. Snijd dus altijd vlak boven een nieuw blad of een nieuwe vertakking, zodat er voldoende stengel aan je stekje zit.

Hoe maak je zelf stekgrond?

Stekgrond of stekaarde is eigenlijk ‘gewone’ potgrond dat luchtiger is gemaakt zodat de tere worteltjes makkelijker kunnen groeien. In dit artikel lees je wat stekgrond bijzonder maakt en hoe je je eigen zaai & stekgrondgrond maakt.

Wat kun je gebruiken in plaats van stekpoeder, of kan je ook stekken zonder stekpoeder?

Wil je de groei van wortels aan je nieuwe stekken iets versnellen? Dan kan je eventueel deze wortelcomplex van Hesi op Bol gebruiken. Dit zorgt ervoor dat je plant wat sneller wortels aan gaat maken. Met stekpoeder zie ik bij mijn experimenten eigenlijk geen verschil, dus dat kan je wel proberen maar heeft bij mijn stekken bijna geen effect gehad. Zonder wortelcomplex is het vaak een kwestie van geduld voor er wortels gaan groeien, het duurt gewoon iets langer. Dus ook zonder wortelcomplex of stekpoeder kan je prima stekjes laten wortelen, het is niet noodzakelijk.

Hoe lang moet een stekje in water?

Stekjes zet je minimaal een paar weken op water, zodra de grondwortels minimaal 5 cm lang zijn, dan kan je hem in de aarde zetten. Hoe lang een plant in water moet staan voordat de stekjes wortelen, verschilt erg per plant. Soms zie je na een paar dagen als wortels verschijnen, bij andere planten kan het soms maanden duren voordat je iets ziet. Je kunt er ook voor kiezen om je stekken met wortels door te laten groeien op water, bijvoorbeeld in een stekstation zoals dit mooie stekstation op Bol.com.

Kun je alle planten stekken in water?

Nee, niet alle kamerplanten kan je op water stekken, dat verschilt per plant. Mijn boek Stek Je Plant bevat een enorme stekjesgids met de 40 populairste planten en hun stekmethodes en verzorgingstips.

Hoe laat je een stekje groeien?

Stekjes groeien het beste in indirect licht. Een goede plek voor stekjes is bijvoorbeeld de vensterbank of (keuken)plankjes direct naast het raam dat gericht is op het noorden, oosten en westen. Je kunt je ook verder verdiepen in groeilampen en geavanceerdere groeilampen met timers kopen, ik heb een blog geschreven met alles wat je moet weten over groeilampen.

Hoe verzorg je een stekje?

In mijn kamerplanten boek Stek je Plant leer ik je alles over het stekken en verzorgen van je groene huisgenoten en de basics van plantenverzorging.

Hoe verpot je een stekje?

Planten verpotten is eigenlijk heel simpel, bij een stekje moet je goed opletten dat de wortels niet beschadigen maar verder werkt het hetzelfde als bij volwassen planten. In deze video laat ik je zien waar je op moet letten bij het verpotten van planten

Waarom wortelen mijn stekjes niet?

Hoe lang het duurt voor een stek wortelt is van verschillende factoren afhankelijk. Je leest er alles over in mijn Eerste hulp bij stek-problemen.

Hortensia stekken

Hortensia’s (Hydrangea) zijn populaire tuinplanten die bekend staan om hun weelderige bloemen en lange bloeiperiode. Wil je meer hortensia’s in je tuin? Dan kun je ze eenvoudig vermeerderen door middel van stekken.

De beste tijd om hortensia’s te stekken is in de zomer, tussen juni en augustus.

  1. Kies een jonge, niet-bloeiende scheut van ongeveer 10-15 cm lang.
  2. In water: zet de stek in een glas water en ververs het water om de paar dagen.
  3. Dek de pot af met een doorzichtige plastic zak of zet hem in een kweekkas.
  4. Plaats de stek op een lichte plek, maar niet in direct zonlicht.

Gemiddeld duurt het 4-6 weken voordat een stek wortels krijgt.

Houtstekken

Bij het vermeerderen van planten kom je allerlei soorten stekken tegen: zomerstekken, bladstekken, wortelstekken en ook houtstekken. Maar wat is een houtstek precies? Een houtstek is een stek die wordt genomen van een verhoute tak, meestal van het afgelopen groeiseizoen. Dit type stek bevat geen bladeren, is stevig van structuur en wordt genomen wanneer de plant in rust is.

Je herkent een houtstek aan een stevige, volledig verhoute tak van het afgelopen groeiseizoen. Deze tak bevat geen bladeren of verse groeipunten en is droog en stug van structuur. Houtstekken zijn uitermate geschikt voor het vermeerderen van struiken en houtachtige planten die niet goed wortelen met zachtere of jongere stekken.

Een houtstek wordt altijd genomen in de wintermaanden, meestal tussen december en februari. De plant is dan in rust en de takken zijn volledig verhout. Een houtstek is dus geen zomerstek, maar een typische winterstek. Dit is belangrijk om te weten, want stekken van dezelfde plant kunnen op verschillende momenten en manieren gemaakt worden.

Afhankelijk van de soort en weersomstandigheden duurt het gemiddeld 6 tot 12 weken voordat er wortels worden gevormd. In het voorjaar, zodra je ziet dat de stek nieuwe bladeren maakt, kun je voorzichtig controleren of hij geworteld is. Als de wortels sterk genoeg zijn, kun je de jonge plant uitplanten of overpotten.

Stekken met verschillende substraten

Nadat je een stekje hebt genomen van jouw kamerplant, is het tijd om deze te laten wortelen. Een stekje kan wortelend op verschillende substraten. De meest populaire manier om je planten stekken te laten groeien is je stekjes in water te zetten.

Het is heel eenvoudig en een effectieve manier. Je vult een vaasje, beker of kopje met lauwwarm water en zet de planten stekken erin. Indien je stek ‘soort’ het toelaat is het verstandig om deze schuin af te snijden. Dit stimuleert de wortelvorming van je stekje. Het kan per plantsoort verschillen hoe lang de stekjes in water moeten blijven staan. Als je plant stekken wortels hebben van ongeveer 5 tot 10 cm lang kun je ze overzetten in de grond.

Sphagnum mos heeft het vermogen om mega veel water vast te houden, dit helpt het stekje om goed vochtig te blijven staan. Daarnaast is Sphagnum luchtig, waardoor wortels zich er makkelijk in kunnen ontwikkelen. Ook heeft sphagnum mos een iets zuurdere pH waarde, wat veel planten, zoals de Philodendron en Monstera, een prettige omgeving vinden om in te groeien.

Perliet zijn kleine lichtgewicht vulkanisch glas korreltjes. Hierdoor is perliet heel luchtig, waardoor ook hier stekjes zich makkelijk kunnen ontwikkelen. Hierdoor biedt het een uitstekende drainage, ideaal voor planten die niet tegen een te nat substraat kunnen.

Je kunt ook de stekjes direct in (stek) grond steken. Hierbij hoef je niet na het wortelen het stekje weer over te zetten naar grond. Hierbij zouden we zeker aanraden om de onderkant van het stekje eerst in wat stekpoeder te dippen. Dit geeft het stekje net even een boost om goed te kunnen groeien in grond. Het is ook zeker van belang om de grond goed vochtig te houden gedurende de periode dat het stekje wortels ontwikkelt.

Heb jij jouw stekje succesvol laten wortelen en zijn de wortels ongeveer 10 centimeter lang? Dan is het stekje helemaal klaar om verpot te worden naar een potgrond mix. Hierbij kies je een mix die geschikt is voor jouw kamerplant, zoals een universele potgrond mix, een aroid potgrond mix of epiphyten potgrond mix. Zo voorzie je jouw kamerplant in zijn specifieke behoeftes. Houdt de potgrond goed vochtig, zeker in het begin na het overzetten van het stekje. Zo heeft de stek de kans om zich comfortabel te gaan voelen in de potgrond.

Planten stekken kun je ook direct verpotten in de grond of een bloempot. Een nadeel hiervan is wel dat je de ontwikkeling van de wortels van je planten stekken niet kunt zien. Zo kun je niet ingrijpen als je stek extra aandacht nodig heeft. Komen je kamerplant stekken net uit het water? Zorgt er dan voor dat de grond altijd licht vochtig blijft zodat de stek plant kan wennen.

Wat als mijn stekje niet aanslaat?

Geef je nieuwe plant stekken wel voldoende tijd om aan te slaan. Het kan soms wel tot 6 weken duren voordat je stekje een teken van nieuwe wortels vertoont.

Soms komt het voor dat je nieuwe plant stekken niet aanslaan. Je ziet geen nieuwe wortels of ontwikkeling van nieuwe bladeren. Bij planten stekken heb je nooit garantie dat het een succesvolle stek wordt. Daarom is het altijd verstandig om meer plant stekken te nemen dan je nodig hebt. Zo kun je bijvoorbeeld meerdere sansevieria stekken nemen zodat je een grote kans hebt dat er altijd wel eentje goed gaat groeien.

Verschillende invloeden kunnen ervoor zorgen dat stekken niet aanslaan. Denk aan de hoeveelheid licht, de gezondheid van de moederplant en/of de temperatuur en luchtvochtigheid in huis.

Tips voor het stekken van planten

  • Gebruik altijd een scherp mes of scherpe snoeischaar voor het knippen van plant stekken.
  • Gebruik voor het nemen van stekken alleen gezonde planten.
  • Reinig de pot waarin je de plant stekken gaat plaatsen voordat de plant hierin komt.
  • Verwijder lelijke en/of de onderste bladeren van de stek direct, dit kost de plant onnodig veel energie.
  • Bepaal welke potgrond de stek verlangt.

Om de kans op succes te verhogen worden bij jonge kop- of stengelstekken vaak bladeren verwijderd. Zo kan de stek zich focussen op het aanmaken van wortels.

Als je na enige tijd bruine wortels aan je planten stekken ziet is dit een teken van wortelrot. Kom snel in actie en knip met een schone schaar de rotte wortels van je stek af.

Stekjes vinden het fijn om in vochtige grond te staan om wortelgroei te stimuleren.

Stekjes vereisen veel licht om goed te kunnen groeien.

Zelf zaai- of stekgrond maken is vrij eenvoudig en ook nog een goedkoop. Neem 3 delen potgrond en voeg daar 1 deel zand aan toe.

Oude potgrond kun je niet meer gebruiken. Oude potgrond kan vaak geen water meer vasthouden en heeft helemaal geen voeding- of meststoffen meer in zich.

Hoe lang duurt het voor een stekje wortels heeft in water?

Meestal duurt het 1-2 weken voordat ik de eerste worteltjes zie ontstaan en na zo’n 2 maanden is de stek voldoende geworteld om veilig overgezet te worden in verse potgrond.

De beste stek truc: water niet verversen

Stekjes scheiden een zelfgeproduceerd groeihormoon af wat in het water terecht komt. Dit hormoon zorgt voor de vorming en groei van nieuwe wortels. Gooi jij na een week dat water weer weg en vervang je het voor vers kraanwater, dan gooi je dus ook het groeihormoon weg waar jouw stekjes juist zo lekker op gaan. Zonde!

Om de concentratie groeihormoon te verhogen moet je juist zo min mogelijk water gebruiken voor je stek. Mijn voorkeur gaat daarom uit naar lange, smalle vaasjes. Reageerbuisjes eigenlijk. Je ziet ze veel bij tuincentra en dienen tegelijkertijd als mooi decorstuk voor het interieur. Win-win.

Niet té veel, anders raken de wortels straks te erg met elkaar verstrengeld, maar maximaal 3 stekken bij elkaar in een vaasje of potje werkt prima. Je hoeft het vaasje of potje ook niet tot de rand met water te vullen. Gewoon precies genoeg om de wortels nét onder water te laten staan. Of half onder water, werkt zelfs nog beter (alleen dan moet je heel goed opletten dat de wortels niet te lang te droog komen te staan).

Het aangroeien van nieuwe wortels kost een plant ontzettend veel energie dus laat niet te veel blad aan de stek zitten. Doe je dat wel dan gaat veel energie ‘verloren’ aan de bladeren en kan er dus minder energie gestopt worden in wortelgroei. Mijn persoonlijke ervaring is dat een Monstera stek het snelste wortelt met 1, maximaal 2 bladeren. En stekken met kleinere bladeren wortelen sneller dan stekken met grote bladeren.

Wortelgroeimiddelen

Mijn persoonlijke ervaring is dat een Monstera stek het snelste wortelt met 1, maximaal 2 bladeren. En stekken met kleinere bladeren wortelen sneller dan stekken met grote bladeren.

Ik zie dat je ‘liquid rooting hormone’ kunt kopen, maar dat is echt niet nodig als je het water niet ververst. Dan zit er al genoeg ‘rooting hormone’ van de plant zelf in het water. Dus bespaar je een paar centen en koop dit niet. En natuurlijke manieren zoals kaneel en appel cider azijn om je stek sneller wortels te laten groeien?

Wilgentakken, het liefst die jonge buigzame uiteinden. Die staan er namelijk om bekend heel veel groeihormoon af te geven. Klik hier om te zien hoe je ‘willow water‘ maakt.

Menselijk speeksel schijnt ook te helpen bij de vorming van wortels, ja echt, ik verzin het niet. Blijkbaar zitten er enzymen in die de wortelgroei een boost geeft.

Wanneer moet je je stekwater wél verversen?

Als je merkt dat het water wel erg troebel wordt, een rare kleur begint te krijgen of gaat stinken. Maar in alle andere gevallen: lekker laten staan die handel.

labels:

Zie ook: