Een van de dingen die je echt een keer gedaan moet hebben en waar je daarna niet meer zonder kan, is het zelf maken van een pizza. In deze blog nemen we je mee hoe je zelf de lekkerste pizza’s in je eigen pizzaoven kan maken. Van het maken van het deeg tot het kiezen van de juiste toppings en natuurlijk het bakken zelf, gewoon vanuit je eigen tuin.

Waarom een pizzaoven in de tuin?

Een pizzaoven in je tuin geeft net dat beetje extra aan een gewone avond. De houtgestookte pizzaovens van Buitenkado zijn er in verschillende kleuren (grijs of terracotta) en zijn gemakkelijk te gebruiken. Je stookt de oven op met pallethout en nadat de pizzasteen even is warm gestookt, is hij klaar om te gebruiken.

Hoe maak je zelf een pizza?

  1. Goed pizzadeeg is de basis. Meng de ingrediënten en kneed het deeg stevig door (minimaal 10 minuten). Laat het daarna rijzen onder een vochtige doek, ongeveer een uur.
  2. Een goede tomatensaus hoeft niet ingewikkeld te zijn. Gebruik gepelde tomaten, een teen knoflook, wat olijfolie, verse basilicum en een snuf zout. Even pureren, en je saus is klaar voor gebruik. Mocht je de voorkeur geven aan wat meer eenvoud, dan kun je ook kiezen voor een kant-en-klare tomatensaus.
  3. Eén van de meest gemaakte fouten is een pizza overvol beleggen. Kies liever voor een paar goede ingrediënten die elkaar versterken.
  4. Voordat je de pizza’s op de pizzasteen legt is het belangrijk dat de steen goed voorverwarmd is. Laat daarom de pizzaoven al even op temperatuur komen, zodat je pizza’s een lekkere krokante korst krijgen. Wanneer de oven warm genoeg is, kan je de pizza in de oven leggen. Gebruik een pizzaschep om de pizza in de oven te schuiven, en haal hem er na 1 tot 2 minuten weer uit. De hitte zorgt voor een krokante korst en perfect gesmolten kaas.

Samen genieten van écht goede pizza! Zin om zelf aan de slag te gaan met pizza’s? Met de juiste pizzaoven en wat goede ingrediënten kom je al een heel eind. Wil je geen acties missen? Hulp nodig of gewoon even rondkijken?

Zelf een pizzaoven bouwen met leem

Van klei, zand en stro maakt Landleven-timmerman Nick leem. Met deze leem maakt hij een oven, waarin de heerlijkste authentieke pizza’s gebakken worden. In je zelfgemaakte oven in eigen tuin wordt buiten bakken een feestje. Met Nicks stappenplan in het juli-augustusnummer van Landleven kun je direct aan de slag. In het bovenstaande filmpje legt Nick uit hoe je de leem maakt.

Stappenplan voor de constructie

Om jouw tafel op gewenste hoogte te krijgen zijn allerlei oplossingen te bedenken, van gestort beton en gemetselde muurtjes tot aan rustiek los gestapelde stenen. Timmerman Nick van Zutphen laat zien hoe het met hardhout kan. Met een grondboor boor je vier gaten van circa 55 centimeter diep in een vierkant met zijden van 61,5 centimeter van hart tot hart. Zet de palen (A) er met de punt naar beneden in en sla ze met een paalhamer op de juiste diepte. Zaag vier tuinplanken van 68,8 centimeter lang (B). Klem deze een voor een vast aan A; zorg dat B gelijk is aan de bovenzijde van de palen én waterpas is. Laat B aan één zijde 13 millimeter uitsteken. Schroef B aan A met vier roestvrijstalen schroeven. De volgende tuinplank B kun je tegen het uitstekende stuk van de vorige tuinplank aanschuiven en deze aan de andere kant net zo ver laten uitsteken.

De bodemplaat

Op een plaat multiplex teken je een cirkel met een doorsnede van 105 centimeter. Zaag de cirkel uit. Teken nu een rechte lijn van 55 centimeter, alsof je een deel van de cirkel afsnijdt. Dit is de zijde waar de opening van de oven komt, zaag dit stuk van de bodemplaat (C) af.

Leem maken

Voor deze oven maak je twee verschillende mixen. En voor de toplaag van de vloer (E) en de binnen- (F) en buitenwand (H) van de oven gebruik je leem zonder stro. Voor de onderlaag van de vloer (D) en de middelste laag van de koepel (G) gebruik je leem met stro. Leem met stro maak je net zoals die zonder stro, maar in dit geval voeg je meer water toe omdat dit wordt opgenomen door het droge stro. De richtlijn voor de hoeveelheid stro is dat al het stro omringt moet zijn door leem. Je zult snel ontdekken wat de juiste hoeveelheid is, alles moet goed aan elkaar plakken en met te veel stro valt het geheel uit elkaar.

Het soort leem dat je voor de oven nodig hebt bestaat uit één deel klei en twee delen scherp zand (1:2). Er is een kleine kans dat je in jouw tuin onder de teeltlaag een leemachtige grond aantreft. Het is belangrijk dat er geen humus en ander organisch materiaal inzit. Nieuwsgierig hoe? Doe de leemcheck. Klei zorgt dat het geheel goed hecht en kan uitharden, zand geeft stevigheid en voorkomt scheuren. De leem moet altijd goed gekneed en egaal van kleur en structuur zijn.

De vloer van de oven

Van de leem (met of zonder stro) kneedt u ballen ter grootte van je handpalmen en leg deze klaar. De vloer bestaat uit twee lagen. De onderste is een isolerende laag van stro en leem van 4 centimeter dik (D). Deze beslaat de hele bodemplaat C, waarbij je rondom een randje van 2 centimeter vrij laat. Maak de plaat licht vochtig en kneed de ballen van leem met stro aan elkaar. Houd goed in de gaten of de dikte nog klopt, zorgt dat het één geheel wordt en laat de toplaag enigszins ruw zodat deze beter hecht aan de volgende laag E. Gebruik voor de toplaag van de vloer E ballen van leem zonder stro; maak ook deze laag 4 centimeter dik. Laat rondom ten opzichte van D een rand van 4 centimeter vrij, of 6 centimeter tot aan de rand van C. Zorg dat E waterpas is en werk hem zo glad mogelijk af. Laat de vloer tenminste één nacht opstijven, maar het is aan te raden te wachten tot de vloer zo stevig is geworden dat je er geen kuiltje in kan drukken met je vinger. Dit kan, afhankelijk van het weer, enkele dagen duren. Dek de vloer E van bovenaf af met kranten; het is aan te raden tenminste twee lagen papier op elkaar te doen. Knip het papier netjes rond met de bovenkant van het vloeroppervlak.

De koepel

Gebruik nu de tweeënhalve kruiwagen zand om boven op de kranten een bol van licht vochtig zand te maken die precies aansluit bij E en 41 centimeter hoog is. Om de hoogte goed te kunnen meten plaats je in het midden een stok met een marketing van 41 centimeter. Uit de zaagresten van de bodemplaat zaag je een halve ovaal, waarbij de rechte zijde 35 centimeter is en de hoogte 25 centimeter (I). Schroef haaks hierop een uitstekend stukje multiplex van 10 centimeter lang en 8 centimeter breed (J). Zet dit tijdelijke deurtje met het uitstekende stuk in het zand gestoken langs de rechte zijde van E. Dit is de mal voor de opening. Maak een tunnelachtige vorm van zand die de bol en het tijdelijke deurtje met elkaar verbindt. Het uitstekende stukje hout zorgt ervoor dat het deurtje op zijn plek blijft terwijl je het er later toch gemakkelijk uit kunt halen.

Maak de raakvlakken van D en E goed vochtig, dit zorgt voor een betere hechting. Bedek al het krantenpapier met ballen van leem zonder stro; dit is de binnenlaag (F). Zorg dat je alle ballen goed met elkaar samen drukt/kneedt en besteed extra aandacht aan de contactpunten met D en E. Laat deze laag een nacht uitharden. Breng vervolgens een laag aan van 4 centimeter dik leem met stro. Laat dit net zoals de vloer drogen tot het stevig genoeg aanvoelt. Haal nu voorzichtig het tijdelijke deurtje eruit en graaf al het zand uit de koepel. Let op: de oven is in deze fase nog erg kwetsbaar; laat hem ook van binnen enkele dagen tot weken uitdrogen. Het krantenpapier zit als het goed is aan de leem geplakt en valt uit zichzelf naar beneden; zo niet, dan verbrandt het later bij de eerste stook.

Afwerking en drogen

Voor nu moet je vooral geduld hebben. Als de koepel stevig genoeg is, ga je de afwerklaag van 2 centimeter leem zonder stro (H) aanbrengen. Maak G licht vochtig voor betere hechting. Zorg dat H in eerste instantie al zo glad mogelijk is en maak hem gelijk aan C. Als de hele laag H is aangebracht kan je met water het toplaagje nat maken en door met uw handen te wrijven kunt het oppervlak helemaal glad maken.

Van buitenaf lijkt de oven nu opgedroogd, maar zeer waarschijnlijk zit er binnen in de lagen nog veel vocht. Dit zal er met het stoken langzaam uit trekken, daarom is het van groot belang om met een heel klein vuurtje te beginnen. Dit houdt in dat je met heel kleine stukjes hout een klein vuurtje een uur lang brandend houdt, zodat de oven heel geleidelijk opwarmt. Doe je dit te snel, dan kan hij barsten. Vervolgens kan je het vuur langzaam opstoken, maar houd het te allen tijde een rustig vuur.

Bescherming tegen weersinvloeden

Leem is gevoelig voor water, wat wil zeggen dat bij regen de kleideeltjes aan de oppervlakte oplossen en wegstromen. In de loop van de tijd spoelt jouw oven langzaam weg. Vorst kan ervoor zorgen dat het ingetrokken vocht uitzet en zo extra breuklijnen creëren. Daarom moet je jouw oven beschermen tegen de elementen. Het beste is er een afdakje overheen te bouwen of hem af te dekken met een zeil. Als alternatief kunt je jouw oven ook goed laten drogen, na een aantal keer stoken laten afkoelen en vervolgens overgieten met een mengsel van lijnolie en terpentine. Dit laat je intrekken en de terpentine laat je verdampen. Dit doe je in meerdere lagen; hierdoor wordt jouw oven weerbaarder tegen vocht.

Pizza bakken in je zelfgemaakte oven

Je vraagt je wellicht af of er rook bij je pizza komt. In principe niet, maar je pizza kan wel een licht gerookte smaak krijgen. Om je pizza te kunnen bakken stook je in de oven gedurende twee tot drie uur een rustig vuurtje. De dikke laag leem wordt zo langzaam verhit. Vervolgens haal je alle brandende stukken hout uit de oven en veeg je de bodem schoon. Nu kunnen jouw pizza’s erin; deze worden verwarmd doordat de leem nog lang blijft nastralen.

Uiteraard daalt de temperatuur langzaam, dus eerst bak je de pizza’s, die een hoge temperatuur nodig hebben. Daarna sluit je de opening met een houten deur. Vervolgens kun je bijvoorbeeld een kip braden of brood bakken. De deur maak je van grenen en laat je minstens een nacht in een emmer water weken.

Alternatieve methode: een pizzaoven metselen

Pizza’s smaken het lekkerst wanneer ze in een authentieke, houtgestookte steenoven gebakken zijn, dit geeft de pizza een perfecte knapperige bodem. Zelf een pizza oven metselen in je restaurant of voor in de tuin? Vooral wanneer je de pizza oven buiten wilt plaatsen is het belangrijk dat deze waterdicht is. Je kunt niet alleen heerlijke pizza’s bakken in jouw zelf gemetselde steenoven, ook bak je er heerlijk knapperig brood of een lekkere lasagne ovenschaal in, zelfs vlees en vis grillen behoort tot de mogelijkheden. Wanneer je even geen eten te bereiden hebt doet de steenoven prima dienst als gezellige zelf gemetselde tuinhaard.

Waterdicht maken

Voeg in plaats van water onze speciale cementmix toe aan het mengproces. Met onze cementmix maak je ieder cement door en door waterdicht. Ideaal om jouw gemetselde pizza oven tegen alle weersomstandigheden te beschermen. De cementmix is een permanente oplossing die tevens schimmel en algengroei voorkomt. Waardoor jouw pizza oven altijd klaar voor gebruik is.

Meer elasticiteit tijdens het droogproces voorkomt scheuren in de pizza oven. Pizza’s worden gebakken op een temperatuur van 300 tot 350 graden. Onze cementmix heeft naast de eigenschap dat deze waterdicht is nog een ander groot voordeel. De elasticiteit van de cementmix zorgt er namelijk voor dat jouw nieuw gebouwde pizza oven niet gaat scheuren. Vanwege de elastische eigenschappen van de cementmix is deze namelijk goed bestand tegen hoge temperaturen, perfect voor een gemetselde pizza oven. Tevens heeft de cementmix een isolerende werking waardoor de warmte tijdens het opstoken van de oven goed behouden blijft en geleidelijk afgegeven wordt.

Door de (zelf) gemetselde pizza oven te impregneren maak je deze waterafstotend. Behandel de gemetselde pizza oven met Oppercon. Dit is een doorzichtige beschermlaag die jouw gemetselde pizza oven gegarandeerd waterafstotend maakt. Het droogt transparant en kleurloos op.

Tips voor het bouwen en gebruiken

  • Maak bij het bouwen de klei niet té nat, bij ons is een laag ingestort door teveel vocht (gewicht)
  • Begin minstens een uur van te voren met stoken, dan krijgt de oven de kans om goed heet te worden, of beter nog: twee uur
  • Gebruik droog en schoon hout, sprokkelhout uit de natuur is het beste
  • Gebruik geen verlijmd bouwmarkt hout en ook geen naaldhout: daar kan hars uitkomen die in de leem blijft plakken
  • Beleg de pizza’s niet te zwaar, wij merkten dat de pizzabodem dan niet goed gaar wordt
  • Houd de bodem dun, alleen een bodem bakken en daarna dippen in olijfolie is zálig
  • Zet buiten een lange tafel neer met bakjes met ingrediënten en bolletjes deeg, dan kan iedereen zijn eigen pizza beleggen
  • Laat het vuurtje uitsmeulen en ruim de volgende dag de oven leeg zodat er geen etensresten achterblijven.
  • Zorg dat de pizza-oven droog staat onder een (af)dak. Leem kan niet tegen regen.

Hoe werkt een houtgestookte pizza oven?

Een houtgestookte pizza oven is precies wat de naam doet vermoeden, namelijk een pizza oven die hout gebruikt als brandstof voor het opwekken van de warmte die nodig is om pizza’s (of andere gerechten) af te bakken. Dit hoeft niet te betekenen dat het altijd om een steenoven gaat. Er zijn namelijk ook pizza ovens van roestvrijstaal, die kleiner en handzamer zijn dan de traditionele steenovens.

Ovens die hout gebruiken voor het opwekken van de hitte bestaan over het algemeen uit een aantal vaste onderdelen, namelijk een koepel, vloer, rookkanaal en de deur. De vorm, hoogte en materialen van de koepel hebben de grootste invloed op de werking van de oven.

De koepel van een pizza oven is in bijna alle gevallen een ovale (ronde) vorm. Aan de voorkant van de koepel zit vaak het rookkanaal. Het vuur wordt vaak aan de achter- of zijkant van de koepel gestookt, waarna de warmte naar het rookkanaal trekt via het plafond van de koepel. Zou de koepel plat zijn, dan is er te weinig ruimte voor de hitte om langs het gerecht te gaan en zou dit binnen no-time aanbranden! Hierbij geldt overigens ook: hoe hoger de koepel, hoe veelzijdiger de oven is.

Naast de hoogte kan ook het materiaal van de koepel variëren. Bij een metalen pizza oven is deze vrijwel altijd gemaakt van roestvrijstaal, aangezien het materiaal om moet kunnen gaan met extreme temperaturen (tot wel 200-300 graden), terwijl dit ook niet mag gaan roesten en/of slijten. Bij een steenoven is de koepel vaak gemaakt van speksteen. Dit neemt namelijk de hitte van het vuur goed op, terwijl het ook nog enigszins kan ‘werken’. Ook zijn er pizza oven modellen met een geïsoleerde koepel, waarbij er gebruik is gemaakt van een isolerende laag van fermacell. Deze koepels zullen vrijwel geen gebruikerssporen vertonen en gaan dus veel langer mee!

De vloer van een pizza oven is vrijwel altijd van steen, ook als het om een RVS oven gaat (hier liggen vaak losse stenen in). Op steen kan namelijk de pizza minder snel aanbranden. Ook neemt een steen de hitte van het vuur beter op, waardoor de pizza via de onderkant ook gegaard wordt.

Het rookkanaal van moderne pizza ovens zit aan de voorkant van de koepel, vlak achter de deur. Eerdere pizza ovens hadden het rookkanaal in het midden van de koepel, deze zijn echter langzamerhand aan het verdwijnen. Door het rookkanaal aan de voorkant te plaatsen beweegt het vuur namelijk meer ‘over’ de gerechten, waardoor deze beter worden gegaard. Ten slotte is er nog de deur van de oven, vaak gemaakt van gietijzer. Tegenwoordig is de deur bij veel ovens in delen te sluiten, waardoor de warmte beter in de koepel wordt gehouden.

Uiteraard is een pizzaoven zelf bouw een leuk en uitdagend project, maar in sommige gevallen is het goedkoper en verstandiger om voor een kant-en-klare pizzaoven te gaan. De pizzaovens zijn nog wel zelf af te werken indien gewenst.

labels: #Pizza #Oven

Zie ook: