Op elk levensmiddel moet een houdbaarheidsdatum staan, behalve als specifiek in de wet is aangegeven dat een houdbaarheidsdatum niet verplicht is. Op bederfelijke producten staat een uiterste consumptiedatum ('te gebruiken tot'). Bekijk de regels over de houdbaarheidsdatum. U bepaalt zelf de houdbaarheidstermijn. Kies wel het juiste type. Welke type houdbaarheidsdatum u kiest hangt af van de bederfelijkheid.

Houdbaarheidsdatums: THT versus TGT

Op verpakkingen vind je 2 soorten datums die iets over de houdbaarheid zeggen: een Ten minste Houdbaar Tot-datum (THT) of een Te Gebruiken Tot-datum (TGT). Die houdbaarheidsdatum geldt voor gesloten producten.

  • TGT (Te Gebruiken Tot): Dit product moet je gebruiken vóór of op de datum die op de verpakking staat. Je moet het niet gebruiken na die datum. Dat is niet veilig. Het product kan ziekteverwekkers bevatten die je niet ziet, ruikt, of proeft.
  • THT (Ten minste Houdbaar Tot): Dit product mag je ook gebruiken ná de datum die op de verpakking staat. Je moet dan wel kijken, ruiken, en proeven of het product nog goed is. Gebruik je zintuigen om te beoordelen of zo’n product nog lekker is.

Wanneer is Voedsel Bederven?

Eten dat over de datum is, is niet altijd meteen bedorven. Vaak kun je het nog eten, vooral eten met een THT-datum. Bij producten met een TGT-datum is dat anders, omdat er sprake is van een ander soort bederf.

  • Microbieel bederf: Is er sprake van beestjes, sliertjes, schimmels, een nare geur of rare smaak? Dat duidt op microbieel bederf. Gooi het eten weg! Bacteriën, virussen en schimmels veroorzaken microbieel bederf.
  • Fysisch en chemisch bederf: Fysisch en chemisch bederf is onschuldig. Van beide word je niet ziek. Door dit soort bederf veranderen de eigenschappen van het product. Denk aan minder knapperige koekjes, rimpelige appels, oudbakken brood, vet dat ranzig wordt, verkleuring van groenten in een pot of sinaasappelsap in een pak. Op dit soort producten staat een THT-datum. Dan kun je dus met je zintuigen beoordelen of het nog goed en lekker genoeg is.

Hoe Lang is Mayonaise Houdbaar?

In Nederland is mayonaise er zo ingeslepen dat het in een snackbar niet eens uitgesproken hoeft te worden en alleen de woorden ‘frietje met’ volstaan. In bijna ieder huishouden staat dan ook een pot. Geopend kun je die het best in de koelkast bewaren en binnen 2 tot 3 maanden opmaken. Hierna zal de kwaliteit van de mayonaise achteruitgaan, maar kun je de mayonaise vaak nog wel gebruiken.

Voor mayo kun je het volgende bewaaradvies aanhouden: na opening is het twee tot vier maanden houdbaar in de koelkast of drie maanden in de vriezer op -18 graden. In een geopende verpakking zijn oliën, sauzen en smeervetten tot 2 maanden na de THT-datum te gebruiken. Soms zelfs langer.

Bewaaradvies voor Mayonaise

Volgens Het Voedingscentrum kun je mayonaise die nog gesloten is koel, droog en donker bewaren, tenzij de fabrikant anders adviseert. Je kunt daarbij de houdbaarheidsdatum opvolgen.

Voor geopende mayonaise geeft Het Voedingscentrum een bewaaradvies van twee tot vier maanden…in de koelkast! Je kunt ook het bewaaradvies op de verpakking volgen. Voorbeelden zijn:

  • Van Wijngaarden’s Zaanse mayonaise: ‘Koel en donker bewaren’.
  • Remia mayonaise: ‘Na openen koel en droog bewaren’.
  • Calvé mayonaise: ‘Na openen gekoeld bewaren’.
  • Albert Heijn mayonaise: ‘Koel, donker en droog bewaren. Na openen gekoeld bewaren (max. 7°C), beperkt houdbaar’.
  • Oliehoorn mayonaise: ‘Na openen bij voorkeur koel bewaren’.

Waarom de Koelkast?

Hoe vaker je een verpakking (lees: saus) opent, hoe meer schimmels en bacteriën erbij kunnen komen. De kwaliteit van de saus wordt daar ook niet beter van. De koelkast is daarom de beste bewaarplaats voor een saus die al geopend is.

Sauzen zoals mayonaise bestaan voor het grootste gedeelte uit vet; soms wel zestig tot tachtig procent. Dat vet maakt mayonaise, in combinatie met azijn en bewaarmiddelen, niet zo gevoelig voor bacteriële groei. Maar opgelet, want minder vette versies (zoals light-mayonaise) zijn wél gevoelig voor bacteriële groei.

Zelfgemaakte Mayonaise

Zelfgemaakte mayonaise kan schiften omdat het een ‘onstabiele’ saus is. Het bevat zowel olie als water (azijn of citroensap). Van nature mengen die twee niet. Het liefste scheiden ze zich zo snel mogelijk. Is je mayonaise goed gelukt dan zweven talloze minuscule oliedruppeltjes in een kleine hoeveelheid vocht (verhouding globaal 90% tegen 10%). Wordt dat evenwicht verstoord, door temperatuurschommelingen bijvoorbeeld, dan raken de oliedruppeltjes elkaar en vormen ze grote druppels.

Exact vertellen hoe lang je zelfgemaakte mayonaise kunt bewaren kan ik niet. Dat hangt voor een groot gedeelte van jou af. Hoe netjes je werkt bijvoorbeeld. Of je verse of gedroogde kruiden toevoegt. Wat de temperatuur van je koelkast is. Waarschijnlijk kun je het wel een week bewaren. Want gelukkig zit er ook citroensap of azijn in. Dat is zuur en daar houden bacteriën niet van. Dat remt ze in hun groei.

Het beste kun je de mayonaise in de koelkast bewaren. Maximaal bij 7°C. Zelfgemaakte mayonaise kan de ziekmakende bacterie Salmonella bevatten, doordat het ei of de eidooier besmet was. Aan het ei kun je niet zien of de bacterie erin zit. Gelukkig zijn de meeste eieren Salmonella vrij. Ongeveer 1 op de 3.300 eieren is ermee besmet. Geef zelfgemaakte mayonaise daarom niet aan mensen met minder weerstand: (hoog)bejaarden, zwangeren, mensen met een verminderde afweer en jonge kinderen. Zij zijn gevoeliger voor een besmetting met Salmonella.

Verspilling Tegengaan

Jaarlijks belandt per Nederlander bijna 34 kilogram vast voedsel in de afvalbak. Zonde van het geld en niet zo goed voor het milieu. Want voor de productie van voedsel is veel energie en grondstoffen nodig.

Tenzij je een grootverbruiker bent, kan het voorkomen dat je mayonaise (of een andere saus) in de koelkast hebt staan met een verstreken houdbaarheidsdatum. In veel (maar niet alle) gevallen kun je producten nog consumeren als de houdbaarheidsdatum is verstreken. De THT-datum staat namelijk voor de datum waarop de kwaliteit gegarandeerd is, na die datum kan de kwaliteit achteruit gaan. Om erachter te komen over de mayonaise nog goed is, gebruik je je zintuigen. ‘De mayonaise is ranzig, ruikt en smaakt anders of is verkleurd.

labels:

Zie ook: