Volkoren producten worden aangeprezen als superieur voor onze gezondheid. Bijna alle graanproducten zijn er in een volkoren versie, denk maar aan volkoren brood of pasta. En ook rijst vind je in een volkoren variant. Maar wat is volkoren eigenlijk? Waarom zijn volkoren producten gezonder? En hoe maak je de beste keuze tussen een meergranenbrood, een speltbrood of een volkorenbrood? In dit artikel wordt alles uitgelegd over volkoren.

Wat is Volkoren?

Om uit te leggen wat volkoren is, moeten we beginnen bij de graankorrel. Dit is het zaadje waaruit een nieuwe plant zal groeien en daarom is deze korrel heel rijk aan voedingsstoffen. De graankorrel bestaat uit drie delen:

  • De meelkern of het meellichaam: Bestaat vooral uit koolhydraten en eiwitten. Hierin zit dus veel energie.
  • De kiem: Het eigenlijke gedeelte dat uitgroeit tot een nieuwe plant. Het is dus eigenlijk het embryo van de plant dat in de graankorrel zit.
  • De zemel: Het vliesje rondom de meelkern en de kiem.

Volkoren graanproducten worden gemaakt van de hele graankorrel. Dus zowel de meelkern, de kiem en de zemel. Hierdoor bevat een volkoren product een ideale mix van koolhydraten, eiwitten, vetten, vitamines, mineralen en vezels.

Verschil tussen Volkoren, Bruin en Wit Brood

Om bruin brood te maken wordt er meel gebruikt waarbij de zemelen en kiemen gedeeltelijk zijn uitgezeefd. Als je echt alle zemelen en kiemen verwijdert dan hou je enkel nog bloem over. Bloem bevat nog steeds veel koolhydraten en eiwitten, maar veel minder vitamines, mineralen en vezels. Van bloem wordt wit brood gemaakt en het is ook vaak de basis voor gebak. Het voordeel is dat bloem dankzij de eiwitten makkelijk bindt en het brood en gebak erg luchtig maakt. Meergranenbrood bestaat uit een mix van bloem en volkorenmeel.

Waarom is Volkoren Gezonder?

Omdat voor volkoren producten de hele graankorrel gebruikt wordt, bevatten ze het grootste aantal voedingsstoffen. Een aantal van de gezonde stoffen uit volkoren producten zijn de B-vitamines (met name vitamine B1, vitamine B2, vitamine B3, vitamine B6 en vitamine B11) en mineralen zoals jodium en ijzer. Veel van de gunstige gezondheidseffecten uit brood worden daarnaast vooral geleverd door de vezels. Die zorgen namelijk voor een gezonde darmwerking en darmflora en geven een verzadigend gevoel. Vezels zijn belangrijke stoffen voor een gezonde spijsvertering. Ze geven een verzadigd gevoel na het eten. Het Voedingscentrum adviseert 30 tot 40 gram voedingsvezels per dag te eten.

Het gevolg van deze factoren is dat volkoren producten een aantal voordelen hebben die je bij witte granen niet vindt.

Voordelen van Volkoren

  • Verlaagd risico op hart- en vaatziekten: Het eten van 90 gram volkoren producten per dag zou volgens de Gezondheidsraad het risico op hart- en vaatziekten met 25% verminderen.
  • Verlaagd risico op darmkanker: Dankzij de aanwezigheid van de vezels wordt het risico op darmkanker met 10% verlaagd.
  • Gezonde darmwerking: De vezels zorgen ervoor dat voeding makkelijker door de darmen beweegt en zorgen voor een vlotte stoelgang.
  • Stabiele bloedsuikerspiegel: Dit komt waarschijnlijk door het balanceren van de bloedsuikerspiegel. Een stabiele bloedsuikerspiegel is niet alleen een belangrijke factor bij voorkomen van diabetes, maar helpt ook voor wie wil afvallen. Wit brood daarentegen zorgt juist voor een piek in je bloedsuikerspiegel.

Feiten en Fabels over Volkoren

Er doen veel verhalen de ronde over volkorenbrood. Hieronder zetten we de belangrijkste feiten & fabels over volkoren op een rijtje.

  • Is donker brood gezonder? Nee, de kleur van een brood zegt dus niets over het gehalte vezels, vitaminen en mineralen. De ingrediënten doen dit wel!
  • Is volkorenbrood altijd van tarwe gemaakt? In Nederland wordt vooral volkorenbrood van tarwe gemaakt. Maar je kunt van elke graansoort de hele korrel vermalen tot volkorenmeel. Er bestaat dus ook volkorenrogge, volkorenmaïs, volkorengerst en volkorenhaver. Niet al deze graansoorten zijn even geschikt om brood van te bakken.
  • Kun je beter grof dan fijn volkoren eten? Grof en fijn volkoren bevatten beide de héle graankorrel: 100% volkoren. Beide soorten bieden dus alle voedingsstoffen van die hele graankorrel. Het enige voordeel wat je hiervan zou kunnen hebben, is dat het dwingt tot beter kauwen en langzamer eten, wat gunstig kan zijn voor de vertering.

Hoe Kies je het Juiste Volkorenbrood?

Niet alle volkoren is namelijk ook écht volkoren. Zo bestaat bruin brood soms enkel uit bloem en wordt er gekarameliseerde suiker aan toegevoegd om een mooie bruine kleur te krijgen. In de ingrediënten van een volkoren brood vind je als eerste ingrediënt “volkoren meel”. In de wet staat dat als brood alleen volkoren mag heten als het meel voor 100% afkomstig is van de hele graankorrel. Hier wordt in Nederland op toegezien door de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA). Voor alle andere producten, zoals crackers, pasta en gebak is er in de wet helaas niets vastgelegd. Hier geldt de gouden regel: controleer de ingrediëntenlijst.

Volkorenbrood en Voedingswaarden

Volkorenbrood levert een belangrijke bijdrage bij de inname van voldoende voedingsvezels, ijzer, jodium en B-vitamines. Veel voedingswaarden zitten in de kiem en zemel van de graankorrel. Omdat deze delen in volkorenmeel blijven behouden, bevat volkorenmeel de meeste voedingsstoffen. Volkorenmeel bestaat uit de hele tarwekorrel (dus incl. zemel en kiem) en hiervan bakken wij volkorenbrood waaronder Duinen Volkoren. Naast volkorenmeel bestaat een volkorenbrood in de basis uit water, een rijsmiddel (gist of desem) en bakkerszout.

Hieronder een voorbeeld van de vezels in brood:

Broodsoort Vezels per 100 gram Vezels per snee
Volkorenbrood 7-9 gram 2-3 gram
Bruinbrood 4-6 gram 1-2 gram
Witbrood 2-3 gram 0.5-1 gram

Tips voor het eten van Volkorenbrood

Eet je nu meestal bruinbrood, dan is de stap naar fijn volkoren niet groot. En wel een heel stuk gezonder! Ben je gewend vaak witbrood te eten en vind je de overstap naar volkoren moeilijk? Eet je nu meestal bruinbrood, dan is de stap naar fijn volkoren niet groot. En wel een heel stuk gezonder!

Als je biologisch of glutenvrij brood eet wordt aangeraden om regelmatig zuivel, zeevis en eieren te eten.

labels: #Brood

Zie ook: