Aardappels behoren tot de meest geliefde gewassen in de moestuin. Ze zijn veelzijdig, smakelijk en relatief eenvoudig te kweken, zelfs voor beginners. Het kweken van aardappels in je eigen tuin is ontzettend makkelijk en ook nog eens leuk. Want het is zo’n verrassing als je aan het einde van het seizoen de plant eruit haalt en hier ontzettend veel aardappels aan hangen.
De Juiste Aardappelvariëteit Kiezen
Niet alle aardappelvariëteiten zijn hetzelfde. Sommige zijn geschikt voor het maken van puree, terwijl andere beter zijn voor het bakken of koken. Kies de variëteit die het beste past bij je culinaire voorkeuren en groeiomstandigheden. Ik zou aanraden om verschillende rassen te kiezen, en dan ook nog eens rassen die niet veel voorkomen in de supermarkten.
Voor elke gelegenheid is er dus wel een aardappel; Annabel en Roseval zijn erg geschikt voor bakken en salades, wat gladder, Escort en Frieslander zijn wat kruimiger en daardoor lekkerder voor stamppot maar ook als gewoon gekookte aardappel bij vlees en groenten. Bleue d’Artois is ook iets kruimig en omdat ze zo mooi paars blijft erg leuk in paarse aardappelsalade, gebakken maar ook een lilapaarse aardappelpuree.
Het Belang van Pootaardappelen
Bij het kweken van aardappelen gebruik je het beste pootaardappelen. Dit zijn aardappelen die gekweekt zijn om weer aardappelen uit te laten groeien. De aardappelen uit de supermarkt die je zelf ook opeet kun je beter niet gebruiken, deze zijn namelijk gekweekt voor consumptie en de kans dat de opbrengst maar klein is of de plant sneller ziektes oploopt is een stuk groter. De resultaten van de teelt van consumptieaardappelen zijn dus wisselend en voor de beste kans op een goede en gezonde oogst koop je het best pootaardappelen.
Voorkiemen voor een Vroegere Oogst
Om de pootaardappelen zo snel mogelijk aan de groei te krijgen, kun je voorkiemen. Dan leg je de aardappelen in huis op een lichte, koele plaats ( niet in de zon ) vrij van elkaar. Na een poosje ontstaan spruiten. Als die ongeveer 0,5 of 1 cm. Om aardappelen sneller oogstklaar te maken, is het belangrijk om tijdig pootaardappelen aan te schaffen en ze gedurende enkele weken te laten voorkiemen. Aardappelknollen hebben namelijk slapende ogen waaruit scheuten (spruiten) groeien wanneer ze op een koele en lichte plek worden geplaatst. Het voorkiemen duurt meestal 4 à 6 weken.
Om de pootaardappelen goed te laten kiemen, leg je ze het best naast elkaar in bakjes. Zet ze vervolgens gedurende een drietal weken op een koele plek (ca. 10° C) en zorg ervoor dat ze voldoende licht krijgen. Voor het voorkiemen heb je een laag bakje nodig, met eventueel wat keukenpapier om de aardappeltjes goed droog te houden. Kiem je voor meerdere vakken tegelijk, dan is een lege eierdoos heel handig.
Op de aardappels zie je al verschillende 'ogen': sommige nog heel klein, andere al iets groter. Zet de aardappels rechtop in het bakje - met deze ogen naar boven. De uitlopers worden het sterkst bij een temperatuur tussen de 10°C en 15°C. Zet daarom het bakje op een lichte maar koele plek. Na 15 maart poot je de aardappels in je bak, mits de temperatuur boven de 8°C is.
De Ideale Omstandigheden voor het Planten
Aardappels gedijen het best in koele weersomstandigheden. Plant ze in het vroege voorjaar, zodra de grond gemakkelijk bewerkbaar is. Aardappels houden van veel zon, hoe meer zon hoe meer de plant het naar zijn zin heeft en dus ook meer oogst zal leveren. Zodra de grond warm genoeg is en er geen nachtvorst meer wordt verwacht, kan het gekiemde pootgoed de grond in.
De meeste grondtypen zijn geschikt voor aardappelen, maar ze doen het vooral goed in een vruchtbare, goed drainerende grond. Weet ook dat aardappelen het liefst een iets lagere zuurtegraad hebben (pH= 5-6). Ze zijn dan minder gevoelig voor schurft. Een aardappelveldje kan je daarom beter niet bekalken.
Hoe diep moet je aardappelen poten en wat is de beste afstand?
Plant aardappels ongeveer 10-15 cm diep in de grond. Nu ben je natuurlijk benieuwd hoe diep je aardappelen moet poten en wat de beste afstand is? We raden een diepte van 12 cm aan. De uitgelopen pootaardappelen plant je in rijen in de grond. Je spant een touwtje ( een pootlijn ) en dan maak je een gaatje van ongeveer 8 a 10 cm diep en daar stop je het aardappeltje in. De rijtjes aardappelen komen ongeveer 40 a 45 cm. uit elkaar.
Respecteer een afstand van 30 tot 50 cm tussen de plantgaten. Leg vervolgens in elk plantgat een knolletje. Let erop dat de knolletjes met de mooiste scheut naar boven liggen. Vul de plantgaten verder aan met grond, druk zachtjes aan en geef water.
Zorg voor voldoende afstand tussen de rijen (± 70 cm), zo kan je je aardappelplanten achteraf gemakkelijker aanaarden. Om het planten te vergemakkelijken, maak je de grond net voor het planten het beste nog even goed los. Bij het aanplanten doe je er goed aan voldoende kalium in het plantgat mee te geven, bijvoorbeeld in de vorm van DCM Tuinkali / Tuinpotas. Kalium bevordert immers de vruchtvorming en zorgt voor dikke, stevige en smakelijke aardappelen.
Aardappelen in Poten
Ja ook aardappelen kun je in potten kweken, ik vind dit altijd veel fijner omdat ik dan meer ruimte in de moestuin vrij houd en de aardappels zijn uiteindelijk ook makkelijker te oogsten omdat je de cementton, waar je de pootaardappelen in uitplant, op keert en de aardappelen zo oogsten. Neem een pot die groot genoeg is, hoe meer ruimte de aardappelen hebben om te groeien hoe meer opbrengst ze ook uiteindelijk leveren. zeker 30 toto 40 cm diepte is dan ook aan te raden. Zorg dat de planten voldoende water krijgen en al helemaal als ze in potten groeien.
Aanaarden en Bemesten
Tijdens het groeiseizoen, als de planten ongeveer 15-20 cm hoog zijn, moet je de aardappels aanaarden. Dit betekent dat je extra aarde rondom de basis van de planten ophoopt. Een paar weken nadat je je aardappelen gepoot hebt, zie je meestal de eerste stengels met blaadjes boven de grond verschijnen. Zodra de bovengrondse stengels ongeveer 15 cm hoog zijn, is het tijd om je aardappelplanten aan te aarden. Dat betekent dat je de grond rond de stengels aan beide kanten van de plantrij gaat ophogen. De jonge stengels zullen hierdoor grotendeels bedekt worden met aarde. Indien er nog nachtvorst verwacht wordt, mag je ze zelfs volledig bedekken. Zo zorg je voor extra bescherming. Het aanaarden herhaal je het beste nog een tweetal keren, telkens na 3 à 4 weken.
Het aanaarden van je aardappelplanten heeft zo zijn voordelen:
- Je planten worden gestimuleerd om meer ondergrondse stengels en dus meer aardappelen te vormen.
- Het extra laagje aarde beschermt ze bovendien tegen nachtvorst en zorgt ervoor dat de reeds gevormde knollen niet blootgesteld worden aan het zonlicht, waardoor ze groen zouden kleuren.
- De opgehoogde grond warmt tevens sneller op en voert de regen beter af.
Tijdens het aanaarden doe je er goed aan om ook meteen een kaliumrijke voeding toe te dienen. DCM Meststof Aardappelen is een puur organische voeding met een hoog kaliumgehalte. Van zodra de aardappelplant zo’n 10 à 15 cm boven de grond gegroeid is, kan je beginnen aanaarden. Doe dit door met een hark de grond tussen de rijen weg te halen, tegen de aardappelplant. Zorg ervoor dat de toppen van de aardappelplant nog net zichtbaar zijn.
Water geven bij Aardappels
Aardappels houden niet van natte voeten. Gebruik je onze waterreservoirs, dan krijgen ze daardoor genoeg vocht en hoef je niet ook nog van bovenaf water te geven.
Oogsten en Bewaren
Aardappels kunnen worden geoogst zodra de planten beginnen te verwelken en afsterven, meestal in de late zomer tot de vroege herfst. Vroege aardappelen kunnen al geoogst worden in juni - juli, wanneer ze nog in volle bloei staan. Oogst ze pas als je ze nodig hebt of enkele dagen ervoor, zodat je altijd over verse aardappelen beschikt. De halfvroege en late variëteiten worden pas geoogst als het loof is afgestorven, zodat de knollen meer tijd hebben om te rijpen en beter geschikt zijn om langer te bewaren. De opbrengst per plant varieert tussen de 1 en 2 kg, afhankelijk van het ras en de oogsttijd.
Aardappels moeten op een koele, donkere en goed geventileerde plaats worden bewaard om te voorkomen dat ze uitlopen of bederven. Test er eens eentje merk je dat er veel aardappels te vinden zijn, zijn ze te oogsten. Haal de aardappels op een droge dag omhoog en verspreid ze een paar uur over de grond om de schil af te harden.
Bescherming tegen Ziekten
Aardappelziekten zoals phytophthora kunnen de oogst verwoesten. Zorg voor gezonde planten door regelmatig te inspecteren op tekenen van ziekte en verwijder aangetaste planten onmiddellijk. Om aantasting te voorkomen kun je spuiten met een bestrijdingsmiddel- of - en dat doen wij in de IVN groentetuin, zorgen dat je de aardappelen hebt gerooid voordat de schimmel actief wordt. Zorg daarom dus altijd dat je ernstig aangetaste planten van aardappelen en tomaten verwijdert zodat ze niet de andere planten aan kunnen steken.
Als je aardappelen een aantal jaren na elkaar op dezelfde plaats teelt, dan ontstaan er problemen, n.l. aardappelmoeheid. Dat wordt veroorzaakt door hele kleine diertjes, de aardappelcysten nematoden, die op de wortels leven en de aardappelopbrengst sterk verminderen. De remedie tegen aardappelmoeheid is wisselteelt, d.w.z.
Tabel: Overzicht van Aardappelrassen en Eigenschappen
| Ras | Vroegheid (Schaal 1-9, 9 is vroegst) | Resistentie tegen Phytophthora (Loof) | Resistentie tegen Phytophthora (Knol) | Geschiktheid |
|---|---|---|---|---|
| Roseval | 8 | 3 | 4 | Bakken en salades |
| Annabel | Hoog | Niet gespecificeerd | Niet gespecificeerd | Bakken en salades |
| Escort | Niet gespecificeerd | Niet gespecificeerd | Niet gespecificeerd | Stamppot |
| Frieslander | Niet gespecificeerd | Niet gespecificeerd | Niet gespecificeerd | Stamppot |
| Bleue d’Artois | Niet gespecificeerd | Niet gespecificeerd | Niet gespecificeerd | Aardappelsalade, puree |
| Vitabella | Hoog | Hoog | Hoog | Niet gespecificeerd |
| Camillo | Hoog | Hoog | Hoog | Niet gespecificeerd |
| Carolus | Hoog | Hoog | Hoog | Niet gespecificeerd |
Let op: De cijfers voor resistentie tegen Phytophthora kunnen variëren afhankelijk van de bron en de specifieke omstandigheden.
Nu je je eigen aardappels hebt gekweekt, is het tijd om te experimenteren in de keuken. Met deze aardappel weetjes en tips kun je als amateur tuinier met vertrouwen je eigen aardappels kweken en genieten van de heerlijke smaak van vers geoogste aardappels.
labels: #Aardappel
Zie ook:
- Frikandellen Frituren: Hoe Lang voor de Perfecte Snack?
- Gehaktballen in de Slowcooker: Perfecte Bereidingstijd & Tips
- Hoe Lang Moeten Boontjes Koken? De Perfecte Kooktijd voor Knapperige Boontjes
- Zelf Chocolade Maken met Cacaoboter: Het Ultieme Recept voor Perfecte Resultaten!
- Deeg voor Hartige Taart Maken: Het Perfecte Recept voor een Knapperige Korst!




