Het herkennen van een bevrucht ei kan interessant zijn, vooral als je kippen houdt of wilt weten of er een kuiken in een ei zit. Maar hoe weet de boer of er een kuiken in een ei zit? Want als de boer elk eitje moet opbreken, blijft er geen ei meer over om op te eten. En dat kan natuurlijk niet. Er zijn verschillende manieren om te bepalen of een ei bevrucht is, zowel door het ei open te breken als door het te schouwen.

De Kiemschijf

Als je het ei breekt en het ei zonder schaal op een schoteltje legt, kun je even erna bovenop de kiemschijf zien. Dit is dus al bij een onbebroed ei. De kiemschijf is een klein rond plekje van enkele mm groot. Beetje witachtig met een ringetje, dus ongeveer een speldenknop groot. Maar of het ei bevrucht is kan je niet zien.

Die kiemschijf wil zeggen dat het ei kan bevrucht worden. Dus nee, een bevrucht vers ei ziet er niet anders uit dan een onbevrucht vers ei.

Ei Schouwen: Candling

Één van de manieren waarop boeren dat kunnen doen, is door een methode te gebruiken die 'candling' of 'ei schouwen' wordt genoemd. Dit is het oudste en bekendste trucje van de boerderij. Dit is eigenlijk gewoon het bekijken van het ei door er licht doorheen te schijnen. Dit kan op verschillende manieren gedaan worden. Er zijn speciale apparaten voor, maar je kunt ook met de zaklamp tegen de stompe kant van het eitje schijnen. Je kunt het beste kijken wanneer je in een donkere ruimte staat.

Als er een kuiken in het ei zit, zal de boer een web van bloedvaten en aderen zien vanuit een kleine witte vlek genaamd het kiemvlekje. Dit is waar het kippenembryo zich bevindt. Iedere dag kijken hoeft niet, want in de eerste paar dagen is het eitje niet goed ontwikkeld. De eieren moeten daarom op de juiste temperatuur worden bewaard en pas op dag 7 worden gecheckt. Twijfel je? Dan kun je op dag 14 weer checken om er écht zeker van te zijn. Zit er geen kuiken in? Dan zullen ze alleen een geelachtige dooier en een helderwit eiwit zien.

Hoe werkt het?

  1. Houd de wc-rol tegen de puntige kant van het ei.
  2. Vervolgens hou je de zaklamp tegen de stompe kant en zó kun je door de wc-rol een kijkje nemen.

Kenmerken van Bevruchte en Onbevruchte Eieren

Vanaf een dag of 3 a 4 kunt u een zebravinken ei met een schouwlampje bekijken om te zien of deze bevrucht is. Op deze leeftijd zie je over het algemeen als je heel goed kijkt een héél klein hartje met één of enkele bloedvaten lopen, een beetje in de vorm van een zeester. Vanaf een dag of 5 a 6 is het zeer duidelijk te zien en lopen er overal bloedvaten door het ei heen. Vanaf een dag of 10 a 11 kan je bijna niks meer zien door de eischaal heen.

Vanaf een dag of 4 a 5 broeden na het laatst gelegde eitje kunt u met zekerheid zeggen of dat er eventueel onbevruchte eieren in het nest liggen. Wanneer u met het lampje erdoorheen schijnt ziet u eigenlijk niks bij een onbevrucht ei, behalve een lichtgele dooier. Zorg wel dat u zeker weet dat de eieren al meerdere dagen bebroed worden.

Bevruchte en onbevruchte eieren zijn zowel met lampje, als zonder schouwlampje te herkennen. Allereerst kunt u zonder lampje kijken naar de eischaal, naar het verschil in kleur. Bevruchte eieren hebben namelijk een andere kleur en glans dan onbevruchte eieren. Een onbevrucht ei is heel licht geel van kleur en een beetje dof.

Bevrucht ei: Een bevrucht broedei kun je als eerste herkennen aan het donkere vlekje dat zich ongeveer in het midden van het ei bevindt.

Onbevrucht ei: Als het ei na 4-5 dagen nog helemaal geel is dan is het ei onbevrucht.

Afgestorven Eieren

Helaas komt het regelmatig voor, eieren die dus wel bevrucht zijn, maar uiteindelijk afsterven. Over het algemeen gebeurd dit het meest in de eerste paar dagen, Meestal rond dag 3 a 4, of helemaal aan het einde op dag 12, of dag 13 van het uitkomen. Een ei wat na een dag of 3 a 4 afsterft krijgt een geeloranje dooier, in plaats van lichtgeel.

In veel gevallen zie je de dag ervoor nog één rood bloedvat lopen, welke vervolgens een of twee dagen later verdwenen is en het ei licht oranje van kleur geworden is. Het lijkt dus op een onbevrucht ei, alleen iets meer oranje van kleur. Voorbeelden van vroeg afgestorven eieren.

Wanneer het jong op latere leeftijd afsterft in het ei, is het ei meestal ook van buitenaf herkenbaar donkerder en soms vlekkerig van kleur, vaak met een grijs of bruin tintje. Wanneer je het ei dan bekijkt met een schouwlampje zie je ook vrij weinig, het is donker, maar niet helder. Het heeft geen rood/paars achtige gloed meer van bloed, aders en vlees en je ziet vrijwel geen bloedvaten meer. Het hele ei is meer donker bruin of grijsachtig van kleur.

Het Broedproces

Een vrouwtjeskip maakt in 25 uur één ei. Dat is niet zo gek als je weet dat ze in 365 dagen 300 eieren leggen. Wist je dat hennen in december en januari een rustpauze nemen? In deze twee maanden maken de kippen geen eieren aan.

Het ei begint als klein geel balletje, je raadt het waarschijnlijk al: de dooier! In een mum van tijd wordt de dooier voorzien van eiwit en twee dunne vliesjes. Het maken van de schaal duurt verreweg het langst: 20 uur!

Van een klein stipje tot een schattig pluizenbolletje: een kuiken heeft ongeveer 21 dagen nodig om in een ei te groeien. Een magisch proces dat zich helemaal binnen die kleine schaal afspeelt.

Om een kuiken in een ei te laten groeien, moet het ei goed warm blijven, rond de 37 graden Celsius. De moederkip houdt van de eieren warm door erop te zitten. Dit heet broeden.

Feiten over Eieren

  • Een kip kan vanaf 17 tot 20 weken oud haar eerste eitje leggen en kan daarbij wel 300 eieren per jaar leggen.
  • Niet elk ei is bevrucht.
  • In 25 uur maakt de kip één ei en daarvoor heeft een kip niet per se een haan nodig.
  • Van alle eieren die in de hele legperiode zijn gelegd, is ongeveer 80 procent bevrucht.
  • Met Pasen eet heel Nederland zo'n 35 miljoen eieren.

Overige Factoren

Er zijn nog een paar andere dingen waar een boer naar moet kijken om er zeker van te zijn dat het ei gezond is en klaar om uit te komen. Ten eerste moet de schaal van het ei stevig en sterk zijn. Als het ei gebarsten is, kan het ei niet uitkomen en zal het kuiken sterven. Ten tweede moet het ei groot genoeg zijn. Een te klein ei zal waarschijnlijk geen gezond kuiken opleveren, terwijl een te groot ei moeilijk uit te komen kan zijn. Tot slot moet het ei ook op de juiste manier worden bewaard. Als het ei te warm of te koud wordt bewaard, kan het bederven en zal er geen kuiken uitkomen.

Tabel: Kenmerken van Eieren tijdens het Broedproces

Dag Kenmerken
4-5 Eerste tekenen van leven zichtbaar met schouwlamp (hartje en bloedvaten)
7 Duidelijke aderen en soms vruchtje zichtbaar
10-11 Weinig zichtbaar door de eischaal
Na afsterven (dag 3-4) Geeloranje dooier in plaats van lichtgeel

labels: #Ei

Zie ook: