Als je je ooit hebt afgevraagd hoe dik een heel brood is, kan ik je vertellen dat de meeste standaard broden een breedte hebben van 12 tot 15 cm. De hoogte van het brood is meestal rond de 8 tot 10 cm, hoewel dit ook kan variëren bij bepaalde soorten, zoals stokbroden of langwerpige broden.

Een vraag die vaak opkomt wanneer je een vers brood koopt of zelf een brood bakt, is: hoeveel boterhammen kun je eigenlijk uit één brood halen? Het aantal boterhammen in een brood hangt in de eerste plaats af van de grootte van het brood. Gemiddeld weegt een standaard brood tussen de 500 en 700 gram. Hoe groter het brood, hoe meer boterhammen je eruit kunt snijden.

De dikte van de boterhammen speelt ook een grote rol in het aantal boterhammen dat je uit een brood kunt snijden. Standaard wordt een boterham meestal tussen de 1 en 1,5 cm dik gesneden. Als je een gemiddeld brood van ongeveer 700 gram neemt, kun je tussen de 20 en 25 boterhammen verwachten.

Droge Stof Gehalte en Voedingswaarde

In Nederland wordt het meeste brood wat bestemd is voor ons land namelijk geproduceerd op droge stof en niet op gewicht. De droge stof van een brood is dat wat overblijft nadat het brood volgens een voorgeschreven methode is gedroogd en al het water eruit verdampt is. De droge stof bevat ook de voedingsstoffen van het brood. Deze regeling zorgt er dus voor dat een heel, middengroot en half brood op basis van de minimale drogestof-eisen een vergelijkbare voedingswaarde hebben.

De wetgever heeft bepaald hoeveel droge stof een half en een heel brood moet bevatten. In de wet staat vermeld wat het droge stof gewicht is van een een half en heel brood. Zo moet in Nederland een half brood een droge stof gehalte hebben tussen de 240 en 265 gram.

De reden dat de wetgever droge stof waarden hanteert komt omdat men wil zorgen dat de voedingswaarde van een brood uniform is. Daarom speelt het gewicht van een brood met water, dus zoals je het brood koopt bij de bakker, voor de wetgever geen enkele rol. De voedingswaarde van een brood wordt voornamelijk bepaald door de hoeveelheid zetmeel in het brood. Dat geeft je energie omdat zetmeel omgezet kan worden in suikers in je lichaam en dat hebben je spieren nodig. Het zetmeel is afkomstig van het meel. Hoewel in brood nou eenmaal vocht zit, levert het totaal geen voedingswaarde.

Verschillende Broodsoorten en Hun Gewicht

Het gewicht van verschillende broodsoorten kan vrij veel verschillen. Hoe meer zemelen er in een brood zitten, hoe hoger het gewicht meestal is. De zemelen nemen namelijk vrij veel vocht op tijdens de deegbereiding, waardoor er meer water moet worden toegevoegd aan een volkorenbrood dan aan een witbrood. Het eindgewicht is verder afhankelijk van het bakproces.

Als een bakker een deeg maakt voor witbrood, een deeg voor bruinbrood en een deeg voor volkorenbrood, dan voegt hij de minste hoeveelheid water toe aan de bloem (witbrood), voegt hij wat meer water toe aan het meel (bruinbrood) en voegt hij nog meer water toe aan het volkorenmeel (volkorenbrood). Wanneer je drie broden zou maken van 500 gram bloem, 500 gram meel en 500 volkorenmeel, dan is het brood gemaakt van bloem (witbrood) het lichtst. Het brood van meel (waar ook wat zemelen in zitten) is een stuk zwaarder (ondanks dat je toch exact dezelfde hoeveelheid van 500 gram meel gebruikt) en het volkorenbrood, dat barst van de zemelen weegt het zwaarst.

Praktijken van Bakkers en Meelfabrieken

Voor een bakker, als hij zou willen sjoemelen, is het heel eenvoudig om een brood te maken met wat meer water en wat minder meel dan gebruikelijk. Minder meel levert minder voedingsstoffen op, dus minder voedzaam en je eet brood juist om je te voeden. Voor de bakker is water vrijwel gratis en meel duur, dus door meer water toe te voegen en minder meel zijn de productiekosten minder hoog en de winst voor hem hoger.

Zo levert de meelfabriek zakken meel aan de bakkers. Die zakken hebben een gewicht van 25 kg. Meel is een natuurproduct dat voor een deel uit vocht bestaat. Meel heeft normaal gesproken een vochtpercentage van circa 15%. Van de 25 kg meel in de zak is dus 3,75 kg water/vocht. Wanneer de meelfabriek het vochtgehalte zou verhogen naar 16% dan is het aandeel water in een meelzak gestegen tot 4 kg. Dat is een verschil van 250 gram. De meelfabrikant hoeft dan 250 gram minder meel in de zak te doen. Dus bespaart hij 1% aan meel en dat is voor hem pure winst.

Brood in Frankrijk

In Frankrijk zijn er ook verschillende soorten brood met specifieke gewichten en kenmerken:

  • Een 'gewoon' stokbrood (baguette) is standaard 250 gram zwaar en gemiddeld zo’n 65 cm lang.
  • Een 'tradition' (ambachtelijk stokbrood) is iets duurder en knapperiger dan de standaard baguette.
  • Een 'pain' is van hetzelfde witte meel gemaakt als een baguette, maar twee keer zo breed en dik (400 gram).
  • Een extra smalle baguette is even lang maar de helft van het gewicht (ca. 120 gram).

Invloed van de Broodmachine

Als je zelf brood bakt met een broodmachine, kun je ook invloed uitoefenen op het aantal boterhammen dat je uit het brood haalt. De keuzes die ik heb op mijn machine zijn 750 gr, 1000gr en 1250gr. Volgens mij zijn dit de eindgewichten van het brood. Maar hoeveel gewicht aan ingrediënten moet ik er in doen om bijvoorbeeld een brood van 1000 gram te krijgen?

1000 gram is prima geschikt voor een brood van 500 gram bloem. Eerlijk gezegd zet ik alleen bij speciale melen de BBM op speciaal en de juiste hoeveelheid gewicht. Verder werk ik vrijwel altijd met volkoren xl (Panasonic) voor welke soort brood dan ook.

Conclusie

Het gewicht van een standaard brood hangt af van verschillende factoren, waaronder het droge stof gehalte, het type meel, het bakproces en de grootte van het brood. Het is belangrijk om te letten op de voedingswaarde en de kwaliteit van het brood, en niet alleen op het gewicht.

labels: #Brood

Zie ook: