Sinds een aantal maanden is ananas een vaste waarde in ons dieet, en we zijn er helemaal fan van! Tijdens het grasduinen in de medische literatuur valt me telkens op hoe positief onderzoekers over deze tropische vrucht zijn. Daarom wil ik in dit artikel graag mijn ontdekkingen met je delen.

Wat is Ananas?

De ananas is lid van de bromeliafamilie en komt oorspronkelijk uit Brazilië en omstreken. Het vruchtvlees bestaat eigenlijk uit aan elkaar gegroeide bessen, wat te zien is aan de vele ‘schubben’ aan de buitenkant. Het is een tropische vrucht die groeit op de kruin van een speciaal soort palmboom.

Oorsprong van de Naam

Er is iets geks aan de hand met het woord voor een ‘ananas’. In vrijwel alle talen heet deze vrucht namelijk ananas, maar in het Engels noemen ze hem heel eigenwijs ‘pineapple’. Dat is toch opmerkelijk! Taalkundigen buigen zich al jaren over deze opmerkelijke kwestie en de meest geaccepteerde theorie is als volgt (1): toen Columbus in 1493 terugkeerde van één van zijn reizen naar Zuid-Amerika, nam hij een vrucht mee die hij Piña de Indes (Spaans voor ‘pijnboom van de Indianen’) noemde. Hij vond de vrucht lijken op een dennenappel, wat de Spanjaarden ‘Una piña de pino’ noemen. De Engelsen hebben hier toen pineapple van gemaakt. Tegenwoordig is het woord ananas in Spanje ook gangbaar. Welnu, dan is de vraag waar het woord ‘ananas’ dan vandaan komt. Dat blijkt af te stammen van het woord ‘Nanas’, dat de Tupi’s gebruikten voor deze vrucht (2).

Voedingswaarde van Ananas

Een gemiddelde portiegrootte ligt rond de 125 gram. Dit levert minder dan 70 kcal, maar wel bijna de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid aan vitamine C! Daarnaast is ananas een goede bron van verschillende B-vitamines en bevat het kleine beetjes van de meeste mineralen. De ananas is vooral interessant vanwege allerlei unieke plantenstoffen. Zo zit de ananas bomvol met vele carotenen, zoals bètacaroteen, cryptoxanthine, luteïne en zeaxanthine.

Belangrijkste Voedingsstoffen

  • Vitamine C: Ondersteunt het immuunsysteem.
  • B-vitamines: Essentieel voor energieproductie.
  • Mineralen: Inclusief kalium, magnesium en ijzer.
  • Carotenen: Antioxidanten die cellen beschermen.

Ananas is rijk aan gezonde voedingsstoffen als vitamine C, mangaan, koper en foliumzuur. Verse ananas bevat weinig calorieën: 50 per 100 gram, wat neerkomt op 83 calorieën per portie van 165 gram. Ananas bestaat voor het grootste deel uit water (86 %).

Voedingswaarde per 100 gram

Voedingsstof Hoeveelheid
Calorieën 50
Koolhydraten 13 gram
Vezels 2.3 gram
Vitamine C Bijna de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid
Water 86%

Bromelaïne: Een Krachtig Enzym

Bromelaïne is een eiwitsplitsend enzym dat van nature voorkomt in de vruchten en stam van ananasplanten. Bromelaïne staat bekend om zijn vermogen om eiwitten te splitsen en kan daarom bijdragen aan de eiwitvertering, waardoor we de nutriënten in het voedsel beter kunnen opnemen. Verder melden onderzoekers dat bromelaïne in de belangstelling staat vanwege de mogelijke werking tegen cardiovasculaire ziekten, infecties, ontstekingen en vele vormen van kanker (3, 4). Mensen met voorhoofdsholteontsteking herstelden dankzij een supplement met bromelaïne aanmerkelijk sneller (5). De ontstekingsremmende werking zou ook gewrichtsklachten zoals artritis kunnen verminderen (6, 7).

Gezondheidsvoordelen van Ananas

Volgens een studie onder kinderen kan het eten van ananas je immuunsysteem versterken, waardoor je weerbaarder wordt tegen virale en bacteriële infecties (9). Een ander onderzoek ontdekte dat je door 3 maanden lang dagelijks 3 schijven ananas te eten, je ‘floaters’ met bijna 75% kan terugbrengen (10). Floaters zijn rondzwevende eiwitfragmenten in het oogvocht die het zicht kunnen hinderen. Een andere studie stelde vast dat een supplement met enzymen, waaronder bromelaïne uit ananas, ook deze floaters kan tegengaan (11). In een onderzoek bij ratten kwam naar voren dat zij door het eten van ananas veel minder ontstekingen en een lager cholesterol hadden (12). Volgens moderne onderzoekers kan een ananas dus heel gunstig zijn voor je gezondheid.

Voordelen voor Sporters

  1. Spierherstel: Bromelaïne kan helpen om het herstel na spierbeschadigingen te versnellen, doordat het de ontstekingen in de spieren tegengaat. In 2009 onderzochten wetenschappers het effect van bromelaïne bij sporters. Allen werden zij gevraagd om 45 minuten intensief te bewegen, waarna een deel van hen een bromelaïnesupplement kreeg. De anderen moesten een placebo slikken. Wat bleek? De eerste groep had significant minder ontstekingen dan de andere deelnemers. Ook bleken zij meer spierkracht te behouden.
  2. Ontstekingsremmend: Bromelaïne werkt ontstekingsremmend, wat kan helpen pijn te verlichten. Dit is vooral gunstig voor mensen met artritis.
  3. Hydratatie: Ananas bestaat voor het grootste deel uit water (86 %). Als je het dus na het sporten eet, breng je ook je vochtbalans weer op orde.

De Ananaskern Eten

Je kunt ook de kern van een ananas eten. Volgens sommige onderzoekers bevat de kern van de ananas meer voedingsstoffen als het vruchtvlees (14). Als je het niet zo lekker vindt om de ananaskern rauw te eten, kook deze dan een paar minuten in water. Snijd de ananaskern daarna in kleine stukjes en maal deze in een blender tot een gladde massa. Het resultaat kun je dan weer toevoegen aan desserts, soepen, smoothies, havermout en meer.

Ananas en Bestrijdingsmiddelen

Ook op het gebied van de bestrijdingsmiddelen zit het goed met de ananas. De Amerikaanse EWG heeft vastgesteld dat een geschilde ananas zo goed als geen bestrijdingsmiddelen bevat (16). De ananas staat dit jaar zelfs op de 3e plek van de schoonste vruchten! Volgens metingen van de USDA bevatten 90% van de ananassen geen bestrijdingsmiddelen (17). De reden hiervoor is dat de schil zo dik is, dat bestrijdingsmiddelen niet kunnen doordringen tot in het vruchtvlees.

Ananas en Ontzuring

De pH-waarde van ananas is 4,25, wat inhoudt dat het een zure vrucht is. Toch werkt de ananas ontzurend vanwege de aanwezigheid van ontzurende mineralen en aminozuren (18).

Hoe Ananas te Eten

Volgens een studie blijft de voedingswaarde van een ananas ook na bewerking hoog (21). Je kunt dus gerust een ananas toevoegen aan je smoothie. Veel mensen eten een ananas graag los in partjes of in combinatie met yoghurt. Je zou deze vrucht ook kunnen toevoegen aan een salade. Of verwerken in een dessert met kokosmelk en een toefje slagroom. De kokosmelk komt ook terug in de alcoholische cocktail Pina Colada, samen met rum en ananas. Sommige mensen eten een ananas het liefst koud, maar andere vinden het in warme gerechten weer helemaal het einde.

Recept Ideeën

  • Smoothies: Combineer met passievrucht, mango en kokosmelk.
  • Salades: Voeg toe voor een zoete en tropische twist.
  • Desserts: Combineer met kokosmelk en slagroom.
  • Warme gerechten: Ananas kan bijvoorbeeld goed worden toegevoegd aan de wok. Combineer het met lekker gemarineerde tofu en je zet een heerlijk gerecht op tafel.

Pizza Hawaï: Een Controversiële Combinatie

Pizza is een Italiaanse uitvinding en de ananas komt uit Zuid-Amerika. Hoe komt een zoete vrucht nu op een warme pizza terecht? De combinatie kent veel liefhebbers, maar anderen gruwelen er weer van. Over smaak valt niet te twisten, maar over de herkomst wel. Daarom heeft de BBC eens grondig uitgezocht hoe de ananas op de pizza terecht is gekomen. Zij kwamen erachter dat een Griekse kok in Canada in 1962 voor het eerst een pizza ham maakte in combinatie met ananas. Hij noemde zijn uitvinding een pizza Hawaï omdat de naam van het blik ananas van het merk ‘Hawaiian’ was. De rest is historie, want de combinatie van hartig en zoet doen velen watertanden.

Hoe Herken je een Rijpe Ananas?

De kleur van de buitenkant zegt niets over hoe rijp een ananas is: zowel bruine, gele als groene ananassen kunnen rijp zijn. In het verleden moesten ananassen na aanschaf nog een tijdje in de fruitmand narijpen om eetbaar te worden. Je kon het rijpen in die tijd versnellen door een ananas samen met een rijpe banaan in een plastic zak te bewaren. Dit is inmiddels niet meer nodig, want vandaag de dag wachten telers met het oogsten van ananas tot ze aan de plant zijn gerijpt (22). Dit komt de voedingswaarde en smaak sterk ten goede. De ananassen die je in de supermarkt koopt zijn dan ook ready-to-eat! Maar pas wel op: ze kunnen soms overrijp zijn. Controleer altijd of er geen schimmel tussen de ‘schubben’ of aan de onderkant zit.

Tips voor het Kiezen van een Rijpe Ananas

  • Kleur: Negeer de kleur, deze is geen indicatie van rijpheid.
  • Voelen: Druk zachtjes op het fruit. Als het makkelijk in te drukken is en de buitenkant niet meer zo hard is, is het fruit klaar om gegeten te worden.
  • Geur: Een rijpe ananas ruikt zoet aan de onderkant.

Nadelen en Voorzorgsmaatregelen

Niet iedereen is een fan van de ananas. De eiwitsplitsende werking van bromelaïne kan bij sommige mensen zorgen voor irritatie aan de mond. Bromelaïne kan in combinatie met bloedverdunners ongunstig werken, waardoor er in dat geval beter niet te veel ananas gegeten kan worden (23, 24, 25).

Ananas: Een Betaalbare Superfood

De ananas is een betaalbare vrucht die vol zit met voedingsstoffen. Deze veelzijdige vrucht kan zowel warm als koud gegeten worden bij ontbijt, lunch of diner, of als tussendoortje.

De ananas is erg populair bij ons, maar we moeten het wel van ver halen. In Europa is ooit geprobeerd zelf ananas te verbouwen, maar dat mislukte al snel. Voor het telen van deze vrucht heb je een warm klimaat nodig zoals in Thailand, China, de Filipijnen, Hawaii, Mexico en Brazilië.

Kortom: voeg eens wat vaker ananas toe aan je menu. Liefst verse, en als je niet tegen dat rare mondgevoel kunt: uit blik.

labels:

Zie ook: