Het is belangrijk om te weten hoe lang je zelfgemaakte mayonaise veilig kunt bewaren om voedselvergiftiging te voorkomen. Op elk levensmiddel moet een houdbaarheidsdatum staan, behalve als specifiek in de wet is aangegeven dat dit niet verplicht is.

Houdbaarheidsdatum en Voedselveiligheid

U bepaalt zelf de houdbaarheidstermijn. Kies wel het juiste type. Welke type houdbaarheidsdatum u kiest hangt af van de bederfelijkheid. U kunt de houdbaarheidstermijn bepalen op basis van analyses van grondstoffen en eindproducten. Er staat hierover niets in de wet. De houdbaarheidsvermelding moet goed leesbaar en vindbaar zijn.

Uiterste Consumptiedatum (TGT)

De uiterste consumptiedatum 'te gebruiken tot' moet u vermelden op levensmiddelen die uit microbiologisch oogpunt zeer bederfelijk zijn. En die na korte tijd een onmiddellijk gevaar voor de menselijke gezondheid kunnen opleveren. Het gaat om producten die na deze uiterste consumptiedatum niet meer moeten worden geconsumeerd vanwege de mogelijke groei van pathogene micro-organismen. De datum moet bestaan uit dag, maand en eventueel jaar. ‘te gebruiken tot: 9 januari. ‘te gebruiken tot: zie bovenzijde verpakking. Bewaren bij maximaal 7°C’.

Minimale Houdbaarheid (THT)

De minimale houdbaarheid 'ten minste houdbaar tot [datum]' gebruikt u op alle andere producten. Dit is de datum tot waarop het levensmiddel zijn specifieke eigenschappen behoudt, als het op de juiste manier wordt bewaard. Tot die datum is het levensmiddel veilig en van goede kwaliteit. Noemt u een datum met een dag? Noemt u geen dag in de datum? Stel het is 2 januari 2023. Is een specifieke manier van bewaren noodzakelijk om de houdbaarheid te garanderen? Dan moet u bewaarvoorschriften vermelden bij het gebruik van de datum van minimale houdbaarheid. De verkoper neemt daarmee de verantwoordelijkheid voor de houdbaarheid over van de fabrikant.

Invriezen

U vermeldt de datum van (eerste) invriezing als volgt: 'ingevroren op' [datum zelf of verwijzing naar plaats op etiket waar datum kan worden gevonden]. U mag de term 'diepgevroren op …' niet gebruiken. 'Ingevroren op: zie bovenkant verpakking'.

HACCP en Hygiëne

U moet voedsel op een hygiënische en veilige manier bereiden en bewaren volgens de HACCP-regels. Er gelden bijvoorbeeld temperatuureisen voor het bewaren en terugkoelen van eten. De ruimtes waarin u voedsel bereidt, bewaart, verkoopt of serveert moeten schoon en veilig zijn. Zo voorkomt u dat mensen ziek worden van het voedsel.

Temperatuur en Bewaarvoorschriften

Volgens de HACCP-richtlijnen moet u voedsel bij de juiste temperatuur opslaan, bewaren, verhitten en terugkoelen. U moet voedsel op een schone plek en bij de juiste temperatuur bewaren. Bijvoorbeeld in een koelkast, vriezer of warmhoudkast. Zorg dat de bewaarplek schoon is en op de juiste temperatuur. Op het etiket moet staan bij welke temperatuur u het product moet bewaren. Ontbreekt deze informatie? Bewaar het product dan bij een temperatuur van 7°C of lager.

Schoonmaken en Desinfecteren

U moet uw keuken, opslagruimten en andere bedrijfsruimten schoonhouden. Dat geldt ook voor de apparatuur die u gebruikt. Gebruik materialen die u makkelijk kunt schoonmaken en desinfecteren. Houd de sanitaire ruimten schoon. Zorg dat in uw keuken en opslagruimten het risico op kruisbesmetting zo klein mogelijk is. Bij kruisbesmetting komen er ziekmakende bacteriën van het ene product op het andere. Plaats bijvoorbeeld verhit voedsel boven rauw voedsel in de koeling. Maak alle ruimtes, materialen en apparaten regelmatig schoon. En zorg dat u ze desinfecteert. Zorg voor een goede luchtcirculatie en ventilatie. Zo voorkomt u dat condens ontstaat en zorgt u ervoor dat geuren en vuil zich niet verspreiden. Door condens ontstaan waterdruppels.

Persoonlijke Hygiëne

Was regelmatig uw handen met zeep en warm water. Bijvoorbeeld na toiletbezoek, niezen of het snijden van vlees. Zo voorkomt u dat u bacteriën of andere ziekteverwekkers verspreidt. Draag schone kleding en dichte schoenen. Zorg dat uw haar niet in aanraking komt met voedsel. Bijvoorbeeld door het haar in een staart te dragen of een baardnetje te dragen.

Checklists

U kunt een schoonmaakplan of temperatuurregistratieformulier gebruiken. Met zo’n lijst kunt u per onderwerp controleren of u voedselveilig werkt.

Zelfgemaakte Mayonaise: Houdbaarheid en Risico's

Zelfgemaakte mayonaise kan schiften omdat het een ‘onstabiele’ saus is. Het bevat zowel olie als water (azijn of citroensap). Van nature mengen die twee niet. Het liefste scheiden ze zich zo snel mogelijk. Is je mayonaise goed gelukt dan zweven talloze minuscule oliedruppeltjes in een kleine hoeveelheid vocht (verhouding globaal 90% tegen 10%). Wordt dat evenwicht verstoord, door temperatuurschommelingen bijvoorbeeld, dan raken de oliedruppeltjes elkaar en vormen ze grote druppels.

Factoren die de Houdbaarheid Beïnvloeden

Exact vertellen hoe lang je zelfgemaakte mayonaise kunt bewaren kan ik niet. Dat hangt voor een groot gedeelte van jou af. Hoe netjes je werkt bijvoorbeeld. Of je verse of gedroogde kruiden toevoegt. Wat de temperatuur van je koelkast is. Waarschijnlijk kun je het wel een week bewaren. Want gelukkig zit er ook citroensap of azijn in. Dat is zuur en daar houden bacteriën niet van. Dat remt ze in hun groei. Maar gebruik je oude eieren dan is de kans groter dat bacteriën konden binnendringen in het ei. En ben je een beetje een sloddervos in de keuken, dan besmet je de mayonaise met bacteriën. Via je handen bijvoorbeeld. Of via materialen die niet goed schoon zijn. Hetzelfde geldt voor kruiden. Vers of gedroogd dat maakt niet veel uit. Zij zitten vaak ‘vol’ met bacteriën.

Bewaaradvies

Het beste kun je de mayonaise in de koelkast bewaren. Maximaal bij 7°C.

Salmonella Risico

Zelfgemaakte mayonaise kan de ziekmakende bacterie Salmonella bevatten, doordat het ei of de eidooier besmet was. Aan het ei kun je niet zien of de bacterie erin zit. Gelukkig zijn de meeste eieren Salmonella vrij. Ongeveer 1 op de 3.300 eieren is ermee besmet. Geef zelfgemaakte mayonaise daarom niet aan mensen met minder weerstand: (hoog)bejaarden, zwangeren, mensen met een verminderde afweer en jonge kinderen. Zij zijn gevoeliger voor een besmetting met Salmonella.

Eieren en Salmonella

Er is een kleine kans dat een ei besmet is met salmonella. Van een salmonellabesmetting krijg je maag-darmklachten.

Preventie van Salmonella

Wanneer je eieren in de koelkast bewaart, verkleint het risico op salmonellabesmetting en de groei van andere bacteriën. Bovendien drogen de eieren minder snel uit in de koelkast. Met de punt naar beneden blijven eieren langer goed. Eieren nemen geurtjes snel over.

Eieren Testen op Versheid

Je kunt een test doen als je twijfelt of eieren vers zijn. Leg een ei in een bakje of groot glas water. Een ei dat drijft is niet vers. Als je zout aan het water toevoegt, werkt de test sneller bij minder oude eieren.

Houdbaarheid van Frisdrank

Net als alle andere voedingsmiddelen en dranken heeft ook frisdrank een houdbaarheidsdatum. En als iets een houdbaarheidsdatum heeft, kan het natuurlijk ook over datum gaan. Maar dat wil helemaal niet zeggen dat u de frisdrank meteen hoeft weg te gooien.

TGT vs THT

Er is een groot verschil tussen een TGT-datum (te gebruiken tot) en een THT-datum (tenminste houdbaar tot). De TGT-datum is de datum die wordt gebruikt voor producten die snel bederven en die na deze datum niet meer veilig zijn om te consumeren. Deze datum staat meestal op producten zoals vlees, vis en zuivel. De THT-datum is een datum die aangeeft tot wanneer het product de beste kwaliteit behoudt. Na deze datum kan de smaak, textuur of kleur van het product veranderen, maar het betekent niet per se dat het onveilig is om het product nog te consumeren.Frisdrank valt onder de categorie van producten met een THT-datum. Dit betekent dat frisdrank na de vermelde datum nog altijd veilig kan zijn om te drinken, maar dat de kwaliteit mogelijk achteruitgaat.

Factoren die de Houdbaarheid van Frisdrank Beïnvloeden

De houdbaarheid van frisdrank wordt beïnvloed door de ingrediënten en de verpakkingswijze. Frisdrank bestaat voornamelijk uit water, suiker, koolzuurgas en smaakstoffen. Zolang de verpakking intact blijft, kan frisdrank vaak nog geruime tijd na de THT-datum worden gedronken zonder dat het schadelijk is. Hoe frisdrank wordt opgeslagen, speelt een grote rol in de houdbaarheid. Frisdrank moet op een koele, droge plaats worden bewaard, uit de buurt van direct zonlicht. Blootstelling aan hitte en licht kan de kwaliteit van de frisdrank beïnvloeden en ervoor zorgen dat het sneller bederft.

Kwaliteitsveranderingen

Een van de meest opvallende kwaliteitsveranderingen is het langzame verlies van koolzuur na het verstrijken van de THT-datum. Koolzuur geeft frisdrank een bruisend karakter. Na verloop van tijd kan koolzuur ontsnappen, vooral als de verpakking niet goed is afgesloten. Dit resulteert in een 'platte' smaak. Daarnaast kunnen de smaakstoffen in frisdrank na de THT-datum veranderen, wat invloed kan hebben op de algehele smaakervaring.

Rauw Vlees en Risico's

Rauw vlees, waaronder filet americain, kan een hersenafwijking veroorzaken door de toxoplasma-parasiet die op het product zit. Voor de kwetsbare groepen, zoals zwangeren, ouderen, kankerpatiënten en andere mensen met een slechte weerstand, kunnen de effecten heel gevaarlijk zijn, met miskramen, vroeggeboorten, oogafwijkingen en hersenafwijkingen tot gevolg.

Advies voor het Consumeren van Rauw Vlees

Het RIVM adviseert vandaag om filet americain in te vriezen, zodat de gevaarlijke parasiet doodgaat. Dat kan de Nederlandse samenleving zó 10 tot 30 miljoen per jaar aan ziektekosten schelen. Bij koude temperaturen, vanaf 12 graden onder 0, sterft de parasiet. Maar dan wél minimaal twee dagen. Een dag is niet genoeg.

Informatie op de Verpakking

Je kunt als consument niet checken of het rauwe vlees dat jij koopt, ingevroren is geweest. Het staat doorgaans niet op een verpakking en de producent is ook niet verplicht het te melden. Dat zou wel raadzaam zijn, stelt Van der Vossen. Voor haring is wettelijk vastgelegd dat die ingevroren moet zijn geweest vóór de verkoop en consumptie. Dat komt omdat er in het verleden mensen ziek zijn geworden van de haringworm. Toen is wettelijk vastgelegd dat invriezen verplicht is.

Risicogroepen

We adviseren de risicogroepen het niet te doen, maar verder mogen alle gezonde mensen dat natuurlijk zelf weten. Wel steekt het Voedingscentrum niet onder stoelen of banken dat een goed doorbakken biefstukje nou eenmaal beter is dan de medium-variant. En carpaccio, filet americain: het zíjn nu eenmaal risicoproducten. Je kunt er, ook met een goede weerstand, milde verschijnselen van krijgen, zoals griep, buikpijn, of zelfs voedselvergiftiging.

Bacteriën in Rauw Vlees

Met name de listeria- of salmonellabacterie is gevaarlijk voor onze gezondheid, vooral weer voor die risicogroepen. Bij mensen met een goede weerstand doen ze niet zo veel. Bacteriën op rauw vlees worden alleen gedood als ze worden gebakken met temperaturen boven de 70 graden. Maar filet americain bakken? Dat doe je niet zomaar. Dan is natuurlijk de hele smaak weg, het lijkt me niet echt lekker. Dus ik snap dat mensen het eten, en dat is prima. Als ze maar voorzichtig zijn.

Etikettering van Levensmiddelen

Op het etiket van eieren staan verschillende namen. Deze namen zeggen alleen iets over het voer dat de kippen gekregen hebben. Door speciaal voer kunnen de eieren een iets andere voedingswaarde krijgen. Alle eieren staan in de Schijf van Vijf, ongeacht het voer dat ze hebben gekregen. Deze namen zeggen niets over de omstandigheden waaronder de kippen leven.Eieren worden opgedeeld in de kwaliteitsklassen A en B. In de levensmiddelenhandel komen echter alleen eieren van kwaliteitsklasse A voor.

De verplichte voedselinformatie dient gemakkelijk toegankelijk te zijn voor de consument. De verplichte voedselinformatie in begrijpelijke taal op het etiket staan.

Verplichte Vermeldingen

In Bijlage VI van verordening (EU) Nr. 1169/2011 is een opsomming gemaakt van vermeldingen die samen met de wettelijk benaming van het levensmiddel vermeld dienen te worden. De fysieke toestand van het levensmiddel, als weglaten misleidend kan zijn.

  • Het gebruik van imitatieproducten.
  • De toevoeging van water aan vlees of vis: vermelden indien dit meer dan 5% bedraagt van het afgewerkte product.

Ingrediëntenlijst

Op een etiket dient een opsomming van de productingrediënten te staan. Deze moeten in aflopende volgorde van groot naar klein worden weergegeven. Het gaat hierbij om het gewicht van de ingrediënten bij bereiding. Wanneer een ingrediënt nanomateriaal bevat dient dit te worden vermeld. Verdere eisen aan specifieke benamingen van ingrediënten staan vermeld in Bijlage VII.

Allergenen

Het is verplicht om een aantal stoffen die mogelijk allergieën veroorzaken te declareren. Bijlage II beschrijft om welke stoffen dit gaat. Deze stoffen dienen met duidelijke benaming vermeld te worden in de opsommingslijst van ingrediënten (zie artikel 18) en goed te onderscheiden zijn van de andere ingrediënten. Deze 14 allergenen moeten in principe altijd vermeld worden, ook als een ingrediëntenlijst niet verplicht is. In dat geval moet het woord “bevat” worden vermeld, gevolgd door het desbetreffende allergeen.

Houdbaarheidsdatum en Bewaarvoorschriften

Er dient op het etiket te staan hoelang een product minimaal houdbaar is. In het geval van bederfelijke levensmiddelen, wordt niet gesproken over de minimale houdbaarheid, maar over de uiterste consumptiedatum. In Bijlage X staat beschreven hoe de datum moet worden weergegeven en met welke vermelding. Voor een bederfelijk product, zoals gehakt, luidt de vermelding bijvoorbeeld: “Te gebruiken tot 10-1-2017”. Het jaartal is hierbij niet verplicht. De bewaarvoorschriften echter wel. Verder staan er nog uitzonderingen opgenomen voor producten waarbij de vermelding van de houdbaarheid niet verplicht is. Zoals verse groenten en fruit, wijn, azijn, keukenzout en kauwgom. Ook wordt beschreven hoe de datum van invriezen moet worden weergegeven. Het gaat hierbij om de datum van eerste invriezing.

Land van Herkomst

Vermelden van het land van herkomst op een levensmiddelenverpakking is verplicht als het ontbreken hiervan misleidend zou kunnen zijn. Bijvoorbeeld wanneer het land van oorsprong vermeld wordt en dit niet hetzelfde is als dat van het primaire ingrediënt.

Voedingswaarde

De voedingswaarde van een levensmiddel wordt uitgedrukt per 100 gram of 100 milliliter. Als aanvulling op de hoeveelheid per 100 gram of 100 ml, mogen de referentie-innames worden weergegeven. De voedingswaarden dienen te worden vermeld zoals aagegeven in Bijlage XV. In dit artikel staat beschreven hoe de voedingswaardevermelding gepresenteerd moet worden. Alle verplichte informatie moet in hetzelfde gezichtsveld staan, indien mogelijk in tabelvorm onder elkaar.

labels:

Zie ook: