Brood is diep ingebakken in de Nederlandse eetcultuur. Het is al eeuwenlang een voedzaam basisvoedingsmiddel dat een cruciale rol speelt in ons dagelijkse eetpatroon. Traditioneel eten we brood vooral tijdens het ontbijt en de lunch. Maar brood heeft zich inmiddels een weg gebaand naar andere tijdstippen van de dag. Zo wordt brood ook steeds vaker bij de warme maaltijd gegeten, waarmee we de gewoonten van andere culturen volgen.
Voor veel Nederlanders is brood een belangrijk onderdeel van hun dagelijkse voeding. Van jongs af aan nemen we onze bammetjes mee naar school, belegd met vleeswaren, kaas of iets zoets. Maar hoe gezond is brood eigenlijk? In dit artikel geven we antwoord op deze vraag.
Wat is een gezonde hoeveelheid brood per dag?
Om een gezond voedingspatroon te hebben, zijn er aanbevolen hoeveelheden opgesteld. Deze hoeveelheden zijn voor volwassenen die op gewicht willen blijven. Voor volwassen vrouwen geldt het advies om 4-5 bruine of volkoren boterhammen per dag te eten. Voor mannen geldt 6-8 sneeën. De ondergrens van de range geldt voor mensen die kleiner zijn dan gemiddeld of weinig bewegen.
Nederlanders eten gemiddeld 3,3 sneeën brood per dag. Volwassen vrouwen eten gemiddeld 93 gram brood per dag en mannen 132 gram. Dat ligt iets lager dan het minimale niveau van het advies in de Schijf van Vijf. Het is gezond om elke dag brood te eten.
Deze aanbevolen hoeveelheden zijn een richtlijn, want ieder mens is anders. Misschien kan je helemaal geen melk verdragen of eet je liever geen brood.
Voor wie wil afvallen, adviseren we wat minder brood, aardappelen, rijst en pasta (vrouwen 200 gram per dag en mannen 250 gram) en iets minder noten (vrouwen 15 gram per dag en mannen 25-30 gram).
In Nederland eten we per persoon per jaar gemiddeld zo’n 50,9 kilogram brood, zowel thuis als buitenshuis. Na de Tweede Wereldoorlog lag het broodverbruik per persoon per jaar in Nederland ver boven de tachtig kilo.
Waarom is brood gezond?
Brood is een bron van koolhydraten en jodium. Volkoren- en bruinbrood verminderen het risico op bepaalde ziekten. Vooral volkorenbrood bevat veel voedingsvezels, vitamines en mineralen die belangrijk zijn voor het lichaam. Witbrood bevat minder voedingsstoffen, levert geen gezondheidsvoordeel en staat daarom niet in de Schijf van Vijf.
Brood, en vooral volkorenbrood, is niet voor niets een belangrijke basis: het is een belangrijke bron van complexe koolhydraten, vezels, plantaardige eiwitten, B-vitaminen en mineralen zoals jodium en ijzer.
Door regelmatig brood te eten krijg je bovendien een goede hoeveelheid ijzer en jodium binnen. Belangrijke mineralen die de gezondheid van je lichaam ondersteunen. Je kunt dus prima genieten van je boterham, mits het natuurlijk in jouw voedingsschema past.
De meeste mensen eten genoeg uit dit vak. Daar zijn we blij mee! Maar we zien ook dat er nog winst valt te halen. Als mensen vaker witte producten wisselen voor volkoren. Volkorenproducten zitten vol met belangrijke voedingsstoffen zoals vezels.
Vezels zijn cruciaal voor een goede darmfunctie. Nederlanders eten gemiddeld 21 gram vezels per dag, waar de richtlijn minimaal 25-30 gram is. En ondertussen niet vergeten dat meer brood eten, en vaker kiezen voor volkoren, bovendien een gemakkelijke manier lijkt om het vezeltekort te dichten en ten goede komt aan onze (darm)gezondheid.
Indien je geen brood eet, loop je het risico op een jodiumtekort. Dit kan op langere termijn leiden tot een suboptimale gezondheid. Wanneer je geen brood eet, wordt het lastig om voldoende jodium binnen te krijgen.
Volkorenbrood: de gezonde keuze
Anders dan bij wit- of bruinbrood wordt volkorenbrood gemaakt van de hele graankorrel. Volkorenbrood bevat vergeleken met witbrood veel vezel. Witbrood bevat de minste vezels.
Volkoren graanproducten zijn gemaakt van de hele (vermalen) graankorrel. Die bestaat uit 3 delen. Binnenin zit de meelkern, onderin de kiem en eromheen de zemel (het vliesje).
Je risico op hart- en vaatziekten, diabetes type 2 (suikerziekte) en darmkanker maak je al kleiner door het eten van 2 opscheplepels volkoren graanproducten of 3 volkoren boterhammen per dag. Daarnaast leveren graanproducten en brood energie.
Kies zoveel mogelijk volkorenbrood of meegranenbrood met volkoren tarwemeel in plaats van witbrood. Let op dat het brood is gemaakt met tarwemeel in plaats van tarwebloem. Tarwe(volkoren)meel bevat namelijk meer gezonde voedingsstoffen.
Hoewel Nederlanders volkorenbrood zien als de gezonde optie, betekent dat niet dat het ook als lekkerste optie wordt gezien. Echter, uit vergelijkend smaakonderzoek van NBC blijkt dat mensen geen significant verschil in het cijfer geven, wanneer ze een sneetje volkoren en een sneetje bruin proeven, zonder te weten welke.
Tips om meer volkoren te eten
Ben jij gewend om veel witte graanproducten te eten, zoals witbrood, witte pasta, witte couscous en witte rijst? Vervang ze door de volkoren varianten. Wil jij ervoor gaan? Je hoeft echt niet in één keer al je witte producten in te wisselen voor de volkorenvariant. Doe dat stap voor stap.
Volkoren smaakt anders dan wit. En dat kan echt wel even wennen zijn. Geef jezelf daarvoor de tijd. En blijf het proberen als je het niet meteen lekker vindt. Je kunt het ook langzaam opbouwen. Bijvoorbeeld door eerst je witte rijst met zilvervliesrijst te mengen. Vervang eerst een kwart, daarna de helft, enzovoorts. Of door te beginnen met 1 volkoren boterham per dag en dat langzaam uit te breiden naar meer boterhammen.
Wat als je geen brood kunt of wilt eten?
Brood kun je vervangen door andere vezelrijke producten die ook rijk zijn aan mineralen en vitamines. Je kunt dan denken aan glutenvrije brood, volkorencrackers, havermout, zilvervliesrijst en muesli. Eén volkorenboterham kun je vervangen door drie volkoren crackers, of 20 gram havermout, of 20 gram muesli.
Mensen met een tarwe-allergie kunnen gewoon brood vervangen door brood van andere granen zoals haver, rogge, gerst, maïs en boekweit. Spelt is niet geschikt.
Mensen die biologisch of glutenvrij brood eten eten wordt aangeraden om regelmatig zuivel, zeevis en eieren te eten.
De rol van jodium in brood
Brood is de belangrijkste bron van jodium in Nederland. Jodium zorgt voor een goede werking van de schildklier. In Nederland levert brood ongeveer 45% van de inname van jodium. Dit komt door het speciale bakkerszout, waaraan jodium is toegevoegd.
Eet je geen brood, dan is het heel lastig om genoeg jodium binnen te krijgen. In biologisch en glutenvrij brood zit soms geen bakkerszout, kijk op het etiket of vraag het na bij de bakker. Als je zelf brood bakt, gebruik dan bakkerszout.
Brood bewaren
Bewaar brood op kamertemperatuur in een gesloten trommel of plastic zak. Wie houdt van brood met een krokante korst, bewaart brood bij voorkeur in een papieren broodzak. Bewaar brood niet in de koelkast, dan droogt het uit.
Je kunt brood wel invriezen. Houd er rekening mee dat brood eerder oud wordt als je het daarna buiten de vriezer bewaart. Vers brood kan een paar dagen bewaard blijven, in de diepvries kan brood enkele weken bewaard worden.
Oud brood kan geroosterd, als wentelteefje of als tosti worden gegeten. Ook kun je er paneermeel van maken met de keukenmachine.
Conclusie
Brood past bovendien goed bij hedendaagse trends en behoeftes. Brood -en vooral volkorenbrood- heeft dus met recht een prominente rol in elk voedingspatroon verdiend. Laten we daarom het belang van brood koesteren in een veranderend voedingslandschap en de (volkoren) boterham ook omarmen als bron van eiwitten.
In een tijd waarin bewerkte en calorierijke voedingsmiddelen steeds meer de boventoon voeren, is het essentieel om het belang van goede voeding, zoals volkorenbrood, te benadrukken.
Kortom, brood levert in verhouding veel belangrijke voedingsstoffen op en dat in relatief weinig calorieën. En precies dat is de reden dat er voor volwassenen zo’n 4 tot 8 sneetjes per dag wordt aanbevolen.
Voedingswaarden per broodsoort (per snee van 35 gram)
| Soort brood | Koolhydraten per snee (35 gram) |
|---|---|
| Volkoren brood | 13,7 gram |
| Wit brood | 16,7 gram |
| Bruin brood | 15 gram |
| Speltbrood | 15 gram |
| Meergranenbrood | 13,7 gram |
| Roggebrood | 12,7 gram |
| Koolhydraatarm brood | 7,4 gram |
| Waldkorn | 12,6 gram |
| Maisbrood | 16 gram |
labels: #Brood
Zie ook:
- Passata op Pizza: Hoeveel Gebruik Je Voor de Beste Smaak?
- Linzen koken: Hoeveel water heb je nodig voor de perfecte textuur?
- Spliterwten per Liter Soep: De Perfecte Verhouding
- Hoeveel Stuks Vlees per Persoon BBQ? Handige Richtlijnen!
- Ontdek Het Geheim Van Zelf Chocolade Maken Met Rauwe Cacao – Gezond En Verrukkelijk!
- Krabbetjes Koken: Perfecte Tijd & Tips voor Malse Ribben




