Rijst is een basisvoedsel voor veel mensen en het correct doseren ervan kan een uitdaging zijn. Te weinig rijst en je gasten blijven met een lege maag zitten, te veel en je gooit eten weg. Dit artikel helpt je bij het bepalen van de juiste hoeveelheid rijst, of je nu een bijgerecht of een hoofdgerecht bereidt.

Hoeveel rijst per persoon?

Het inschatten van de juiste hoeveelheid rijst kan lastig zijn, maar het maakt een wereld van verschil voor je gerecht. De standaard hoeveelheid ongekookte rijst per persoon ligt tussen de 60 en 90 gram. Als bijgerecht kun je 60-75 gram aanhouden, terwijl een hoofdmaaltijd met rijst als basis eerder 75-90 gram per persoon vraagt. Grote eters of sporters? Reken dan op 90-100 gram per persoon. Niet elke rijstsoort is gelijk als het om portiegrootte gaat.

Afhankelijk van het gerecht dat je maakt, kan de ideale hoeveelheid rijst verschillen. Bij gerechten als nasi of bami werk je met ongeveer 75-85 gram ongekookte rijst per persoon. Deze gerechten hebben een mooie balans tussen rijst, groenten en vlees of vis. Voor een Spaanse paella kun je ongeveer 80-90 gram rijst per persoon rekenen. De rijst neemt hier veel smaak op en is substantieel. Bij gerechten waar rijst dient als bijgerecht, zoals bij curry’s of stoofpotjes, is 60-70 gram per persoon meestal voldoende.

Specifieke rijstgerechten

  • Nasi/Bami: 75-85 gram ongekookte rijst per persoon
  • Paella: 80-90 gram ongekookte rijst per persoon
  • Bijgerecht: 60-70 gram ongekookte rijst per persoon

Risotto en Sushi

Bij sushirijst en risottorijst heb je iets meer nodig omdat deze rijstsoorten de hoofdrol spelen in het gerecht.

  • Risotto: Je gebruikt ongeveer 75 gram risotto rijst per persoon (ongekookt). Voor 4 personen reken je dus 300 gram.
  • Sushi: Je rekent per persoon ongeveer 75 gram sushi rijst. Ongekookt. Daarmee zorg je voor een goede basis voor bijvoorbeeld een poké bowl. Ben je van plan een sushi rol te maken? Dan kun je uitgaan van ongeveer 125 gram per persoon. Dat is genoeg voor anderhalve sushi rol waar je vervolgens 12-16 stukjes uit kunt halen.

Hoeveel gekookte rijst krijg je van ongekookte rijst?

Rijst zwelt tijdens het koken behoorlijk op. Als vuistregel kun je aanhouden dat 100 gram ongekookte rijst ongeveer 250-300 gram gekookte rijst oplevert. Voor een gezin van vier personen heb je ongeveer 240-360 gram ongekookte rijst nodig, afhankelijk van eetlust en of rijst hoofd- of bijgerecht is. Verschillende rijstsoorten hebben verschillende verhoudingen. Basmati en jasmijnrijst zwellen meer uit dan bijvoorbeeld risottorijst.

Gemiddelden

Een gemiddelde portie bestaat uit ongeveer 75 tot 100 gram. En dan hebben we het over ongekookte pandan-, basmati-, jasmijn- en zilverliesrijst. Die worden bij het koken namelijk 2,5 keer zo zwaar en dus heb je een mooie hoeveelheid van bijna 200 tot 250 gram gekookte rijst per persoon.

Je kunt de rijst eenvoudig en nauwkeurig afmeten met een keukenweegschaal. Een standaard koffiekopje (ongeveer 200-250 ml) bevat ongeveer 150-180 gram ongekookte rijst. Dit is voldoende voor 2 personen als hoofdgerecht.

Tips voor het afwegen zonder weegschaal

Oké, je weet nu ongeveer hoeveel rijst je per persoon nodig hebt. Maar hoe weet je nu precies hoeveel rijst 75 gram of 100 gram is? Je hebt immers niet altijd een maatbeker bij de hand. Laat staan eentje waarop je het gewicht kunt zien van rijst.

  • Koffiekopje: Er gaat ongeveer 100 gram ongekookte rijst in één koffiekop van gemiddelde grootte.
  • Eetlepel: Één eetlepel ongekookte rijst weegt ongeveer 15 gram. Je hebt dus 5-7 eetlepels rijst per persoon nodig voor een goede en gezonde basis van je maaltijd.
  • Maatbeker: Ga er dan vanuit dat 100 gram ongekookte rijst een volume heeft van ongeveer 125ml.

Voedingswaarde van rijst

Zowel witte als bruine rijst bevatten hoofdzakelijk koolhydraten en wat eiwitten, met vrijwel geen vet of suiker. Gekookte rijst bevat veel water, dat bijna 70% van het totale gewicht uitmaakt. Ze bevatten ongeveer evenveel calorieën, koolhydraten, eiwitten en vetten.

Voedingsstoffen per 100 gram witte rijst

Voedingsstof Hoeveelheid % Dagelijkse Waarde (DV)
Calorieën 130
Koolhydraten 28,7 gram (g) 10%
Eiwit 2,36 g 5%
Vet 0,19 g 0%

Rijst koken

Rijst kan op verschillende manieren worden klaargemaakt. Hieronder worden een aantal methodes beschreven:

Stomen

Vul de onderste helft van een stoompan met water en breng het aan de kook. Bedek de bodem van het bovenste deel van de pan met bakpapier. Schep de rijst erop en zet dit deel van de pan op het onderste. Sluit de stoompan goed af en stoom de rijst op een matig hoog vuur in ca. 45 gaar. Voeg een scheutje ketjap asin of wat zout naar smaak toe.

Koken in ruim water

Breng in een ruime pan een flinke laag water met een scheutje ketjap asin (of wat zout) aan de kook. Voeg de rijst toe en kook deze zonder deksel in 8-10 minuten gaar. Test of de rijst gaar genoeg is, door een (koud geblazen) hapje te nemen, de korrels zijn dan niet meer hard, maar nog wel stevig. Afgieten en terug in de pan met een deksel erop nog 3 minuten laten staan.

Droogkoken

Spoel de rijst in een vergiet met koud water tot het waswater helder blijft. Doe de gewassen rijst met vocht (1 ½ hoeveelheid vocht op 1 hoeveelheid rijst) in een smalle pan met dikke bodem. Zet de pan op een hoog vuur, breng al roerende aan de kook. Zet het vuur laag en laat de rijst met een deksel op de pan in 8-10 minuten gaar worden. Zo nu en dan omscheppen. Test of de rijst gaar genoeg is, door een (koud geblazen) hapje te nemen, de korrels zijn dan niet meer hard, maar nog wel stevig. Laat de rijst zonder deksel 3 minuten staan.

labels:

Zie ook: