De aardappel (Solanum tuberosum) is een eetbare knol die al meer dan 8.000 jaar wordt geteeld. Oorspronkelijk afkomstig uit Zuid-Amerika, worden ze inmiddels over de hele wereld gegeten. Sterker nog, de aardappel is wereldwijd een van de belangrijkste voedselbronnen, net als maïs, tarwe en rijst. Het eetbare knolletje wat onder de grond groeit, kent vele namen en evenzoveel bereidingswijzen. De aardappel is bijna niet meer weg te denken uit ons menu.
Aardappelen zijn gezond en lekker, en zijn een van de meest veelzijdige groenten die er zijn. Je kunt ze poffen, koken, bakken, frituren, stampen of pureren. Je kunt ze eten met schil, maar ook zonder. Eigenlijk zijn de mogelijkheden van de aardappel oneindig. Ze zijn voedzaam, geven smaak, kleur en weten op slimme wijze gerechten met elkaar te verbinden. Bovendien zijn ze het gehele jaar door verkrijgbaar en ook nog eens vrij goedkoop.
De Voedingswaarde van Aardappelen
De aardappel is een knol die onder de grond groeit en rijk is aan tal van voedingsstoffen. Aardappels bevatten vezels, vitamine C, een flink aantal B vitamines en belangrijke mineralen zoals kalium, calcium en fosfor. Al deze vitamines en mineralen spelen dan weer een rol bij een gezonde weerstand, de vochtbalans, bloeddruk en onderhoud van botten en gebit. Aardappelen bevatten vitamine C, calcium en vezels, naast andere voedingsstoffen, dus het eten van aardappelen heeft verschillende voordelen voor de gezondheid. Bovendien is het een van die groenten die optimaal vullen, omdat ze een zeer hoge voedingswaarde hebben.
Zo bevat de aardappel allereerst koolhydraten en dan met name in de vorm van zetmeel. Dit komt omdat ze ons lichaam geleidelijk energie geven en dat zorgt voor een stabiele bloedsuikerspiegel. Dit levert voordelen op voor bloedvaten, humeur en concentratie. Ook bevat de aardappel veel voedingsvezels en dan met name in de schil. Deze voedingsstoffen helpen bij een gezonde darmwerking en zijn daardoor essentieel voor een optimale gezondheid. Nemen we de aardappel verder onder de loep dan valt te concluderen dat het een bron is van vitamine C. Dit is opvallend, want normaliter komt deze vitamine vooral voor in groente en fruit! Daarnaast geeft de aardappel ons B-vitamines (zoals vitamine B6), de mineralen kalium, calcium, fosfor en wat bioactieve stoffen.
En ja, ze bevatten ook koolhydraten. Maar; ze bevatten geen suikers of vet! De pieper geeft ons eigenlijk heel veel van het goede. De koolhydraten zijn brandstof voor ons lijf. De vitamines zorgen voor je immuunsysteem, sterke botten en een goed zenuwstelsel. Behoorlijk gezond blijkt dus, die aardappel.
Aardappelen en Koolhydraten
Aardappels worden in sommige landen beschouwd als groente. Niet zo gek als je kijkt naar de vezels en vitamines die er in zitten. Maar behalve dat, bevat de pieper ook voedingsstoffen die overeenkomen met brood en graanproducten. De koolhydraten en eiwitten bijvoorbeeld. In onze schijf van vijf staat de aardappel daarbij genoemd en niet bij de groenten. Dat komt vooral door onze eetwijze. Van oudsher wordt de aardappel in Nederland gegeten als bron van koolhydraten, naast de groenten. Honderd gram gekookte aardappel bevat 19 gram koolhydraten en 1,8 gram vezels. Terwijl honderd gram gekookte pasta bijna 30 gram koolhydraten heeft, een slechts 1,2 gram vezels. Dan hebben we het nog niet eens over de extra vitamines die de aardappel heeft.
Koolhydraatrijke producten - zoals de aardappel - hebben daardoor een ongezond imago en men eet het weinig of niet. De hamvraag is natuurlijk of dit allemaal wel klopt. Want hoeveel koolhydraten bevat aardappel? En wat is verder de voedingswaarde?
Hoeveel Koolhydraten in Aardappel?
De hoeveelheid koolhydraten in aardappels is niet overal hetzelfde wat als grootste oorzaak heeft dat aardappels bewerkt en verwerkt zijn in voedingsmiddelen. Om je een beeld te geven hiervan zie je hier de verschillen:
| Soort aardappel | Koolhydraten per 100 gram |
|---|---|
| Aardappel (gekookt) | 18 gram |
| Aardappel (zoet) | 21 gram |
| Aardappel (eigenheimer) | 16 gram |
| Aardappelpuree (uit een zakje) bereid met melk | 16,5 gram |
| Aardappelpuree (zelfgemaakt) bereid met melk | 14 gram |
| Aardappelpuree (zelfgemaakt) bereid met water | 12 gram |
| Aardappelschijfjes (uit diepvries, gefrituurd) | 28 gram |
| Aardappelschijfjes (uit koelvak) | 18 gram |
| Aardappelkroketjes (gefrituurd) | 28 gram |
| Aardappelkrieltjes (uit koelvak) | 18 gram |
| Patates frites (uit diepvries) | 38 gram |
| Gnocchi | 34 gram |
Zoals je ziet kunnen de hoeveelheid koolhydraten per (bewerkt) product erg verschillen. Neem deze lijst in ogenschouw wanneer je jouw inname aan koolhydraten wilt beperken.
Is de Aardappel een Dikmaker?
Toch staat de pieper niet meer op ons dagelijkse menu, zeker niet bij mensen die op hun gewicht letten. Want aardappels zijn dikmakers. Maar waarom dan toch dat stempel dikmaker? Dat heeft misschien ook een beetje te maken met de manier waarop wij de aardappel eten. Het is een wijdverspreid misverstand dat aardappelen een dikmaker zouden zijn. Dat aardappels als dikmakers bekend staan is volstrekt maar dan ook volstrekt onjuist. Aardappelen zijn een prima bestanddeel van een gezond en evenwichtig voedingspatroon.
Om het nog duidelijker te maken: 200 gram aardappelen leveren 160 calorieën, dezelfde portie rijst, deegwaren of quinoa brengt ongeveer 300 calorieën met zich mee. Ook het excuus van zetmeel gaat niet op, hoewel veel mensen denken dat zetmeel dik maakt. Eén gram zetmeel levert slechts vier calorieën, terwijl één gram vet 9 calorieën oplevert. Uiteraard hangt een en ander wel af van de bereidingswijze. We begrijpen allemaal dat friet of patat, vanwege het gebruik van vet, minder gezond is dan een gekookte aardappel. De kans dat het eten van aardappels zorgt voor een overschot aan calorieën - en daarmee gewichtstoename - is erg klein.
Zoete Aardappel versus Gewone Aardappel
Het is je vast niet ontgaan: de zoete aardappel is razend populair. Deze exotische en oranje soort - ook wel bataat genoemd - heeft een vaste plek op ons menu gekregen. Er zijn hierbij ook geluiden dat deze variant een stuk gezonder en daardoor beter is. Is dat waar? Is de zoete aardappel beter dan de gewone aardappel?
Bekijk onderstaande tabel voor de verschillen.
| Soort | Aardappel (gekookt) | Aardappel (zoet) |
|---|---|---|
| Calorieën (kcal) | 94 | 81 |
| Koolhydraten (gram) | 16,8 | 20,5 |
| Eiwitten (gram) | 2 | 1,1 |
| Vezels (gram) | 1,8 | 2,3 |
| Vitamine C (gram) | 7 | 17 |
| Natrium (mg) | 3 | 32 |
| Calcium (mg) | 7 | 23 |
| Magnesium (mg) | 21 | 45 |
| Kalium (mg) | 452 | 1 |
| Glycemische index (gi) | 60 | 20 |
Je ziet dat tussen beide soorten best wat verschillen te bespeuren zijn. Waar de zoete variant bepaalde voedingsstoffen meer heeft, heeft de gewone dat ook. Er zitten zelfs iets meer koolhydraten in zoete aardappel, maar dit zijn wederom de gezondere, langzame koolhydraten. Er komt dan ook geen winnaar uit de strijd, kies vooral de soort die jij het lekkerst vindt. Uiteindelijk blijft variëren wel het gezondste, zeker ook in de manier hoe je de aardappels klaarmaakt. Zo is bijvoorbeeld een gekookte aardappel gezonder dan gefrituurd. Wel voegen we hier nog aan toe dat jouw gezondheid niet wordt bepaald door een enkel voedingsmiddel. Alle keuzes die je in het geheel maakt zijn doorslaggevend; het geheel is meer dan de som der delen!
Tips voor een Gezonde Bereiding
Toch is er reden genoeg om de aardappel op je menu te houden. Of juist weer wat vaker op je bord te leggen, in plaats van rijst of pasta. Kook de aardappels 10 min. Voeg vervolgens de kruiden en olijfolie toe en mix alles goed door elkaar. Doe alles in een grote braadslee en rooster de aardappels voor ongeveer 60 min.
Let wel op groene plekken of uitlopers op aardappels. Dit zegt namelijk dat er in de aardappel solanine zit, wat een giftige stof is. Snijd je deze plekken weg dan is er overigens niets aan de hand. Ook kan tijdens het frituren óf verhitten van aardappels in de oven de stof acrylamide ontstaan. Deze (vermoedelijk) kankerverwekkende stof ontstaat vooral als aardappels te donker worden gebakken. Bak aardappels daarom goudgeel, dan krijg je minder van deze stof binnen!
labels: #Aardappel
Zie ook:
- Hoeveel Gebakken Aardappelen Per Persoon? Dé Perfecte Portie!
- Ontdek Hoeveel Gram Aardappelen Écht Eén Portie Is!
- Ontdek Het Ultieme Hutspot Recept: Hollandse Klassieker met Verrukkelijke Variaties!
- Ontdek de Lekkerste Eenvoudige Hapjes Recepten: Snel, Makkelijk en Overheerlijk!
- Lactosevrij Gebak Jumbo: Ontdek het Lekkerste Assortiment!




