Laten we teruggaan naar 1886. In dat jaar vond de Amerikaanse apotheker John Pemberton de eerste versie van Coca-Cola uit. Hij verkocht het oorspronkelijk als een verkwikkend middel tegen allerlei kwaaltjes, vol krachtige ingrediënten zoals cafeïne gehaald uit kolanoten en, jawel, een extract van cocabladeren met sporen cocaïne. Vandaar Coca-Cola.
Strikte Geheimhouding
Na Pemberton's dood kocht ondernemer Asa Candler het recept op. Hij voerde met de jaren een paar wijzingen door in het recept (zo liet hij de cocaïne uit het coca-extract verwijderen) zodat niemand anders de exacte formule meer kende. Daarna bedacht hij drie strikte regels, aldus journalist Mark Pendergast, die het boek For God, Country & Coca-Cola schreef:
- Er bestaat maar één geschreven versie van het recept. Deze wordt achter slot en grendel bewaard in een kluis. Vanaf 1925 lag het recept in een kluis in bij de SunTrust bank in Atlanta. In 2011 verhuisde het recept naar een zwaar beveiligde kluis in 'The World of Coca-Cola', een soort officieel Coca-Cola-museum. Ook in Atlanta.
- Slechts twee werknemers van het bedrijf mogen tegelijkertijd het recept kennen. Dit duo mag niet in hetzelfde voertuig reizen, om te voorkomen dat ze bij één ongeluk allebei het loodje leggen.
- De fabrieksarbeiders die de cola maken, krijgen alleen de instructies om bepaalde hoeveelheden van negen genummerde potten vloeistof met elkaar te mengen. Wat daar in zit, weten ze niet. Meest opmerkelijk is pot 7X: een geheime melange van aromatische oliën. (Waarbij de 'X' verwijst naar de melange.)
Uiteraard hebben heel wat mensen door de jaren geprobeerd het recept te achterhalen. Pendergast zegt tijdens archiefonderzoek een notitieboekje te hebben gevonden van Pemberton zelf. Eén pagina daarin bevat de letter X met daaronder verschillende etherische oliën. De geheime melange van pot 7, concludeerde Pendergast.
Mede op basis van meer speurwerk en interviews met nabestaanden kwam de journalist tot de volgende conclusie over de inhoud van de negen potten toen en nu:
- Suiker (inmiddels fructosesiroop)
- Karamelkleurstof (dit geeft cola zijn karakteristieke kleur)
- Cafeïne (vroeger uit kolanoten gehaald, nu mogelijk niet meer)
- Fosforzuur (voor de houdbaarheid en zuurtegraad)
- Vloeibaar extract van cocabladeren (sinds 1903 wordt de cocaïne hieruit verwijderd.)
- Limoensap (tegenwoordig niet meer gebruikt). Waarschijnlijk - niets is zeker - is er inderdaad geen pot zes meer. Het is er vermoedelijk uitgehaald met het oog op houdbaarheid, kosten, en omdat met fosforzuur genoeg zuurheid bewerkstelligd kon worden. Aan de melange is toen limoenolie toegevoegd om alsnog een limoenaroma te creëren.
- Melange van etherische oliën op basis van limoenschil, citroenschil, sinaasappelschil, korianderzaad, oranjebloesem, nootmuskaat en kaneel.
- Vanille-extract
- Glycerine (tegenwoordig niet meer gebruikt) Aanvankelijk was deze glycerine afkomst van dierlijke bronnen (varkens), maar in 1935 is dat veranderd naar niet-dierlijke bronnen om de zorgen van joodse rabbijnen over de 'koosjerheid' van hun favoriete drankje weg te nemen. Volgens de schrijver Pendergast is het gebruik van glycerine met de jaren weggevallen. De conserveerkracht zit hem nu in fosforzuur (dat was aanvankelijk citroenzuur), de zoetheid is gewoon met meer suiker/fructose aanpasbaar. Waarschijnlijk zijn er nu dus 7 potten.
De hiermee gemaakte siroop wordt gemengd met koolzuurhoudend water. Klaar!
Het geheim ontrafeld
In 2015 bevestigde scheikundig labonderzoek van de University of Iowa dat Coca-Cola daadwerkelijk moleculen bevat van alle bovengenoemde etherische oliën. Het geheim is dus een beetje ontrafeld.
Coca-Cola heeft volgens Pendergast een unieke regeling met de Amerikaanse regering getroffen om cocabladeren te mogen importeren. Voor andere mensen en bedrijven is dit absoluut verboden. Coca-Cola namaken is dus letterlijk illegaal.
Zo als het vroeger gemaakt werd
De Amerikaanse auteur Mark Pendergast kreeg voor zijn boek For God, Country and Coca-Cola toegang tot de archieven van het bedrijf en vond daar zowaar het oorspronkelijke recept van Coca-Cola, zoals dat in 1886 in Columbus, Ohio werd geschreven door ene dokter John Styth Pemberton, Columbus, Ohio, 1886). Voor de naam van zijn brouwsel liet Pemberton zich inspireren door de twee belangrijkste ingrediënten, cocabladeren en colanoten.
Dit was het recept:
- 1 ons citraat cafeïne.
- 1 ons vanille-extract.
- 2,5 ons ‘smaakstoffen’(verhouding: 80 sinaasappelolie).
- 120 citroenolie.
- 40 muskaatnoot olie.
- 25 alcohol.
- 40 kaneelolie.
- 20 korianderolie.
- 40 oranjebloesemolie).
- 4 ons gemalen cocabladeren.
- 3 ons citroenzuur.
- 1 kwart citroensap.
- 30 pond suiker.
- 9,5 liter water.
- Karamel.
- Koken en 24 uur laten trekken.
De samenstelling van Coca-Cola is sindsdien sterk veranderd. De cocaïne is er uit gehaald en er zit minder cafeïne in. Het recept wordt daadwerkelijk angstvallig geheim gehouden. De negen ingrediënten worden aangekocht zonder ze bij naam te noemen. Waarschijnlijk zijn er vier mensen die de formule kennen.
De Waarheid over Coca-Cola
Coca-Cola heeft in principe over de hele wereld dezelfde smaak. Dat heeft alles te maken met de standaardisering van de watersmaak. Of het water nu afkomstig is van de Antwerpse Waterwerken (zoals in Wilrijk) of van een natuurlijke bron in de Afrikaanse brousse, het wordt overal intensief en op bijna uniforme wijze gezuiverd.
Het water wordt onthard, zodat het nog nauwelijks calcium en magnesium bevat. De vele honderden vestigingen van Coca-Cola gebruiken ook allemaal hetzelfde concentraat, dat voor Europa vervaardigd wordt in Frankrijk en Ierland.
Ingrediënten van het ‘geheime recept’
Op basis van de bovengenoemde bronnen kunnen we de vermoedelijke ingrediënten van Pembertons originele Coca-Cola syrup weergeven.
| Ingrediënt | Hoeveelheid (±) | Opmerking |
|---|---|---|
| Vloeibaar extract van cocablad | 3 dram (ca. 3,9 ml) | Gedecocaïniseerd coca-extract |
| Citroenzuur | 3 oz (85 g) | |
| Cafeïne | 1 oz (28 g) | (mogelijk als cafeïne-citraat) |
| Suiker | 30 pond (≈13,6 kg) | In moderne cola vaak vervangen |
| Water | 2,5 gallon (9,5 liter) | |
| Limoensap (liefst van Perzische limoenen) | 1 kwart (0,95 L) | Ongefilterd sap voor zuurheid |
| Vanille-extract | 1 oz (30 ml) | |
| Karamel (voor kleur) | ~1,5 oz (naar behoefte) | Brende suiker, voor kleuring |
| Aroma “Merchandise 7X” | 2 oz (60 ml) | Geheim mengsel voor 5 gal siroop |
Merchandise 7X (geheim aromamengsel):
Dit is de beroemde geheime smaakcomponent. Volgens het uitgelekte recept bestaat 7X uit ~8 oz alcohol waarin de volgende etherische oliën zijn opgelost:
- Oranje-olie: 20 druppels
- Citroen-olie: 30 druppels
- Nootmuskaat-olie: 10 druppels
- Koriander-olie: 5 druppels
- Neroli (oranjebloesem) olie: 10 druppels
- Kaneelolie: 10 druppels
Deze geconcentreerde olie-mix wordt gemengd met alcohol en moest oorspronkelijk 24 uur staan om te “rijpen”. Slechts 2 ounce van 7X is nodig per 5 gallon siroop - dat komt neer op ongeveer 1% van de totale formule, maar het zou precies dié signatuur smaak geven die Coca-Cola onderscheidt.
Conclusie
Hoewel Coca-Cola’s exacte recept nog altijd officieel geheim is, geven historische bronnen en lekken een vrij betrouwbaar beeld van het originele 19e-eeuwse recept. Dit bestond uit een suiker-coca siroop met cafeïne, citroenzuur, vanille en karamel, verrijkt met het mysterieuze Merchandise 7X-aroma.
labels: #Recept
Zie ook:
- Passata op Pizza: Hoeveel Gebruik Je Voor de Beste Smaak?
- Linzen koken: Hoeveel water heb je nodig voor de perfecte textuur?
- Spliterwten per Liter Soep: De Perfecte Verhouding
- Hoeveel Stuks Vlees per Persoon BBQ? Handige Richtlijnen!
- Ontdek Alpaca Lunch: De Meest Unieke Culinaire Beleving in Nederland!
- Legbordstelling met bakken kopen: Dé ultieme oplossing voor optimale opslagruimte!
