Rijstepap is een oud, zoet gerecht op basis van rijst, dat bij velen herinneringen oproept aan de kindertijd. Het is een traditioneel Hollands toetje dat tegenwoordig ook vaak als ontbijt gegeten wordt. Hierbij wordt de rijst helemaal zacht gekookt in melk gezoet met suiker en/of smaakmakers als vanille, kaneel of saffraan. Rijstepap is een oud-Hollands gerecht waarbij rijst helemaal zacht wordt gekookt in melk met suiker, waardoor er een zoete, smeuïge brij ontstaat. Daarom wordt de pap ook wel rijstebrij of rijstpudding genoemd. Traditioneel werd het gegeten als toetje, maar inmiddels doet het ook dienst als stevig ontbijt.

Wat is Rijstepap?

Rijstepap, ook wel rijstebrij genoemd, is een gerecht dat over de hele wereld gegeten wordt. In Europa echter pas sinds de 17de eeuw, omdat rijst van ver kwam. De romeinen gebruikten gekookte rijst om de maag tot rust te brengen. Voor rijstepap wordt vaak de gekookte rijst gebruikt die overgebleven is van de vorige dag. In sommige klassieke rijstepappen wordt (ten dele) rijstmeel gebruikt, of maismeel. In oude europese recepten kom je nootmuskaat en kaneel tegen, en de toevoeging van een eidooier.

Basisrecept Rijstepap

Wil je ook zelf weer eens rijstepap maken? Dat kan! Het is heel makkelijk zelfs. Met dit basisrecept voor rijstebrij op grootmoeders wijze lukt het sowieso.

Rijstepap heeft de volgende ingrediënten:

  • 1 liter melk (amandel-, koe-, schapen- of geitenmelk)
  • 150 gram dessert- of risottorijst (rondkorrel rijst)
  • 60-100 gram suiker
  • 1/2 theelepel zout

De kooktijd is 30 minuten. Langer (in)koken zorgt dat de pap puddingdik wordt. Kook op het zachtste vuur, om aanbakken te voorkomen. In sommige streken wordt rijstepap in aardewerken potten gekookt. Dat geeft een speciale smaak. Als de pap in de oven gegaard wordt krijgt het een bruine bovenlaag.

Hoe maak je rijstepap?

Rijstepap maken is heel eenvoudig. Je doet de rijst samen met de melk in een pan en je brengt het aan de kook. Voeg naar smaak wat suiker, een snufje zout en je favoriete kruiden (optioneel) toe. Afhankelijk van welke soort rijst je gebruikt, kook je de rijst in 12-30 minuten helemaal zacht en gaar. Blijf wel af en toe roeren om aanbakken te voorkomen.

Stappen:

  1. Breng de melk in een pan op middelhoog vuur aan de kook met suiker en vanillesuiker.
  2. Laat de melk met de rijst een uur zachtjes tegen de kook aan op het vuur staan. Roer regelmatig goed door. De rijst en de suiker koeken gemakkelijk aan en dat is niet goed voor de smaak.
  3. Splits het ei, doe het eiwit in een schone mixkom en het eigeel in een klein kommetje. Klop het eigeel los met een vork.
  4. Neem twee à drie eetlepels van de warme rijstepap en doe deze bij het losgeklopte eigeel. Meng dit goed door en voeg het toe aan de warme rijstepap, roer goed door en laat nog enkele minuten zachtjes doorkoken.
  5. Zet het vuur onder de rijstepap uit. Klop het eiwit met de handmixer stijf.

Welke Rijst Gebruik je?

Rijstepap maken met dessertrijst is het makkelijkst, want die rijst neemt lekker veel vocht op en wordt ‘papperiger’ als je het kookt. Om diezelfde reden kun je ook goed paella- of risottorijst gebruiken. Maar je kunt het in principe met elke rijstsoort maken. Ga bijvoorbeeld eens voor een extra gezonde variant met zilvervliesrijst of voor een extra smaakvolle en geurige pandanrijst. Gebruik dan wel iets meer rijst (zo’n 150 gram op 500 ml melk) en laat het ongeveer een half uur koken.

De beste rijstepap maak je met dessertrijst. Die neemt namelijk veel vocht op en blijft heerlijk zacht. Om diezelfde reden kun je ook goed paella- of risottorijst gebruiken.

Risotto rijst Italiaanse rijst heeft een hoog gehalte aan amylopectine, dat is een zacht, doorzichtig zetmeel dat oplost in het kookwater en werkt als een natuurlijk verdikkingsmiddel. De buitenste amylopectine lagen van de rijstkorrel zitten rond de amylose kern, dat is een hard, ondoorzichtig zetmeel dat niet gemakkelijk oplost tijdens het kookproces. De eigenschappen van deze twee zetmelen maakt dat Italiaanse rijst veel vloeistof absorbeert, romig wordt, terwijl de structuur van de korrels stevig blijft of “al dente”. Het is belangrijk italiaanse rijstvariëteiten niet te spoelen vóór het koken.

Hoeveel water? Normaal hanteert men de ratio 1:2, dus 2 kopjes water om 1 kopje rijst gaar te koken, bij gesloten deksel. Bij rondkorrelrijst is die ratio 1:3. De rijst zal ook na het koken vocht blijven opnemen, afhankelijk van hoe lang het al heeft staan koken. Zorg dus dat de pap nog flink nat is als je het vuur uitzet. In de meeste recepten gebruikt men kopjes. Een standaardkopje van 250ml bevat dan 200 gram rondkorrelrijst.

Variaties en Smaakideeën

Er zijn heel veel manieren om extra smaakvolle rijstepap te maken! Voeg tijdens het koken bijvoorbeeld wat vanille of een kaneelstokje toe. Maak de pap extra romig door er op het eind wat roomboter doorheen te roeren of meng er eens wat rozijnen of krenten door. En wat dacht je van vers fruit of wat vruchtensap door je rijstebrij? Ook lekker: de rijst koken in koskosmelk. Kortom, je kunt er alle kanten mee op.

  • Vanille en Kaneel: Voeg tijdens het koken vanille of een kaneelstokje toe.
  • Extra Romig: Roer op het einde wat roomboter door de pap.
  • Vruchten: Meng rozijnen, krenten of vers fruit door de rijstebrij.
  • Kokosmelk: Kook de rijst in kokosmelk voor een andere smaakdimensie.

Rijstepap Zonder Melk

Kun je rijstepap maken zonder melk? Rijstepap moet lekker romig zijn en daar heb je eigenlijk wel melk voor nodig. Heb je geen melk in huis of eet je lactosevrij? Gebruik dan een plantaardige melk, bijvoorbeeld op basis van soja of amandelen. Je kunt ook kokosmelk gebruiken als je daar van houdt.

Tips en Tricks

Rijst voorkoken? In veel recepten wordt de rijst eerst in water voorgekookt, en dan pas gekookt in (minder) melk. Je kunt ook de gekookte rijst gebruiken die je van een ander gerecht over hebt. Let wel: Rijstebrij krijgt zijn smaak vooral door de ingedikte melk, nadat het melkvocht in de rijst is getrokken en verdampt. Koken zonder deksel geeft veel verdamping en dikkere melk, maar heeft als nadeel dat er veel velvorming optreed. Daarom zijn er recepten die de rijst voorkoken in water en vervolgens een deel van de melk vervangen door gecondenseerde melk. Op die manier maak je de pap toch romig en smaakvol. Voor wie er niet mee bekend is: blikjes gecondenseerde melk vind je in de supermarkt, in Nederland meestal van het merk Friesche Vlag.

Hoeveel suiker? Melk bevat suiker in de vorm van lactose. Als de melk indikt, oftewel vocht verliest aan de rijst, wordt het zoeter. Je kunt de pap het best op het laatst naar smaak zoet maken. De meeste gecondenseerde melk is erg zoet, dus als je dat gebruikt zal je niet veel suiker meer gaan toevoegen. Bruine suiker heeft meer smaak. Honing ook.

Smaakvarianten: Meestal wordt de pap van smaak voorzien. In Europa met vanille of kaneel. In Perzie met safraan op basis van water (sholeh zard), of met melk, kardamom en rozewater en zonder suiker (sheer berenj). Indie/Pakistan/Afghanistan/Perzie, de rijstepap heet Kheer, en is op smaak gebracht met kardemom Libanese ruz bi haleeb: oranjebloesem water (mazaher) en stukjes pistache Levantijnse Meghli met anijs, karwij, kaneel, amandelen, pistache, kokos. In spaanstalige landen is het gebruikelijk om sinaasappelschil of citroenschil mee te koken en na het koken wat gecondenseerde melk door de pap te roeren. Arroz Emperatriz is een variant met eigeel. Gebruikt je kardemom, dan zijn enkele peulen per liter pap voldoende. Meekoken in pap. Gebruik je rozenwater, dan zijn enkele eetlepels voldoende, afhankelijk van de kwaliteit. Op het laatste toevoegen. Safraan: gebruik 1 theelepel voor 1 liter rijstebrij. In vijzel stampen voor gebruik. kort meekoken in pap. Oranjebloesemwater ofwel mazaher kun je online kopen. Gebruik een paar druppels. Op het laatste toevoegen.

Extra Tips:

  • Rijstebrij gaat goed samen met steenfruit. Probeers eens met gestoofde perzik.
  • Maak rijstebrij luchtig door er wat geklopte slagroom door te roeren, of geklopte eiwit.
  • Meng de rijstebrij eens met limoenrasp en marsepein.

Hoe Bewaar Je Rijstepap?

Kleine kans, maar heb je toch nog wat rijstebrij over? Laat het dan eerst afkoelen, doe de pap in een bakje dat je goed af kunt sluiten en zet het in de koelkast. Daar blijft het nog ongeveer 24 uur goed. Zo kun je er de volgende dag bijvoorbeeld nog een heerlijk glutenvrij ontbijt mee maken. Lekker met wat kokos, blauwe bessen, banaan.

labels:

Zie ook: