De hoeveelheid vlees en vleeswaren die we in Nederland consumeren is in 2019 opnieuw gestegen. In 2018 werd ook al een stijging in de vleesconsumptie geconstateerd. Het is voor het eerst sinds de jaren 2005-2009 dat er sprake is van een meerjarige stijging.

Totale Vleesconsumptie in Nederland

Het totale verbruik van vlees en vleeswaren (op basis van karkasgewicht) per hoofd van de bevolking in Nederland is in 2019 77,8 kg. We zitten daarmee ruim een halve kilo boven het verbruik in 2018. Deze stijging tussen 2018 en 2019 is gelijk aan de toename tussen de voorgaande jaren 2017-2018.

In 2021 was de vleesconsumptie met 38,1 kg per persoon onverminderd hoog. In totaal eet een Nederlander 75 kilo karkasgewicht aan dierlijk vlees. Dit totaalverbruik per hoofd van de bevolking is het laagst sinds 2005.

Volgens dit onderzoek was het vleesverbruik van Nederlanders 75 kg (karkasgewicht) per hoofd van de bevolking in 2022. Dit is het laagste verbruik sinds 2005 en ruim een kilogram minder dan in 2021.

De Nederlandse consumptie is wel vrij stabiel wat betreft varkensvlees. Sinds 2014 wordt tussen de 36,3 en 36,6 kilo varkensvlees op basis van karkasgewicht per jaar per persoon gegeten. De inflatie in 2022 heeft de consumptie van varkensvlees niet beïnvloed. Er is geen verschil in het verbruikscijfer per jaar in vergelijking met 2021.

Meest Gegeten Vleessoorten

Wat eten we het meest? De geconsumeerde hoeveelheid vlees per persoon per jaar ligt rond de 39 kilo. De helft van het karkasgewicht wordt als vuistregel gehanteerd voor het consumptieniveau. We eten het meest varkensvlees met zo'n 18,5 kilo per jaar.

Kippenvlees is een goede tweede met 11,5 kilo. Rund was goed voor 8 kilo per jaar. Andere vleessoorten zoals kalfs-, geiten-, schapen- en paardenvlees zijn minder populair: samen zijn ze goed voor ruim 1 kilo per persoon per jaar.

Vleesconsumptie per hoofd van de bevolking (2022)

Het vleesverbruik per hoofd van de bevolking was volgens Wageningen Economic Research in 2022 76 kilo. Zo'n 36 kilo daarvan is varkensvlees, 21 kilo pluimveevlees, 15 kilo rundvlees, 1 kilo kalfsvlees en 1 kilo schapen- en geitenvlees. Dit is op basis van karkasgewicht (inclusief botten).

De grootste dalers zijn kip en rundvlees. Er werd zo’n 300 gram minder kip en zo’n 150 gram minder rundvlees gegeten.

Invloed van Inflatie

De vleesconsumptie in Nederland heeft iets geleden onder de oplopende inflatie. Volgens de onderzoekers kan de hoge inflatie uit 2022 de lagere vleesconsumptie verklaren. De prijzen voor vlees konden wel 18 procent hoger liggen dan een jaar eerder. De prijzen voor rund- en kippenvlees stegen harder dan de prijs van varkensvlees. Dat kan een uitleg zijn waarom Nederlanders minder rund en kip aten.

Varkensvlees bleek minder last te hebben van prijsstijgingen en was daarmee een goedkoop alternatief. De hoeveelheid geconsumeerd varkensvlees was met 36,3 kg in 2021 en 2022 gelijk.

Aanbevolen Vleesconsumptie

Voedingsaanbevelingen vertellen een heel ander verhaal. Die lopen niet gelijk met onze werkelijke consumptie. De Schijf van Vijf adviseert iedereen die vlees wil eten niet meer dan een pond vlees en vleeswaren per week op tafel te zetten. De hoeveelheid rood vlees (dit komt van het rund, het varken, de geit en het schaap) heeft hierin een aandeel van niet meer dan 300 gram.

De Schijf van Vijf adviseert namelijk om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten, wat neerkomt op 26 kg per jaar.

Ligt deze hoeveelheid al aanzienlijk onder het huidige niveau van vleesconsumptie in Nederland, de gezaghebbende EAT Lancet Commissie komt met een nog veel strengere aanbeveling. In deze aanbeveling gaat het om nog eens 10 kilo minder consumptie dan in de Schijf van Vijf. Zo'n 43 gram vlees per dag is het devies. De hoeveelheid rood vlees krijgt hier nog striktere grenzen opgelegd dan bij de Schijf van Vijf. Rond de 5 kilo van de jaarlijkse aanbevolen 15,5 kilo's aanbevolen kilo's blijft over voor rund-, varkens- of lamsvlees.

Waarom Minder Vlees Eten?

Dit terwijl veel vlees eten helemaal niet zo goed is voor je gezondheid en het milieu. En dat dringt steeds meer door.

Vlees heeft veel invloed op het klimaat vergeleken met andere producten: kippenvlees het minste en rundvlees het meest. De wereldwijde toenemende vraag naar vlees leidt tot ontbossing, meer land- en watergebruik en het verdwijnen van regenwoud. Voor een duurzaam en gezond eetpatroon adviseren we om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten, waarvan maximaal 300 gram rood vlees.

Een vleesrijk dieet heeft een grote impact op het milieu. In het Klimaatakkoord staat daarom dat we minder dierlijke eiwitten moeten eten. Waar we nu 60 procent van onze eiwitten uit dierlijke producten halen, moet dit 40 procent worden.

Een daling is noodzakelijk voor het halen van klimaatdoelen, de volksgezondheid en de dieren.

Gezondheidsaspecten van Vleesconsumptie

Het eten van veel rood en met name bewerkt vlees zoals vleeswaren wordt in verband gebracht met beroerte, diabetes type 2 en kanker.

De Gezondheidsraad geeft aan dat een hoge consumptie (100 tot 120 gram per dag) van rood vlees (zowel bewerkt als onbewerkt) samenhangt met een 10% hoger risico op darmkanker en 20% hoger risico op longkanker. Een hoge consumptie (meer dan 50 gram per dag) van bewerkt vlees (zowel rood als wit) hangt samen met een 15% hoger risico op darmkanker.

Rauw vlees kan besmet zijn met ziekmakende bacteriën, zoals salmonella of E. coli. Ook parasieten zoals Toxoplasma gondii kunnen in rauw vlees voorkomen.

Vleesconsumptie en de Schijf van Vijf

Het Voedingscentrum paste in 2016 de Schijf van Vijf aan. Daarin kwam de nadruk te liggen op meer plantaardig en minder vlees eten. Voor het eerst kwam er een maximumadvies voor vlees.

Mager onbewerkt vlees staat in de Schijf van Vijf en past in een gezond voedingspatroon. Het advies is om een keer per week vis te eten en een of meerdere dagen per week vegetarisch te eten. Binnen de Schijf van Vijf draait het om afwisseling tussen dierlijke en plantaardige producten.

Onbewerkt mager vlees past in een gezond eetpatroon, vooral vanwege de eiwitten, vitamines en mineralen. Bewerkt vlees, vleeswaren en vette vleessoorten staan niet in de Schijf van Vijf. Vanwege de negatieve effecten op de gezondheid geldt het advies niet te vaak vleeswaren, bewerkt vlees en vette vleessoorten te eten.

Alternatieven voor Vlees

Voor veel mensen is vlees een belangrijke bron van eiwitten in hun dieet. Een gezonde evenwichtige voeding kan eiwitten bevatten uit vlees, maar ook uit vis en eieren of niet-dierlijke bronnen zoals bonen en peulvruchten. Plantaardige bronnen van eiwitten zijn meestal arm aan vitamine D, vitamine B12, ijzer en jodium.

Er zijn vele eiwitrijke plantaardige alternatieven voor vlees. Denk hierbij bijvoorbeeld aan soja (tempé) en andere peulvruchten zoals linzen, bonen, kikkererwten en zwarte bonen.

Vleesgebruik onder Nederlanders

Volwassenen eten bij 63 procent van alle hoofdmaaltijden vlees. Nederlanders eten dus gemiddeld 4,4 maaltijden met vlees in een week. De hoofdmaaltijd is de belangrijkste maaltijd van de dag, vaak is dat het avondeten.

Volgens recente gegevens van het CBS eet 5% van Nederland helemaal geen vlees meer en is bijna de helft flexitariër. Het komt erop neer dat 95% van Nederland nog wel vlees eet, maar de laatste jaren niet langer op dagelijkse basis. Zeker 45% van de mensen ouder dan 18 jaar eet maximaal vier dagen in de week vlees.

Zeker 20% van Nederland eet elke dag vlees en 30% eet vijf of zes dagen per week vlees. Ruim 1 op de 3 Nederlanders is in afgelopen jaren minder vlees gaan eten. De belangrijkste reden om te kiezen voor minder vlees is het belabberde dierenwelzijn.

Bewaren en Bereiden van Vlees

Leg rauw vlees en rauwe vleesproducten na het boodschappen doen zo snel mogelijk in de koelkast. Let op de TGT-datum (‘te gebruiken tot’) op de verpakking. Haal vlees niet te lang voor het bereiden uit de koelkast. Bewaar bereid vlees maximaal 3 tot 4 dagen in de koelkast. Bewaar geen vlees dat overbleef bij de barbecue.

Vlees kan op allerlei manieren worden bereid: van koken, bakken en grillen en roerbakken tot barbecueën. Vlees krimpt ongeveer een kwart bij bereiding door verlies van vocht en vet. Voor gemalen vlees geldt: controleer of het volledig is gegaard voordat je het opeet.

Conclusie

De vleesconsumptie in Nederland is een complex onderwerp met verschillende aspecten, van de hoeveelheid geconsumeerd vlees tot de gezondheids- en milieu-impact. Door bewustere keuzes te maken, kunnen we een positieve invloed uitoefenen op onze gezondheid, het milieu en het dierenwelzijn.

labels: #Vlees

Zie ook: