Soep is bijna onlosmakelijk verbonden met bouillonblokjes. Maar wat zit er eigenlijk in die blokjes? De Consumentenbond heeft 49 bouillonblokjes getest en concludeert: heel veel zout.

Wat Zit Er in een Bouillonblokje?

Vrijwel alle bouillon die de Consumentenbond heeft getest bestaan vooral uit zout, meestal meer dan veertig procent. Daarnaast bevatten de blokjes zetmeel, vet, smaakversterker, suiker en nog wat groenten en kruiden. In vleesbouillon zit een klein beetje vleesextract en rundervet. De Consumentenbond spreekt daarom van 'zoutblokje met smaakmakers'.

Zout verwacht je waarschijnlijk wel in een bouillonblokje, maar er zit ook vaak suiker of glucosestroop in. Soms is dit zelfs het tweede ingrediënt.

Waarom Suiker?

De voedingsmiddelenindustrie weet maar al te goed dat de drie-eenheid van suiker, zout en vet de perfecte combinatie is om mensen meer van een product te laten eten. Helaas is jouw lichaam niet erg blij met veel suiker. Een teveel aan suiker zetten we namelijk om in vet. Het leidt van bloedsuikerschommelingen, te veel insuline en insulineresistentie tot suikerziekte. Voor de verbranding van suiker zijn veel vitamines en mineralen nodig, terwijl suiker zelf dit niet of nauwelijks bevat. Daarnaast wordt je gebit ook niet blij van een teveel aan suiker.

Maximale Hoeveelheid Zout

Door het hoge gehalte van zout in de bouillon zit je al snel aan de aanbevolen hoeveelheid. Als je een kom kippenbouillon van 250 milliliter eet heb je de helft van de maximale hoeveelheid (6 gram) zout voor die dag al binnen. Te veel zout verhoogt je bloeddruk en de kans op hart- en vaatziekten. Daarnaast kan zout je nieren beschadigen en zorgen voor botontkalking. Des te minder zout je eet, des te beter dat is voor je gezondheid.

Gevolgen van een Teveel aan Zout

  • Verhoogde bloeddruk
  • Kans op hart- en vaatziekten
  • Beschadiging van de nieren
  • Botontkalking

Vermelding op de Verpakking

Als je op de achterkant van bouillon kijkt lijkt het soms alsof er niet zoveel zout in een product zit. Dat komt omdat de fabrikant de hoeveelheid van een bereid product geeft. Maggi rekent bijvoorbeeld 1 bouillonblokje per liter in plaats van een halve liter. Vaak staat er ook niet op de verpakking hoeveel zout er in 100 gram bouillon zit.

Lastig Vergelijken

Het is lastig om het zoutgehalte op bouillonblokjes te vergelijken. Veel fabrikanten vermelden alleen de voedingswaarde na bereiding. Zo blijft de hoeveelheid zout in de blokjes onduidelijk. Dat de bouillonblokjes van Maggi voor 57% uit zout bestaan vind je bijvoorbeeld nergens terug op de verpakking. Want daarop staat alleen de voedingswaarde per bereid product, dus nadat je water hebt toegevoegd.

Lang niet iedereen houdt zich aan die voorgestelde bereidingswijze. Je kookt toch voornamelijk ‘op smaak’. Voeg je bijvoorbeeld nog een half blokje extra toe, dan is het moeilijk inschatten hoeveel extra zout je binnenkrijgt. Je moet dan flink gaan zitten rekenen. Niet erg klantvriendelijk.

Tenslotte wijkt de voorgestelde bereidingswijze soms af van hoe de voedingswaarde voor het etiket wordt berekend. Zo raadt Maggi bij de groentebouillon aan 1 à 2 tabletten per liter te gebruiken. Maar bij het berekenen van de voedingswaarde gaat de fabrikant uit van het minst zoute scenario van 1 blokje. Zo lijkt de bouillon minder zout, maar is het vooral erg flauw van de producent. Inmiddels heeft Maggi beterschap beloofd.

Geen Echte Bouillon

De bouillonblokjes in de supermarkt hebben weinig te maken met echte bouillon. Echte bouillon is een aftreksel van groenten, kruiden en specerijen en bijvoorbeeld vlees. De meeste bouillonblokjes bestaan echter vooral uit zout. Verder zit er voornamelijk zetmeel, vet, smaakversterkers en suiker in. Groente, kruiden en vlees lijken bijzaak.

Zoutpercentage in Bouillonblokjes

Je kunt ze net zo goed ‘zoutblokjes’ noemen. Jammer, want bouillon koop je juist voor de smaken en aroma’s uit kruiden, groente of vlees. Zout heb je toch al in je keukenkastje staan, en kun je zelf naar smaak toevoegen. Daarnaast is veel zout ongezond en krijg je er snel te veel van binnen.

Minst Zoute Bouillonblokjes

  • Damhert, Low salt groentebouillon: 7% zout
  • Your Organic Nature, Heldere groentebouillon zoutarm: 15% zout

Meest Zoute Bouillonblokjes

  • Albert Heijn Krachtige bouillon kip: 58% zout
  • Maggi bouillonblokjes: 57% zout

Het gemiddelde zoutgehalte is zo’n 40%, maar sommige fabrikanten schieten nog verder uit. Sommige blokjes bestaan voor meer dan de helft uit zout!

Zo krijg je met een portie (250 ml) van de AH kippenbouillon bijna de helft van de maximaal aanbevolen 6 gram zout binnen. Niet zo gezond dus.

Zoutgehalte in Bouillonblokjes (Consumentenbond Test)

In de infographic hieronder staan de tien bouillonblokjes die het meeste zout bevatten. De percentages zijn gemeten in het lab van de Consumentenbond en geeft volgens hun een heel ander beeld dan de hoeveelheid zout per portie zoals op de verpakkingen staat.

Merk Product Zoutgehalte
Albert Heijn Krachtige bouillon kip 58%
Maggi Bouillonblokjes 57%

Wat Zit Er Nog Meer In?

Naast zout en klein percentage vlees, vis, groenten of kip is aan een blokje nog meer toegevoegd. Zo is gistextract een veelgebruikte smaakmaker. In gistextract zit glutamaat. dat stofje geeft een hartige smaak en zit van nature bijvoorbeeld ook in tomaten en zeewier. Het wordt ook wel als mononatriumglutamaat (E621) toegevoegd.

Vleespoeder

Gemiddeld bevatten de kippen-en runderbouillonblokjes zo’n 3,5% rund of 5% kip. Vaak is dit rundvlees- of kippenvleespoeder. Dit wordt gemaakt van gekookt vlees en water. Dat wordt ingedikt, gedroogd en gemalen. Hiervan wordt een snufje aan de bouillonblokjes toegevoegd.

De Festivo bouillon van AH stelt zich terecht bescheiden op door op het etiket ‘met rundvleessmaak’ te vermelden. Er zit slechts 0,4% rundervet in, het minste vlees van alle merken. Het meeste (11,8%) zit in de kipbouillonblokjes van Your Organic Nature.

Groente

De groentebouillonblokjes bevatten gemiddeld zo’n 7% groenten, exclusief kruiden. Your Organic Nature’s Heldere groentebouillon zoutarm is met 19,1% groenten het rijkst gevuld. Meest gebruikte groenten zijn wortel, prei en ui.

Smaakversterkers

In bouillonblokjes is gistextract een veelgebruikte smaakmaker. Dat heeft een hoog gehalte aan glutamaat, een stofje met een hartige smaak. Glutamaat zit van nature bijvoorbeeld ook in tomaten en zeewier. Fabrikanten voegen het soms ook als mononatriumglutamaat (E621) toe.

E-Nummers

E-nummers zijn additieven (toevoegingen) in levensmiddelen die de Europese Unie geschikt vindt voor consumptie. Er zijn echter E-nummers in voeding, die nadelige gevolgen voor het lichaam hebben. E-621, MSG (monoglutamaat), ofwel Ve-tsin is een smaakstof die overgevoeligheidsrecaties kunnen veroorzaken. Ze kunnen directe klachten geven zoals hartkloppingen, roodheid, duizeligheid en migraine. Gistextract is ook een smaakversterker. Het wordt door fabrikanten gebruikt om kant-en-klaar producten smaak te geven. Fabrikanten maken gistextract uit industrieel bereide gist en het wordt vaak gebruikt ter vervanging van zout.

Zoutarme Bouillonblokjes Geproefd

Drie merken groentebouillon met het allerlaagste zoutpercentage (low salt) werden geproefd door 23 fijnproevers. De minst zoute kandidaat Damhert low salt (0,14 gram zout per 100 ml) vond het panel het minst lekker, gevolgd door Organic zoutarm. De zoutste van de drie (34 gram zout per 100 ml), Your Oganic Nature gistvrij, vonden de proevers het lekkerst.

Zout Alternatieven

Sommige fabrikanten kiezen ervoor om in plaats van zout, zeezout te vermelden. De Consumentenbond geeft echter aan dat je als mens zodanig grote hoeveelheden zeezout moet eten om daarvan te profiteren dat minder zout gezonder is.

Alternatief: Zelf Bouillon Maken

Het is natuurlijk veel lekkerder om je eigen bouillon te maken. En weet je dat je in een half uurtje al een heerlijke groentebouillon kunt trekken?

Bereiding: Vul een grote soeppan met water en voeg alle ingrediënten met uitzondering van het zout toe. Breng het geheel aan de kook en laat de bouillon 20-30 minuten koken.

Tips om Minder Zout te Eten

  • 80% van het zout dat we eten komt uit producten waar zout van nature in zit of waar het aan is toegevoegd door fabrikanten. Maak je zelf sauzen, marinades, dressings of bijvoorbeeld soep, dan bepaal jij hoeveel zout je toevoegt.
  • De andere 20% van het zout dat we eten, voegen we zelf toe bij het koken of aan tafel, om het eten smaak te geven. Maar er zijn er zoveel andere, gezondere smaakmakers, zoals verse of gedroogde kruiden.

Hoe Past Bouillonblokje in Je Eetpatroon?

Je weet nu hoeveel zout er in bouillonblokje zit. Wil je weten hoeveel zout je elke dag neemt? In Mijn Eetmeter kun je langere tijd bijhouden wat je eet en drinkt. Dit online dagboek berekent dan hoeveel energie en voedingsstoffen je in totaal binnenkrijgt.

Voor wie toch graag een bouillonblokje gebruikt, wees matig. Houd niet de aanbevolen hoeveelheid aan, maar neem er eentje minder.

labels:

Zie ook: