Hydrochinon is een stof die de aanmaak van pigment remt en wordt in crèmes of lotions voorgeschreven in concentraties van 2% tot 5%. Hogere concentraties zijn in Nederland verboden. Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring, waarbij extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen.

Werking en Toepassing van Hydrochinon

Hydrochinon veroorzaakt depigmentatie van de huid door remming van de melanine-synthese in de melanocyt (door remming van het tyrosinase-enzym) en versnelde afvoer van epidermaal pigment. De gehyperpigmenteerde huid bleekt sneller dan de normale huid. Het blekend effect van hydrochinon bevattende crèmes treedt pas na 4 tot 8 weken op. Indien na 6 maanden geen verbetering optreedt, dient de therapie te worden gestaakt. Hydrochinon bij voorkeur niet langer dan 2 jaar continu gebruiken.

Volgens de NHG-Behandelrichtlijn Melasma (2022) gaat de voorkeur uit naar niet-medicamenteuze maatregelen, zoals het gebruik van een zonnebrandcrème met hoge beschermingsfactor (≥ 50) en eventueel camouflagecrème. Bij sterke wens van de patiënt, ernstige hinder en onvoldoende effect van niet-medicamenteuze interventies kan bij melasma zonder onderliggende oorzaak of persisterend melasma eventueel azelaïnezuurcrème 20% of tretinoïnecrème (offlabel) worden geprobeerd.

Belangrijke Gebruiksinstructies

Voor een veilig en effectief gebruik van hydrochinon crème, zijn er enkele belangrijke punten om in acht te nemen:

  • Maak uw huid eerst schoon met water en eventueel zeep en droog goed af. Op een vochtige huid kan de crème te veel irriteren.
  • Smeer de crème zo precies mogelijk op de donker gekleurde vlekken en zorg dat het niet op de lichtere delen komt, want die kunnen daardoor nog lichter worden.
  • Was hierna de vingers waarmee u de zalf heeft aangebracht of gebruik een plastic handschoen of vingercondoom.
  • Zorg dat de crème niet in wondjes of op slijmvliezen komt, zoals in uw ogen, neus of mond. Spoel direct met veel water als dit toch gebeurt.
  • Komt u in fel zonlicht? Gebruik dan altijd een zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor. Zonlicht kan irritatie veroorzaken op de behandelde plekken en versterkt bovendien de donkere kleur in de vlekken. Ga niet onder de zonnebank.
  • Breng aan nadat u zich heeft gewassen. Gebruikt u dit middel 2 keer per dag, verdeel de behandelingen dan zo goed mogelijk over de dag. Bijvoorbeeld `s ochtends na het wassen en `s avonds voor u gaat slapen.

Het kan 4 tot 5 weken duren voordat u verbetering begint te zien. Overleg met uw arts als u na 5 weken nog geen verbetering ziet. Als de klachten zijn verdwenen, kunt u de crème nog enige tijd gebruiken om nieuwe pigmentvlekken te voorkomen.

Mogelijke Bijwerkingen

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. Hieronder een overzicht van de belangrijkste bijwerkingen:

Zeer Vaak (> 10%)

  • Voorbijgaande irritatie van de huid zoals branderigheid, erytheem, jeuk, droogheid, afschilfering en kloven; m.n. gedurende de eerste weken van de behandeling.

Vaak (1-10%)

  • Huidirritatie zoals een brandend of prikkelend gevoel (eerste uren na aanbrengen), jeuk, roodheid, droge huid, kloven.
  • Overgevoeligheidsreacties zoals jeukende huiduitslag, urticaria (hydrochinon) of huidirritatie, branderigheid, erytheem (tretinoïne).
  • Contacteczeem, overgevoeligheidsreacties (met huiduitslag zoals urticaria, jeuk).

Soms (0,1-1%)

  • Lokale (soms irreversibele) hypopigmentatie (leukoderma, confetti-depigmentatie).
  • Bruine verkleuring nagels bij langdurig aanbrengen zonder handschoen/vingercondoom.
  • Bij hoge concentraties of langdurig gebruik: ochronose (blauw-zwarte hyperpigmentatie).

Zelden

  • Prikkeling of branderig gevoel meteen na aanbrengen.
  • Geïrriteerde en droge huid, waardoor u last kunt krijgen van jeuk, roodheid, schilfering en kloofjes.
  • U heeft meer kans op een geïrriteerde huid als er felle zon op de behandelde plekken komt. Gebruik daarom een zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor.
  • Overgevoeligheid voor hydrochinon. Dit merkt u aan jeukende huiduitslag of galbulten.

Zeer Zelden

  • Te sterke bleking of veel kleine lichtere vlekjes (confettiachtig). Dit kan blijvend zijn.
  • Bruine nagels (bij langdurig gebruik zonder handschoen).
  • Na langdurig gebruik of gebruik van veel te veel van de crème: blauw-zwarte vlekken.

Let op: Raadpleeg uw arts als de irritatie aanhoudt of als u hier te veel last van heeft. Blijkt u overgevoelig? Geef dat dan door aan de apotheker. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

Interacties met andere medicijnen

Smeer andere huidmiddelen niet tegelijkertijd op de ingesmeerde plekken. U heeft dan kans dat u dit middel met het volgende weg smeert. Een crème verdwijnt sneller in de huid dan een vette zalf. Smeer daarom altijd eerst het minst vette middel. Wacht tot dit in de huid is getrokken en breng dan het andere middel aan.

Vermijd het gelijktijdig gebruik van middelen die peroxide bevatten, zoals benzoylperoxide of waterstofperoxide. Hierbij kan de huid tijdelijk wat donker gaan verkleuren.

Zwangerschap en Borstvoeding

Gebruik dit middel NIET als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Over het gebruik tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Meld het in elk geval aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent of dit binnenkort wilt worden.

Gebruik dit middel NIET als u borstvoeding geeft. Het is niet bekend of hydrochinon in de moedermelk terechtkomt en of het schadelijk is voor de baby. Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts.

Gebruikt u dit middel tegen een zwangerschapsmasker? Een keer vergeten is niet zo erg.

Waarschuwingen en Voorzorgen

Vermijd contact met de ogen, slijmvliezen (o.a. neus, mond) en wondjes vanwege de irriterende eigenschappen; indien contact optreedt direct uitspoelen met water. Gebruik bij het aanbrengen bij voorkeur een plastic handschoen of vingercondoom omdat hydrochinoncrème bij langdurig gebruik soms bruine nagels veroorzaakt.

Blootstelling aan zonlicht (en zonnebank) zoveel mogelijk vermijden en een dagcrème/zonnebrandcrème met hoge beschermingsfactor (≥ 50) gebruiken. Zonlicht kan de pigmentatie en huidirritatie van de behandelde vlekken verergeren.

Risico (soms irreversibele) hypo-/hyperpigmentatie: vooral bij een van nature gepigmenteerde huid bestaat er risico op ontsierende confetti-achtige depigmentatie en rebound-hyperpigmentatie (ochronose) m.n. bij langdurige toepassing van de 5% crème. Maximaal 2 jaar gebruiken.

Farmacokinetische gegevens

Hieronder een tabel met farmacokinetische gegevens van hydrochinon:

Eigenschap Details
Absorptie door de huid Snelle absorptie: ca. 30 % < 1 uur, in totaal ca. 45%
Metabolisme In lever en beenmerg tot sulfaat en glucuronideconjugaten, in mindere mate tot benzochinon
Uitscheiding Via de urine (als metabolieten)
Cumulatie Bij dagelijks gebruik treedt cumulatie op omdat de absorptie sneller is dan de uitscheiding

Helaas zijn hydrochinon bevattende crèmes ook zonder recept in bepaalde drogisten verkrijgbaar.

labels: #Recept

Zie ook: