Cornflakes: Een gezond ontbijt of suikerbommetje?

Ontbijtgranen zijn niet meer weg te denken uit ons eetpatroon. Het glorietijdperk van spek en eieren heeft plaats gemaakt voor ontbijtgranen in allerlei varianten voor groot en klein. Voor de kinderen zijn ontbijtgranen een hele belevenis op zich. Aan elke smaak wordt een tekenfiguur of actieheld verbonden wat de eindeloze keuze niet makkelijker maakt. En ook de volwassenen zijn blij met dit snelle en lekkere ontbijt.

De kwaliteit van ontbijtgranen is lang niet altijd top. Om de voedingswaarde van de ontbijtgranen te bepalen, berekende de Consumentenbond de zogenoemde Nutri-Score van zeventig van dergelijke producten. Het label van de Nutri-Score laat met kleuren en letters op eenvoudige wijze zien hoe (on)gezond een product is.

Cornflakes is in de basis gemaakt van mais. Deze wordt gekookt, uitgerold en vervolgens gedroogd of geroosterd. Mais is een graan en bevat onder andere vitamine C en de mineralen kalium en magnesium. Klinkt vrij gezond dus zolang je rekening houdt met de hoge hoeveelheid koolhydraten.

Voedingswaarde van cornflakes

‘Cornflakes bestaan voornamelijk uit maïs', legt Lenssen uit. ‘Daaraan wordt vaak suiker en zout toegevoegd. Soms zijn ze verrijkt met vitaminen of mineralen, maar dat maakt ze nog niet meteen een voedzaam product.’

Als ontbijt zijn cornflakes niet bepaald een voltreffer op het gebied van voedingswaarde. Ze bevatten veel koolhydraten, maar weinig eiwitten, vetten en vezels. ‘Het is vooral iets wat je eet omdat je het lekker vindt, niet omdat je er lang vol van zit’, zegt Lenssen. ‘Ook qua micronutriënten, oftewel vitamines en mineralen, stellen ze niet veel voor.’

Zijn cornflakes suikerbommetjes?

Daarnaast zitten cornflakes vaak boordevol suiker. Een portie van 100 gram cornflakes bevat gemiddeld 8 gram suiker. Ter vergelijking: havermout bevat maar 2 gram suiker per 100 gram. ‘Daarnaast zit er ook zout in, gemiddeld zo’n 0,37 gram per 100 gram’, aldus Lenssen. ‘Niet extreem veel, maar het telt wel op als je bedenkt dat we per dag maximaal 6 gram zout zouden moeten binnenkrijgen volgens de richtlijnen van de Gezondheidsraad.’ Met onze zoutinname zit het meestal al meer dan goed. Stiekem krijgen we namelijk de hele dag zout binnen, ook in een gezond voedingspatroon.

Gezondere cornflakes varianten

‘Gezondere cornflakes bestaan zeker. Er zijn ongezoete cornflakes met slechts 1 gram suiker per 100 gram. Ook bestaan er varianten met extra vezels of op basis van meerdere granen’, vertelt Lenssen. Die zijn wat voedzamer en hebben minder impact op je bloedsuikerspiegel.

‘Door je favoriete cornflakes te combineren met melk, yoghurt of fruit kun je het ontbijt wat voedzamer maken’, zegt Lenssen. ‘De eiwitten en vetten in zuivel vertragen de opname van suikers, wat gunstiger is voor je bloedsuikerspiegel. Maar de basis, de cornflakes zelf, blijft beperkt in voedingswaarde.’

Cornflakes voor kinderen: Een goede keuze?

Lenssen is er duidelijk over: ‘Cornflakes bevatten weinig vezels, eiwitten of gezonde vetten. Het zijn vrij ‘lege’ calorieën. Als je kinderen een voedzaam ontbijt wilt geven, zijn er betere keuzes. Denk aan havermout, volkorenbrood of kwark met fruit.’

Ben je op zoek naar een voedzame start van de dag? Dan zijn cornflakes niet je allerbeste optie.

Nutri-Score: Snel duidelijk welk product gezond is

De Consumentenbond presenteerde de nieuwste conclusies bij een speciaal ontbijt in Den Haag: 'Hiermee laten we nogmaals de kracht van Nutri-Score zien: consumenten krijgen direct een realistisch beeld van de voedingswaarde. Wij willen dat dit voedselkeuzelogo op alle voedingsmiddelen komt, zodat in één oogopslag te zien is welk product gezond is en welke niet', aldus directeur Sandra Molenaar.

Op het oog vergelijkbare producten kunnen heel verschillend scoren, constateerde de bond.

Welke granen zijn gezond?

Als je verpakkingen moet geloven, zijn ontbijtgranen erg gezond. In werkelijkheid is dat volgens de Consumentenbond niet zo, maar welke zijn echt gezond en welke niet? Om dat inzichtelijk te maken kent de Consumentenbond het voedselkeuzelogo Nutriscore toe aan 50 ontbijtgranen. Hierbij werd onder meer gelet op de hoeveelheid calorieën, suikers, verzadigd vet, vezels en zout.

Zo bestaan de biologische cornflakes van Albert Heijn nagenoeg puur uit mais. Deze krijgen dan ook Nutriscore A (donkergroen). Volgens de Consumentenbond wordt er regelmatig flink wat suiker aan ontbijtgranen toegevoegd. Dit is het geval bij de cornflakes van Kellogg’s (8 gram suiker per 100 gram). Met een C zijn deze cornflakes de ongezondere keuze (rood). Het bekende 'Brinta volkoren graanontbijt', heeft op een snufje zout na geen ongezonde toevoegingen en krijgt een A. 'Brinta drinkontbijt' bevat ruim 20% toegevoegde suikers en krijgt een B. Ondanks de toegevoegde suikers krijg het drinkontbijt toch nog een B (lichtgroen). Dit komt doordat het wel veel vezels bevat.

Volgens de Consumentenbond zijn er genoeg gezonde ontbijtgranen te vinden in de supermarkt.

Met cornflakes bedoelen we vaak ook gepofte rijstproducten en ontbijtgranen op basis van tarwe. Denk maar aan chocopops en honeypops. Hier geldt hetzelfde principe dat de basis relatief gezond is (bv rijst).

Bij volwassenen wordt vaak dezelfde truc toegepast. Fabrikanten promoten granola als een gezond en volwaardig ontbijt. De basis bestaat uit relatief gezonde ingrediënten zoals graanvlokken, noten, zaden, stukjes chocolade, en gedroogd fruit. Helaas wordt granola meestal bereid met extra zoetstoffen zoals suiker en honing. En soms ook vetstoffen zoals plantaardige oliën. Dit zorgt voor een onnodige overvloed aan snelle suikers en ongezonde vetten. Als je goed zoekt is het wel mogelijk om granola te vinden waar slechts heel weinig honing voor gebruikt is en een beperkte hoeveelheid gezonde vetten zoals kokosolie. Je kan granola ook maken met opgeklopt eiwit of aquafaba (kikkererwtenvocht).

Het gemene stiefzusje van granola is cruesli. Cruesli is eigenlijk min of meer hetzelfde dan granola. De graanvlokken worden echter nog rijkelijker in suiker en olie gebakken of geroosterd. De hoeveelheid toegevoegde suiker kan soms oplopen tot 20%. Gelukkig is er nog de optie muesli. Muesli bestaat uit onbewerkte graanvlokken. Ze worden dus niet verrijkt met suiker of vet, en ook niet gebakken. Een muesli-mix bevat net als granola verschillende soorten noten, zaden en pitten en gedroogd fruit. Soms is er ook kokosrasp of kaneel toegevoegd. Helaas is muesli niet krokant, en wat droger en flauwer van smaak. Tja, je zal een keuze moeten maken.

Tot slot is er nog ontbijtpap zoals Brinta en Bambix, gemaakt van verschillende soorten granen. En uiteraard mogen we ook havermout niet vergeten. Deze ontbijtgranen zijn relatief gezond, net als brood en andere graanproducten. Maar ze zijn helaas ook veel eentoniger van smaak.

Het is duidelijk dat er heel veel verschillende categorieën ontbijtgranen zijn. Sommige bevatten enkel granen, noten en zaden, terwijl andere zoveel suiker bevatten dat je ze tot fastfood moet rekenen.

Tips voor het kiezen van gezondere ontbijtgranen:

• Negeer de marketing: De benamingen op de verpakkingen zijn erg misleidend.
• Controleer op suikers: Kijk in de ingrediëntenlijst of er suikers zijn toegevoegd. Controleer daarna bij de voedingswaarde hoeveel procent suiker er in zit. Het kan namelijk zijn dat er geen toegevoegde suikers inzitten, maar wel heel veel gedroogd fruit.
• Bekijk de gebruikte vetsoort: In de meeste commerciële granola worden plantaardige oliën gebruikt zoals palmolie en zonnebloemolie. Deze bevatten erg veel omega-6 vetzuren waar de meeste onder ons al te veel van binnen krijgen.
• Kies volkoren: De gezondheid van ontbijtgranen hangt grotendeels af van de toegevoegde suikers. Maar we mogen de kwaliteit van de granen niet vergeten.
• Controleer de additieven: Zeker de cornflakes die gepromoot wordt voor kinderen bevat vaak erg veel additieven. Denk maar aan de kleurstoffen die gebruikt worden om gele, groene, rode of blauwe cornflakes te maken.

Ontbijtgranen zijn graanproducten zoals havermout en muesli. Havermout, muesli en andere volkoren ontbijtgranen staan in de Schijf van Vijf als er weinig zout is toegevoegd. Ook mag er geen toegevoegd suiker inzitten. Er mogen wel zoete Schijf van Vijf-producten inzitten, zoals gedroogd fruit. In volkoren ontbijtgranen zitten koolhydraten, vezels, B-vitamines en mineralen.

Ontbijtgranen zijn graanproducten. Er zijn veel soorten ontbijtgranen. Sommige soorten bestaan alleen uit volkorengraan, aan andere soorten zijn bijvoorbeeld noten, zaden en ongezoet gedroogd fruit toegevoegd. In de supermarkt vind je veel ontbijtgranen waaraan suiker en zout zijn toegevoegd. Bijvoorbeeld in de vorm van honing of gesuikerd gedroogd fruit.

Veel voorkomende smaken zijn honing en chocolade. Aan deze producten wordt vaak suiker en zout toegevoegd en staan meestal niet in de Schijf van Vijf.

Bewaar ontbijtgranen koel, donker en droog. Dan zijn ze lang houdbaar. Bewaar geopende verpakkingen ontbijtgranen in voorraadbussen of -dozen die je goed kunt afsluiten.

Ontbijtgranen, zoals havermout en muesli van volkoren granen (eventueel met ongezouten noten en ongesuikerd gedroogd fruit), passen in een gezond voedingspatroon. Ze leveren net als brood koolhydraten, eiwitten, vezels, B-vitamines en mineralen. Ontbijtgranen staan in de Schijf van Vijf als er geen suiker is toegevoegd. Er kunnen wel zoete Schijf van Vijf-producten inzitten, zoals gedroogd fruit.

Volkorengraanproducten zijn goed voor je, bijvoorbeeld omdat ze het risico op bepaalde hartziekten verlagen. Haver is gunstig voor je gezondheid. Het eten van 30 tot 60 gram haverproducten (zoals havermout) per dag, verlaagt het LDL-cholesterolgehalte in het bloed.

Veel ontbijtgranen bevatten gluten. Mensen met de aandoening coeliakie kunnen niet tegen gluten. Op het etiket staat welke granen in het product zitten. Glutenbevattende granen zijn tarwe (waaronder spelt), rogge, gerst, en khorasantarwe (voorheen kamut). Haver bevat van nature geen gluten, maar is wel vaak besmet met glutenbevattende granen. Haverproducten zijn daarom ook niet geschikt voor mensen met coeliakie, tenzij het officiële 'Crossed Grain' keurmerk op de verpakking staat.

Je kunt veilig ontbijtgranen eten. In granen kunnen wel heel kleine hoeveelheden schimmelstoffen zitten, die tijdens de opslag kunnen ontstaan. Daarnaast kan er acrylamide in ontbijtgranen zitten als ze tijdens de productie zijn verhit.

Je kunt bijvoorbeeld een keertje havermout of muesli eten in plaats van brood. Neem er magere of halfvolle zuivel bij, en eventueel wat ongezouten noten en fruit. Dan heb je een ontbijt dat past in de Schijf van Vijf.

Je kunt brood beter niet volledig vervangen door ontbijtgranen. Aan brood wordt namelijk jodium toegevoegd en aan ontbijtgranen vaak niet. Eet je altijd ontbijtgranen in plaats van brood, dan kan het zijn dat je te weinig jodium binnenkrijgt.

Volkoren producten bevatten goede voedingsstoffen en zijn daarom gunstig voor je gezondheid. Eet er dus genoeg van. Je herkent volkoren ontbijtgranen door op het etiket te kijken. Bij de ingrediënten staat dan bijvoorbeeld volkoren tarwemeel of volkoren havervlokken.

Er worden ook ‘witte’ producten verkocht, zoals cornflakes en crispy ontbijtgranen, waar vaak suiker aan is toegevoegd. Het is beter voor je gezondheid als je deze vervangt door havermout of muesli.

Aan veel soorten ontbijtgranen - zoals krokante muesli of cruesli - is bijvoorbeeld suiker, honing of chocolade toegevoegd.

Eisen ten aanzien van etikettering zijn vastgelegd in de Warenwet etikettering.

Cornflakes als avondeten: Een goed idee?

Daarom zouden armere gezinnen die moeite hebben om een maaltijd op tafel te zetten, cornflakes moeten overwegen voor het avondeten. Tenminste, als het aan Gary Pilnick ligt, de directeur van het ontbijtmerk Kellogg's. Het advies schiet veel mensen in het verkeerde keelgat. Ontbijtgranen als avondeten klinkt behoorlijk karig, maar hoe voedzaam zijn cornflakes nou echt?

Voor huisarts en leefstijlarts Tamara de Weijer is er geen twijfel over mogelijk. "Mijn eerste ingeving was direct: helemaal niet voedzaam", zegt ze.

De klassieke cornflakes van Kellogg's bevat slechts 113 calorieën, en dat is zonder melk. Daarnaast bevat het voornamelijk koolhydraten uit mais en suiker, weinig eiwitten en minimaal vet. Dat terwijl die laatste twee juist langer zorgen voor een vol gevoel, zegt De Weijer. "De combinatie van voedingsstoffen zal dan ook niet voldoende verzadiging bieden voor een volwassene."

Daarbij is de maaltijd vezelarm. "Vezels bieden verzadiging en dragen bij aan gezondere darmen. Inmiddels weten we dat gezonde darmen belangrijk zijn voor een gezond lijf, bij intoleranties en goede weerstand."

De voedingswaarde van een cornflakesmaaltijd kan verder nog enigszins verschillen, afhankelijk van of de consument kiest voor cornflakes met of zonder toegevoegde suikers en dierlijke of plantaardige melk. "Natuurlijk is suikervrij de betere keuze", zegt De Weijer. Het gebruik van plantaardige of dierlijke melk is echter vaak een leefstijlkeuze. "Mensen met een kleine beurs maken - tenzij er sprake is van allergie of intoleranties - vaker gebruik van dierlijke melk. Dit draagt zeker bij aan de voedzaamheid voor het product omdat het van nature eiwitten, calcium en B12 bevat. Bovendien zorgt de combinatie van de cornflakes met melk dat het beter verzadigt."

Volgens de arts is de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum nog altijd een geschikte leidraad om gezond te eten. "Mijn visie is dat wanneer je drie volwaardige hoofdmaaltijden gebruikt, niet te veel tussendoortjes eet en kiest voor zoveel mogelijk vers en onbewerkt voedsel, je een gezond voedingspatroon hebt."

Ook het Voedingscentrum vindt cornflakes als avondeten geen goed idee. Een gezonde avondmaaltijd bevat producten uit de verschillende vakken van de Schijf van Vijf, vertelt Pascale Stijger van het Voedingscentrum. Maar de meeste ontbijtgranen en cornflakes zijn daar niet in opgenomen.

"De Schijf van Vijf bevat vooral veel groente, producten zoals volkorenpasta of zilvervliesrijst of aardappelen bijvoorbeeld", zegt Stijger. "En een eiwitrijk component zoals vis, peulvruchten, vlees, ei of noten."

Ga je voor cornflakes, dan is de kans dus groot dat je niet alle voedingsstoffen zoals vitamines en mineralen, eiwit en jodium binnenkrijgt. Dat betekent niet dat cornflakes helemaal geen voedingsstoffen bevatten. "Met name suiker en verzadigde vetten: stoffen die je eigenlijk met een gezond voedingspatroon eigenlijk al binnenkrijgt, en nog vaker juist te veel binnen krijgt. Met cornflakes voeg je dus eigenlijk niet echt iets toe."

Volgens huisarts De Weijer zou een voedzame maaltijd in principe altijd zowel als ontbijt, lunch of avondmaaltijd dienen. "We zien dat wanneer je overdag al wat groenten eet, en niet alleen tijdens de avondmaaltijd, men gemiddeld meer groenten per dag binnenkrijgt", vervolgt ze. "In Nederland zijn we erg gewend aan twee broodmaaltijden en een warme maaltijd, maar hier mag mijns inziens zeker in gevarieerd worden."

De cornflakes als alternatief kun je echter beter laten staan. "Wellicht vindt de CEO het een gezonde maaltijd omdat zij er diverse vitaminen aan toevoegen, zoals de bekende vitamine D en B12. Echter, je kan niet claimen dat dit ervoor zorgt dat Kellogg's een verantwoord en volwaardige maaltijd biedt", aldus De Weijer.

Tips om relatief goedkoop en gezond te eten

Volgens Tamara de Weijer zijn vaak zijn de zetmeel- of koolhydraatbronnen zoals aardappelen, rijst en pasta goed betaalbaar. Groenten, fruit worden als prijzig gezien en vlees is ook aan de dure kant. Ze geeft de volgende tips om goedkoop te eten met een kleine portemonnee.

• Houd je aan je boodschappenlijstje, zo voorkom je impuls aankopen
• Ga naar voordeelsupermarkten of de markt
• A-merken hebben vaak aanlokkelijke verpakking en prominente plek in de supermarkt. Kijk eens op het hoogste of laagste schap
• Koop rond sluitingstijd
• Let op de aanbiedingen of coupons
• Koop groente en fruit van het seizoen en/of uit Nederland
• Koop groente en fruit uit de diepvries (zonder toevoegingen of sausjes)
• Peulvruchten zoals kapucijners, bruine of witte bonen zijn voedzaam en betaalbaar
• Let op "verspil mij niet" pakketten
• Verspil zelf minder: gerimpelde groenten en fruit kun je nog prima eten en restjes kun je de volgende dag als maaltijd gebruiken.

Suikerlijst ontbijtgranen

In sommige ontbijtgranen zitten veel suiker. Ontbijtgranen zijn dus niet altijd gezond. Wil je weten hoeveel suiker er in bepaalde ontbijtgranen zit? Bekijk onze suikerlijst over ontbijtgranen. Hierop staat van veel soorten ontbijtgranen hoeveel suiker erin zit. Je kunt de lijst ook downloaden.

Deze lijst geeft verschillende voorbeelden. Het geeft je een idee van hoeveel suiker er in verschillende ontbijtgranen zit. Let op: fabrikanten veranderen hun product soms. Kijk daarom altijd op het etiket. Dan weet je zeker hoeveel suiker erin zit.

Suikergehalte in diverse ontbijtgranen (per 100 gram)

Welke ontbijtgranen zijn gezond?

In ontbijtgranen zitten koolhydraten, eiwitten, vezels, vitaminen en mineralen. Net als in brood. Niet alle ontbijtgranen zijn gezond. Bijvoorbeeld cornflakes met stukjes chocola of muesli waar extra suiker aan is toegevoegd. Ontbijtgranen zonder toegevoegde suikers en met weinig zout zijn gezond.

We gaan steeds meer variëren met producten en voeding, zo ook in ons ontbijt. Vroeger at men brood of pap, nu zijn er veel meer mogelijkheden, denk bijvoorbeeld aan ontbijtgranen.

Het kan door alle soorten ontbijtgranen best lastig zijn om een gezond product te kiezen. Zoals ik al benoemde, is de keuze in ontbijtgranen oneindig! Elke supermarkt heeft een volledig schap vol met verschillende soorten, smaken, merken en prijzen. Ik zie meerdere claims voorbij komen zoals vezelrijk, suikervrij etc.

Eigenlijk zegt de naam het al: ontbijtgranen zijn producten die vaak bij het ontbijt gegeten worden. Voorbeelden hiervan zijn havermout, brinta en muesli.

Bij een ontbijt is het belangrijk dat het voldoende voedingsstoffen bevat zoals bijvoorbeeld vezels. Vezels geven namelijk een lang verzadigd gevoel en zorgen ervoor dat je niet meteen na een uur al weer trek hebt. Suiker is ook niet goed, dus het zou mooi zijn als een ontbijt niet teveel suikers bevat. Veel suikers geven een piek in je bloedsuikerspiegel en dat willen we juist liever niet. ’s Ochtends al veel suikers nemen, kan er ook voor zorgen dat je gedurende de dag meer zoete trek hebt.

We willen letten op de hoeveelheid vezels, suiker en ongezonde vetten. De producten die eigenlijk het meest simpel zijn en die alleen uit eenvoudige graanvlokken bestaan (zoals havermout, brinta) eigenlijk altijd een goede keuze. Ze zitten laag in suikers, bevatten veel eiwit, weinig verzadigd vet en veel vezels.

Bij sommige muesli’s zijn er dingen aan toegevoegd zoals noten of gedroogd fruit, waardoor er meer vet en suiker in kan zitten. Er mag best iets aan toegevoegd zijn maar let er op dat het niet teveel is en dat het niet dubbelop is.

Eigenlijk alle producten met ‘harde’ en krokante brokken bevatten veel suiker en zijn een minder gezonde keuze, mede omdat ze vaak ook weinig vezels bevatten.

labels:

Zie ook:

• Ontdek De Onweerstaanbare Smaak Van Cornflakes Chocolade Kussentjes!
• Ontdek Of Cornflakes Echt Gezond Zijn: De Ultieme Ontbijtcheck!
• Ontdek Krokante Kip Recepten Zonder Cornflakes: Verrukkelijke & Gezonde Alternatieven!
• De Perfecte BBQ Temperatuur: Een Gids voor Succesvol Grillen
• Ontdek Heerlijke en Lichte Maaltijd Recepten voor een Perfecte Avond!