Veel mensen in Nederland hebben een te hoge bloeddruk, ongeveer 25% van de bevolking. Een ongezonde levensstijl is vaak de oorzaak, denk aan roken, ongezond eten, weinig bewegen en stress. Ongezond eten speelt hierbij een grote rol, voornamelijk door een te hoge zoutinname.

Zout verhoogt inderdaad de bloeddruk, en dit is al lang bekend. Daarom vermijden veel mensen het zoutvaatje. Maar is het zout dat we over ons eten strooien wel het werkelijke probleem?

Waarom Verhoogt Zout de Bloeddruk?

Het lichaam heeft zout (natriumchloride) nodig om goed te functioneren. Natrium speelt een belangrijke rol bij de balans van vloeistoffen en de werking van zenuwen en spieren. De nieren houden de hoeveelheid natrium in evenwicht. Bij een laag natriumgehalte houden de nieren dit vast, en bij een hoog gehalte geven ze het af via de urine.

Als de nieren niet genoeg natrium kunnen verwijderen (door een te hoge zoutinname), hoopt het zich op in het bloed. Natrium trekt water aan, waardoor het bloedvolume stijgt. Het hart moet harder werken om het bloed rond te pompen, wat de druk in de slagaders verhoogt en de bloeddruk doet stijgen. Na verloop van tijd kan dit het risico op hart- en vaatziekten, beroertes en nierziekten verhogen.

Wanneer je dus een lange tijd veel zout eet, dan krijg je last van een blijvende hoge bloeddruk. En dat wil je voorkomen.

Waar Komt Overtollig Zout Vandaan?

Bij een diagnose van hoge bloeddruk is een van de eerste adviezen vaak: "Eet minder zout". Dit advies is op zich goed, maar vaak verdwijnt alleen het zoutpotje, terwijl dat niet de belangrijkste bron van zout is. Onderzoek toont aan dat het overgrote deel van het zout dat we eten uit bewerkte voeding komt. Het is zout wat je 'niet kunt zien'!

Een klein deel komt van het zout dat we over eten strooien of dat van nature in voedingsmiddelen zit. Hieronder de percentages:

  • 11% van het zout is het zout dat mensen zelf toevoegen.
  • 10% van de zoutinname zit van nature in producten.
  • Meer dan 70% komt uit bewerkte voeding.

Het zout dat je zelf over je eten strooit, is maar een klein aandeel. Daarnaast bevat bewerkte voeding vaak ook veel toegevoegde suikers, die ook de bloeddruk verhogen. Bewerkte voeding met veel suiker en zout werken dus dubbel op je bloeddruk.

De belangrijkste tip is dus: Eet zo onbewerkt mogelijk!

Producten met Veel Zout

Hieronder een overzicht van bewerkte producten die veel zout bevatten:

  • Chips
  • Pizza (vers of uit de diepvries)
  • Kant-en-klaar maaltijden
  • Soep
  • Kruidenzakjes voor complete gerechten
  • Kruidenzakjes voor vleesmengsel en andere gerechten
  • Extreem bewerkt vlees zoals rookworst

Het vermijden van deze producten kan helpen je hoge bloeddruk te verlagen. Als je al gezond eet, maar nog steeds last hebt van een hoge bloeddruk, kan het helpen om je strooizout te vervangen door een zout dat minder invloed heeft op je bloeddruk.

Welk Zout Kun je Gebruiken bij Hoge Bloeddruk?

De belangrijkste les is dat je minder bewerkte voeding moet eten. Als je gezond eet en je zoutvaatje wilt vervangen door een gezondere optie, overweeg dan natriumarm zout. Normaal keukenzout is chemisch gezien natriumchloride. Het is het natriumgedeelte dat een hoge bloeddruk veroorzaakt. Door het natriumgedeelte te vervangen, neem je een deel van het probleem weg.

In de praktijk kun je "natriumarm" zout kopen. Het natriumgedeelte is dan vaak vervangen door kalium, wat minder invloed heeft op je bloeddruk.

Tips voor Natriumarm Zout

Hieronder een aantal opties voor natriumarm zout:

  1. Jozo Low Sodium Salt Fine: Bevat 69% kaliumchloride en 30% gewoon zout. Verkrijgbaar bij veel supermarkten en redelijk betaalbaar.
  2. LoSalt Mineraalzout: Bevat minimaal 66% kaliumchloride en maximaal 33% natriumchloride. Ook breed verkrijgbaar en betaalbaar.
  3. LoSalt Mineraalzout met Jodium: Vergelijkbaar met LoSalt, maar met toegevoegd jodium (5 mg per 100 gram).
  4. Verstegen Mix met Dieetzout Natriumarm: Volledig vrij van natrium, waarbij het natrium volledig vervangen is door kalium.
  5. Natriumvrij zout - Bonsalt Zout Alternatief: Volledig vervangen door kaliumchloride.
  6. A.Vogel Herbamare Natriumarm Kruidenzout: Vrij van natrium en bevat 97,3% kaliumchloride, 0,2% magnesiumchloride en 3% groente en kruiden.

Zout en Mineralen: Himalayazout en Keltisch Zeezout

Tegenwoordig vind je in het kruidenschap verschillende soorten zout. In smaak lijken ze hetzelfde, maar in prijs kunnen ze nogal verschillen. Zijn duurdere varianten van zout zoals Himalayazout of Keltische zeezout gezonder? De scheikundige naam voor keukenzout is natriumchloride (NaCl). Zout geeft smaak aan voeding, wekt de eetlust op en onttrekt vocht aan producten waardoor deze langer houdbaar worden. Zout wordt toegevoegd aan brood, snacks, kant-en-klare producten, vlees(waren), groenten uit blik en diepvriesmaaltijden. Daarnaast voegt men vaak zout toe aan de maaltijd en komt het voor in ons drinkwater.

Nederlanders krijgen gemiddeld te veel zout binnen, wat ontzettend ongezond is. Het maakt niet uit of je Himalayazout, Keltisch zeezout of tafelzout gebruikt. Wil je wel een gezondere optie nemen? Gebruik dan LoSalt of Jozo Bewust. Hier is het natrium voor een deel vervangen door kalium en dat is gunstig voor de bloeddruk. Het beste kan je algeheel minderen met zout.

Let op: Overleg over het gebruik van LoSalt met uw huisarts. In LoSalt is het natrium van gewoon keukenzout grotendeels vervangen door kalium. In principe kan het gebruik van LoSalt bijdragen aan het verlagen van de bloeddruk, maar het brengt ook risico’s met zich mee. Als de nierfunctie niet optimaal is, kan de kaliumspiegel te hoog worden. Dit kan leiden tot hartritmestoornissen.

Kaliumchloride als Alternatief

Gewoon zout bestaat uit natriumchloride en dat verhoogt de bloeddruk. Daarentegen is kaliumchloride een zout dat de bloeddruk verlaagt. Sommige mensen vinden kalium bitter smaken maar de meesten proeven in geblindeerde smaaktests weinig verschil met gewoon zout.

Feiten en Fabels over Zout

Er bestaan veel misverstanden over zout. Hieronder enkele feiten en fabels:

  • Als ik een lage bloeddruk heb, dan is zout eten juist goed: Fabel.
  • Na zweten moet je zoutverlies compenseren: Fabel.
  • Minderen met zout helpt nierschade te voorkomen: Feit.
  • Gezond zout is niet schadelijk: Fabel.
  • Zout verergert bestaande nierschade: Feit.
  • Als ik het zoutvaatje laat staan, gebruik ik niet meer dan 6 gram per dag: Fabel.
  • Medicatie werkt slechter door zout: Feit.

Tips om Minder Zout te Eten

  • Laat niet meteen al het zout weg. Wen stap voor stap aan een minder zoute smaak.
  • Ontdek hoe je zout vervangt met kruiden.
  • Gebruik verse of gedroogde kruiden en specerijen om je maaltijd op smaak te brengen. Let er hierbij goed op dat er geen zout aan toegevoegd is.
  • Gebruik meerdere tussendoortjes per dag. Er zijn tegenwoordig steeds meer producten te krijgen waar extra eiwit aan toegevoegd is.

Overzicht Zoutgehaltes in Verschillende Producten

Product Zoutgehalte
Kappertjes, mosterd, piccalilly, slamix, zout, selderijzout, zeezout, knoflookzout, uienzout, vetsin, ketjap, sambal, tabasco, aromat, tomatenketchup, tomatenpuree Hoog
Cottage cheese hüttenkäse, natriumarme kaas(verkrijgbaar in de kaaswinkel), kaas met minder zout zoals Maasdammer, Maaslander 48, Leerdammer, Milner 30+ minder zout variant, Emmenthaler/Gruyère, zuivelspread (light) bv. Zelfbereide sausen van aanbevolen ingrediënten (bijv. Juspoeder en (groente)sauspoeder uit pak. Aardappelen zonder zout gekookt, gebakken of gefrituurd. Ongezouten friet of ongezouten puree bereid met melk en ongezouten boter, stamppot zonder zout bereid. Ongezouten rijst, macaroni, spaghetti, mie(hoen). Alle gedroogde peulvruchten zonder zout bereid. Alle soorten ongezouten groente en rauwkost, diepvriesgroenten naturel. Alle soorten magere, halfvolle, volle kwark, pap, pudding, vla, yoghurt, appelmoes. Alle verse en gedroogde kruiden en specerijen zoals anijs, basilicum, bieslook, bonenkruid, dille, foelie, kerrie, kaneel, kervel, knoflook, kokos, laurier, marjolein, mosterdpoeder, nootmuskaat, paprika, peper, peterselie, selderij, uienpoeder, vanillestokjes, tijm, (gekonfijte) gember, gekonfijte vruchten. Laag
Aardappelen en aardappelgerechten met zout bereid, kant-en-klaar gekochte frites, aardappelkroketten, aardappelpureepoeder of vlokken. Kant en klare nasi goreng, bami goreng e.d. Groente uit blik of glas bevatten meestal veel zout. Hoog

De Zoutmeter

De Zoutmeter: is een online hulpmiddel die inzicht geeft in het eigen zoutgebruik. Wat de grootste boosdoeners zijn en geeft tips en alternatie­ven. Neem bij vragen over het dieet contact op met je diëtist. Je kunt een diëtist vinden via je huisarts. Vaak is er al een diëtist aangesloten bij de huisartsenpraktijk.

labels:

Zie ook: