Houdbaarheidsdatums: THT versus TGT en Voedselverspilling

Het is belangrijk om te weten wat de verschillende houdbaarheidsdatums op voedselverpakkingen betekenen. Er zijn twee soorten datums die je kunt tegenkomen: de 'ten minste houdbaar tot'-datum (THT) en de 'te gebruiken tot'-datum (TGT). Beide datums geven informatie over de houdbaarheid van een product, maar het is belangrijk om te weten wat het verschil is.

‘Ten minste houdbaar tot’-datum (THT)

Een 'ten minste houdbaar tot'-datum (THT) gaat over kwaliteit. Het staat op voedingsmiddelen zoals melk, rijst of bijvoorbeeld groente in pot.

Voor deze producten geldt: gooi het na de datum niet zomaar weg, maar kijk, ruik en proef of het nog goed is. Vertrouw dus op je zintuigen.

Na deze datum kan de kwaliteit, zoals de smaak, geur of kleur van het product, iets achteruitgaan. Producten waarvan de ‘ten minste houdbaar tot’-datum is verstreken, mogen volgens de wet worden verkocht.

Dit icoon kun je tegenkomen op producten met een THT-datum. THT staat voor ten minste houdbaar tot en met de dag die op de verpakking staat. Na die datum kan de kwaliteit van het product achteruitgaan. Dat kun je bijvoorbeeld merken aan de kleur, geur en de smaak. Het product is vaak nog veilig om te gebruiken.

‘Te gebruiken tot’-datum (TGT)

Een ‘te gebruiken tot’-datum (TGT) gaat over veiligheid. Het staat op producten zoals vlees, vis of voorgesneden groenten.

Deze datum geeft aan dat het product tot en met de houdbaarheidsdatum veilig te gebruiken is. Is die datum verstreken? Dan kunnen er te veel ziekteverwekkers in gaan groeien.

Deze zie, ruik of proef je niet, maar je kunt er wel ziek van worden. Zonde, maar gooi het product dan dus weg.

Dit icoon kun je tegenkomen op producten met een TGT-datum. TGT staat voor 'te gebruiken tot en met' het einde van die datum. TGT 14 juli betekent dus dat je het ook op 14 juli nog veilig kunt gebruiken. Je moet het niet gebruiken na die datum. Dat is niet veilig.

Bewaren en Houdbaarheid

De houdbaarheidsdatum is van toepassing zolang de verpakking niet geopend is. Is een product eenmaal geopend, dan gaat de geprinte houdbaarheidsdatum vaak niet meer op. In dat geval verschilt het per product hoelang je dit kan bewaren.

Voor alle producten, of er nu een ‘ten minste houdbaar tot’, een ‘te gebruiken tot’ of geen datum op staat, geldt dat het goed bewaard moet worden.

Een betere optie is; voorkom dat het over de datum raakt. Eet je producten op tijd op of vries ze in, dan kun je ze vaak nog maanden goed bewaren.

Voedsel zonder houdbaarheidsdatum

Er zijn ook voedingsmiddelen waarbij volgens de wet geen houdbaarheidsdatum verplicht is. Het gaat dan om:

• Azijn
• Verse, niet-gesneden groenten, aardappelen en fruit
• Vers brood en banket (wat je op dezelfde dag eet)
• Keukenzout
• Kauwgom
• Suiker
• Suikerwerk, zoals snoep
• Wijn, en andere dranken met meer dan 10% alcohol

Wanneer is voedsel bedorven?

Eten dat over de datum is, is niet altijd meteen bedorven. Vaak kun je het nog eten, vooral eten met een THT-datum. Bij producten met een TGT-datum is dat anders, omdat er sprake is van een ander soort bederf.

Microbieel bederf

Is er sprake van beestjes, sliertjes, schimmels, een nare geur of rare smaak? Dat duidt op microbieel bederf. Gooi het eten weg!

Bacteriën, virussen en schimmels veroorzaken microbieel bederf. Vaak zijn het onschuldige bacteriën, zoals melkzuurbacteriën. Maar soms zitten er ziekmakers tussen als listeria en salmonella. Dan kun je niet op je zintuigen vertrouwen, want deze bacteriën ruik, zie en proef je niet.

Daarom is op producten waarin ziekmakende bacteriën zich thuisvoelen de TGT-datum verplicht. Goed koel bewaren (bij maximaal 4 °C) helpt om microbieel bederf in toom te houden.

Fysisch en chemisch bederf

Fysisch en chemisch bederf is onschuldig. Van beide word je niet ziek. Door dit soort bederf veranderen de eigenschappen van het product. Denk aan:

• Minder knapperige koekjes
• Rimpelige appels
• Oudbakken brood
• Vet dat ranzig wordt
• Verkleuring van groenten in een pot of sinaasappelsap in een pak

Op dit soort producten staat een THT-datum. Dan kun je dus met je zintuigen beoordelen of het nog goed en lekker genoeg is.

Verspilling tegengaan

Jaarlijks belandt per Nederlander bijna 34 kilogram vast voedsel in de afvalbak. Zonde van het geld en niet zo goed voor het milieu. Want voor de productie van voedsel is veel energie en grondstoffen nodig.

Van sommige producten kun je nooit genoeg in je voorraadkast hebben. Zéker als er ook nog eens fijne aanbiedingen zijn bij de supermarkt. Inslaan die handel!

Sommige producten bederven snel, zoals verse vis en vlees. En hier moet je ook niet mee experimenteren: zo snel mogelijk opeten dus en, als de houdbaarheidsdatum verstreken is, kun je het weggooien. Maar er zijn ook producten die je na de THT-datum nog zonder problemen kunt eten, ook als je de verpakking al geopend hebt, zoals deze 8 bijvoorbeeld.

Deze producten kun je nog eten als ze over de datum zijn

1. Pasta en rijst: Zeker als de verpakking ongeopend is of goed afgesloten kun je het een flinke tijd na de THT-datum nog eten. Kijk wel goed of er geen meelwormpjes in zitten.
2. Chocolade: Na verloop van tijd komt er wel een wittig 'laagje' op en kan de smaak iets teruglopen, maar ziek word je er niet van.
3. Pindakaas, hagelslag, jam: Producten zoals pindakaas en hagelslag zijn, zéker ongeopend, tot ver na de THT-datum nog eetbaar. Dit geldt ook voor jam, maar dat komt door het hoge suikergehalte. Eet je jam met minder of geen toegevoegde suikers? Dan kan het iets eerder bederven. Bewaar het in de koelkast als je het geopend hebt; dan blijft het langer eetbaar.
4. Gesteriliseerde melk en vla: Houdbare melk is tot ongeveer twee maanden na de THT-datum nog veilig te drinken, maar dan bedoelen we wel een ongeopende verpakking. Hetzelfde geldt voor houdbare vla en pudding.
5. Chips en koekjes: Omdat er zoveel zout in chips zit, blijft het wel een tijdje eetbaar na de houdbaarheidsdatum. Als je de zak al geopend hebt, kan het wel zijn dat de chips minder crispy wordt. Dit verhaal geldt trouwens ook voor koekjes: sluit ze goed af na het openen of doe ze in een koekblik.
6. Eieren: Leg je ei in een glas koud water: als hij naar de bodem zakt, is het goed. Als een ei blijft drijven, is hij niet meer veilig om te eten. Bovendien zegt de geur van een bedorven ei meer dan duizend woorden.
7. Mayonaise, ketchup, curry, mosterd: Tot ongeveer twee maanden na de THT-datum kun je deze producten nog gebruiken. Kijk (en ruik!) van tevoren natuurlijk altijd even of het nog goed is én bewaar na het openen in de koelkast.
8. Alcohol: Alcohol heeft een soort eeuwigdurende houdbaarheid. Of nou ja, het duurt jaren voordat het eventueel kan bederven. En zoals we weten zijn sommige alcoholische drankjes zelfs lekkerder als ze ouder worden, zoals kwaliteitswijn. Proost!

Sommige producten zijn één jaar tot jaren na de houdbaarheidsdatum nog goed! Denk aan: suiker, zout, olijfolie, koffie, thee, honing, hard snoep en conserven in glas of blik (groenten, fruit, soep enz).

WeFood: Een Supermarkt voor Producten Over de Datum

Inmiddels is in Kopenhagen de eerste supermarkt, WeFood, geopend waar je producten kunt kopen die al over de datum zijn. Je kunt ze gewoon nog eten, maar door de houdbaarheidsdatum of hun uiterlijke imperfecties zouden ze anders weggegooid worden.

Een voordeel is dat je hiermee de strijd aangaat tegen voedselverspilling en de prijs is ook een stuk vriendelijker. Deze liggen namelijk tussen de 30 en 50% lager dan de oorspronkelijke prijs.

Als deze winkel in Nederland zou komen, zou ik hier zeker gaan winkelen. Je hoeft namelijk niet bang te zijn dat je bedorven producten tegenkomt. Alles wordt strikt gecontroleerd op eetbaarheid en alles wat je koopt is dus veilig.

Het is overigens ook gewoon legaal om producten te verkopen waarvan de ‘tenminste houdbaar tot’ datum verlopen is. De producten van WeFood komen van verschillende groentewinkels, slagers en supermarkten die ze anders zouden weggooien omdat de klanten het niet meer zouden kopen.

Het doel van WeFood is om de hoeveelheid etensafval te verminderen en dit is in Denemarken de afgelopen jaren al goed gelukt.

Voorbeeld: Pannenkoeken Naturel

Hieronder een voorbeeld van de ingrediënten en bewaaradvies van pannenkoeken naturel:

labels: #Pannenkoeken #Pannenkoek

Zie ook:

• Kant-en-klare Pannenkoeken Over Datum: Veiligheid & Alternatieven
• Pannenkoeken over datum? Zo weet je of ze nog goed zijn!
• Beste Pannenkoeken Supermarkt: Topkeuzes & Vergelijkingen
• Hartige Gevulde Pannenkoeken: Snel, Simpel & Smakelijk!
• Ontdek Alles Over Olvarit Spinazie Witvis Rijst 6+ Maanden: De Ultieme Gids Voor Gezonde Babyvoeding!