Veel mensen ervaren buikpijn na het eten van kaki fruit. Dit kan te maken hebben met verschillende oorzaken, waaronder fructose-intolerantie of malabsorptie. In dit artikel gaan we dieper in op de rol van fructose bij darmklachten en mogelijke oplossingen.

Wat is Fructose en Waar Zit Het In?

Fructose is een enkelvoudige suikermolecuul dat van nature voorkomt in fruit, sommige groenten en honing. Hoe zoeter het fruit, hoe meer fructose het bevat. Gedroogd fruit zoals dadels en vijgen bevatten bijvoorbeeld veel fructose.

Daarnaast is fructose een bestanddeel van gewone suiker (sacharose), waarbij het gekoppeld is aan glucose. Fructose wordt ook gebruikt als goedkope zoetstof in veel kant-en-klaar producten, vaak aangeduid als high fructose corn syrup (HFCS), fructosestroop of maïsstroop.

Tenslotte is fructose onderdeel van grotere moleculen die fructo-oligo-sacchariden (FOS) heten. Dit zijn voedingsvezels die met name in bepaalde groenten en fruit voorkomen.

Oorzaken en Klachten van een Fructoseprobleem

Problemen met fructose kunnen op twee manieren ontstaan: door een probleem met de opname (fructosemalabsorptie) of door een probleem met de omzetting ervan in de lever (erfelijke fructose-intolerantie of HFI).

Fructosemalabsorptie

Als fructose niet goed wordt opgenomen in de dunne darm, spreekt men van fructosemalabsorptie. De oorzaak is vaak een receptor in de darmwand die niet goed functioneert. De fructose blijft achter in de dunne darm en wordt naar de dikke darm getransporteerd, waar het gasvorming veroorzaakt door darmbacteriën. Dit kan leiden tot een opgeblazen gevoel, winderigheid, diarree of brijige ontlasting.

Fructosemalabsorptie geeft meestal lokaal in de darmen de meeste klachten, maar er zijn zeker ook mensen die last hebben van hoofdpijn of huidklachten. Verder wordt je wel moe van al dat gerommel in je buik en wellicht zelfs depri.

Daarnaast komt het vrij vaak voor dat al die fructose in de dunne darm een overgroei van bacteriën uitlokt. Dit heet ook wel SIBO, ofwel ‘small intestinal bowel overgrowth’. Die bacteriën zitten in de weg en blokkeren dan meestal niet alleen de opname van fructose maar ook van andere voedingsstoffen. Vitamine- en mineralentekorten liggen in dat geval op de loer!

Erfelijke Fructose-Intolerantie (HFI)

Erfelijke fructose-intolerantie (HFI) is een zeldzame erfelijke aandoening waarbij de fructose wel wordt opgenomen, maar niet goed wordt omgezet door de lever. Dit geeft zware bloedsuikerdips na het eten van fructose, in combinatie met buikpijn en overgeven. Vaak hebben volwassenen met HFI een natuurlijke aversie tegen fruit en zoetigheid.

Fructose als FODMaP

FODMaP's zijn onverteerbare koolhydraten die in een prikkelbare darm voor klachten kunnen zorgen. Fructose hoort op twee manieren bij de FODMaP’s: losse fructose wordt gezien als groep en FOS wordt gezien als een andere FODMaP groep.

Een gezond spijsverteringsstelsel kan losse fructose prima verteren én opnemen. Zoals eerder gezegd kan het zijn dat je een erfelijk bepaalde vermindering hebt van de fructoseopname of omzetting, maar dit is vrij zeldzaam. Meestal zien we dat de tolerantie voor losse fructose best kan verbeteren met de juiste behandeling.

De FOS-moleculen waar fructose ook in zit, die zijn wel per definitie onverteerbaar. Dat is nou eenmaal het hele idee van vezels. FOS valt dan ook wél netjes in de definitie van een FODMaP. Maar ook dat wil niet zeggen dat FOS per definitie slecht is. Helemaal niet zelfs: FOS is voor een gezonde darm een voedingsbron. Voor FOS kan je sterk gevoelig worden, maar ook daar zien we in de praktijk wel dat er rek zit in de mate van gevoeligheid als de darmen weer gezonder worden.

Hoe Weet Je Of Je Fructosemalabsorptie Hebt?

Er zijn 3 manieren waarop je er achter kan komen of fructose bij jou klachten geeft:

  • Geen dingen eten met fructose er in
  • Testen op fructosemalabsorptie
  • Enzymen toevoegen die fructose omzetten

Fructose Tijdelijk Vermijden

Een goede manier om het effect van fructose op je klachten te testen, is door fructose tijdelijk te vermijden. Stop met het eten van (gedroogd) fruit, vruchtensappen, frisdrank, honing, overmatig suiker en andere fructose bommetjes. Let ook goed op toegevoegde high fructose cornsyrup (HFCS) en fructosestroop en dergelijke!

Als het vermijden van de overduidelijke fructosebronnen niet voldoende werkt, dan wordt het tijd om ook de FOS en de gerelateerde FODMaP’s onder de loep te nemen. Wat mij betreft is het dan zeker tijd om met een expert aan de slag te gaan want dan kom je in de details terecht en is het handig als je weet je wat je doet. Zie ook het artikel over de 8 punten om op te letten bij het FODMaP dieet.

Testen op Fructosemalabsorptie met de Ademtest

Fructosemalabsorptie kan je meten met behulp van een fructoseademtest. Bij deze test drink je een oplossing met een standaardhoeveelheid van 40 gram fructose. Daarna verzamel je over een tijdspanne van 3 uur op 5 verschillende momenten je adem. Het idee is dat bij een fructose opnameprobleem een overschot aan waterstof ontstaat. Dit waterstof wordt uit je darmen opgenomen, gaat je bloedstroom in en wordt via de adem weer uitgescheiden.

Omdat er altijd wel wat waterstof geproduceerd wordt in de darmen, in reactie op bijvoorbeeld vezels, vraagt de test een gedegen voorbereiding en uitvoering. In de voorbereiding volg je voor minimaal 24 uur (en liefst 48 uur) een strikt en zeer beperkt dieet zonder enige vezel. Alleen witte rijst en kip, ei, wat bouillon, water, slappe koffie, zout en peper staan op het menu.

Een waterstof ademtest voor fructosemalabsorptie is bij ons in de praktijk te doen als onderdeel van een darmhersteltraject. We kijken dan altijd eerst samen of dit inderdaad een goede test is om te doen.

Enzymen Die Fructose Omzetten

Het enzym Xylose Isomerase zet fructose om in glucose. Dit gebeurt in de darmen nog vóór dat de fructose problemen kan geven. De glucose wordt gewoon opgenomen en voilà, je kan zonder klachten een stuk fruit eten!

Waar je even op moet letten is dat je het enzym koopt zónder toevoegingen als sorbitol en mannitol. Dat zijn namelijk ook weer FODMaP’s. Dat is niet handig om die in zo’n supplement te stoppen maar dat gebeurt dus wel. Een goede keuze is de Fructase van Intoleran. Ze hebben 2 formaten verpakking. De kleine is handig om het mee uit te proberen en de grote is wat voordeliger als dit de oplossing voor je is.

Extra Factoren Die Een Rol Kunnen Spelen

Niet alleen de overmaat aan fructose maar ook een zinktekort kan ervoor zorgen dat fructose niet snel genoeg wordt omgezet en wordt opgeslagen in het lichaam. Zinktekorten komen zeer veelvuldig voor.

De gemiddelde Nederlander (de jeugd kent vaak flinke uitschieters naar boven) krijgt rond de 50 gram fructose per dag. Van nature bevatten groente, fruit, honing, andere natuurlijke suikers en kokos ook fructose. De ene fruit-groente soort wel veel meer dan het andere.

Fructose en je Gezondheid

Fructose geeft, in tegenstelling tot glucose, geen verzadigingsgevoel. Fructose bindt het aminozuur tryptofaan, wat consequenties heeft voor onze stemming en slaap.

Bij een overmatige inname kan het voor een stijging van cholesterol en triglyceriden zorgen. Fructose moet door onze lever worden afgebroken tot glucose, wat een belasting voor de lever is. Het gevolg van veel fructose is dat onze triglyceride- en cholesterolgehaltes stijgen en dat er (zelfs al op jonge leeftijd) ‘leververvetting’ kan plaatsvinden.

Fructose verhoogt het risico op diabetes 2 en zorgt met name voor de verhoging van buikvet.

Allergie voor Fruit

Een fruit allergie is een vorm van voedselovergevoeligheid. De allergische vorm wordt ook wel voedselallergie genoemd. De niet-allergische vorm wordt ook wel voedselintolerantie genoemd. Fruitsoorten die vaak allergische reacties geven zijn onder andere: appel, aardbei, peer, kersen, meloen, abrikoos, nectarine, banaan en kiwi.

Symptomen zijn ademhalingsmoeilijkheden, een lage bloeddruk en een vertraagde hartslag. De ernstigste vorm kan in enkele minuten tot de dood leiden, wanneer deze niet meteen wordt behandeld. Ernstige anafylactische reacties bij een fruitallergie zijn echter zeldzaam.

Diagnose en Behandeling van Fruitallergie

Een allergie kan worden aangetoond met een bloedonderzoek (RAST), een huidpriktest of een eliminatie-provocatie test. Een allergie kan met zekerheid worden aangetoond met een dubbelblind placebo gecontroleerd onderzoek.

Wanneer de diagnose fruit allergie is gesteld, kunnen maatregelen worden genomen. Fruit allergie kan niet worden genezen. Een antihistaminicum is een medicijn dat een allergische reactie onderdrukt. Adrenaline wordt toegediend in geval van een anafylactische shock.

Producten gemaakt van het soort fruit waar een allergische reactie voor kan plaatsvinden, dienen vermeden te worden om klachten te voorkomen. Sommige fruitsoorten kunnen wel in gekookte vorm verdragen worden, zonder dat er allergische reactie plaatsvindt.

Tips en Tricks over Fructose bij Darmklachten

De gevoeligheid voor fructose verschilt per persoon en soms zelfs per dag: iedereen heeft zijn eigen drempel of tolerantiegrens waarboven de klachten ontstaan. Bij sommige mensen ligt die grens héél erg laag terwijl anderen een klein stukje fruit nog wel kunnen hebben.

Hou er rekening mee dat fructose wellicht niet het enige is waar je klachten van krijgt. In de praktijk zien we vaak dat er meerdere dingen tegelijk spelen bij darmklachten. Als je dus goed bezig bent met het uitsluiten van fructose maar het helpt niet of niet genoeg, dan wil dat niet persé zeggen dat fructose oké is.

Als je het idee hebt dat dit bij jou het geval is of je ziet door de bomen het bos niet meer, dan is het handig om er samen eens naar te kijken. Je kunt dan ook uitgebreider onderzoek te doen en we helpen je graag om alle mogelijke oorzaken op een rijtje te zetten en uit te pluizen!

labels:

Zie ook: