Nederlanders houden van koffie en kennen van oudsher een traditie van hoge koffieconsumptie. In Nederland worden er gemiddeld 18,6 miljard kopjes koffie per jaar gedronken. Voor veel mensen is koffie dan ook niet meer weg te denken uit het dagelijks leven. Maar waar komt deze drank vandaan? Wie heeft koffie ontdekt? In deze blog lees je meer over de geschiedenis van koffie.

De Ontdekking van Koffie: Mythen en Legendes

Over hoe koffie precies is ontdekt doen veel verhalen de ronde. Er bestaan dus twee verschillende verhalen, die op sprookjesachtige wijze de oorsprong en geschiedenis van koffie vertellen. Welke versie jij voor waarheid aan wilt nemen, ligt aan jezelf én aan een van onderstaande verhalen die jou het meeste aanspreekt.

Versie 1: Het Ethiopische Verhaal - Kaldi en zijn Dansende Geiten

Volgens de legenden heb jij je espresso in de morgen of Cold Drip coffee op een warme dag te danken aan een jonge geitenhoeder, genaamd Kaldi. Toen Kaldi rond het jaar 300 met zijn geiten door het huidige Ethiopië trok, viel hem op dat zijn geiten na het eten van bepaalde bessen veel energie kregen. De geiten gingen zelfs dansen. Hij bracht deze rode bessen naar de imam, die minder geloofde in de rode bessen, en gooide ze op het vuur. Toen daar een aangename geur vanaf kwam, haalde ze de pitten van het vuur. Deze pitten malen ze fijn en strooide het poeder in heet water. Viola! De eerste kop koffie ooit!

Zoals vaker het geval bestaan er over de ontdekking van koffie verschillende legenden. Het meest vertelde verhaal is dat van geitenherder Kaldi, in het Koninkrijk Kaffa (dat nu in het huidige Ethiopië ligt). Zijn geiten aten bessen en werden daar behoorlijk opgewonden van.

Versie 2: Het Arabische Verhaal - Van Ethiopië naar Jemen

Niemand weet het 100% zeker, maar ze zeggen dat de oorsprong van Arabica koffiebonen in Kaffa (Ethiopië) ligt. Méér dan 1.000 jaar geleden waren er reizende herders die de koffiebessen opaten als ‘energybars’ samen met andere vetten en specerijen.

Men denkt dat koffie door de Afrikaanse slaven meegenomen is naar Yemen in de 14e eeuw. De Arabieren maakte er thee van om wakker te blijven tijdens de nacht, om te bidden en teksten te schrijven voor de Koran. In de 15e eeuw verspreidde het drankje zich in andere Arabische landen, maar de plant groeide vooralsnog alleen in Yemen. Om de handel in koffiebonen te beschermen werden koffiebonen eerst gekookt, zodat niemand anders koffiebonen kon kweken. Tja, totdat die Hollander in beeld kwam… 🤷‍♂️

De Verspreiding van Koffie over de Wereld

Vrijwel zeker is dat koffie zijn herkomst vindt in Ethiopië. Arabische handelaren namen het in de 14e eeuw mee naar de plaats Mokka in Jemen.

In het begin van 16e eeuw smokkelde een Nederlandse handelaar, Pieter van den Broecke, enkele koffiestruiken naar Nederland. Deze wist hij op bijzondere wijze te stelen van de zwaarbewaakte plantages. De koffiestruiken werden in leven gehouden in de Hortus Botanicus in Amsterdam. Alleen door het ongeschikte klimaat van Nederland was het niet mogelijk om koffie te kunnen verbouwen. De koffieplantjes werden naar Nederlands-Indië (Indonesië) gebracht. Van daaruit is Arabica over Azië verspreid.

In de 17e eeuw gaf de Amsterdamse burgemeester een koffiestruik aan de Franse koning. Tegen de wil van de Franse koning nam een marineofficier, Gabriel-Mathieu de Clieu, koffieplanten mee naar het Caribische eiland Martinique. Koffie verspreidde zich over de Franse koloniën in het Caribisch gebied. En de Portugezen, die daar ook koloniën hadden, werden nieuwsgierig naar deze koffiestruik.

De Fransen wilden alleen geen struiken afstaan aan de Portugezen. Gelukkig wist de Portugese luitenant de vrouw van de Franse gouverneur te verleiden. Zij gaf hem een boeket bloemen met daarin koffiestekjes verstopt. In 1727 bracht de Portugese luitenant deze naar Brazilië, en legde daarmee de basis voor een miljardenindustrie.

Koffie in Nederland en Den Haag

Pas halverwege de zeventiende eeuw wordt koffie bekend in Europa. Rond 1700 zijn er 32 koffiehuizen in Amsterdam. Daar gaat het niet alleen om koffie drinken. De elite komt bij elkaar om te discussiëren, te kaarten, te gokken of om de krant te lezen. Echter konden alleen de rijke mensen zich koffie permitteren. Daarom gingen de Nederlanders op zoek naar een goedkopere manier om aan koffie te komen.

In Den Haag opende in 1670 het eerste koffiehuis, vlak naast de herberg ’t Goude Hooft.

Er werd een gestolen koffieplant meegebracht naar Java en zo ontstonden de eerste Nederlandse koffieplantages. Nederlanders drinken gemiddeld voor 8,4 kilo aan koffie op jaarbasis, dit zijn zo’n 3 koppen per dag. De laatste jaren volgen de zetmethodes elkaar snel op: van espressoapparaten naar filterkoffie, en van koffiecapsules naar slow coffee. Welke koffie wordt nu veel gedronken?

Tegenwoordig komt vrijwel al onze koffie uit Midden- en Zuid-Amerika. En we lusten het graag! Gemiddeld wordt er in Nederland 6,5 miljoen liter koffie per dag gedronken (zo’n 150 liter per persoon per jaar).

Kaldi Koffie & Thee

Uit onderzoek van Kaldi koffie & thee blijkt dat Nederlanders snel naar een kopje koffie grijpen als ze gestrest zijn. Kaldi Mobiel is een concept van Kaldi koffie & thee die overal in de regio kan opduiken.

Nog dit jaar opent Kaldi Koffie & Thee de deuren van een nieuwe vestiging in Bergen op Zoom. René Franken de trotse eigenaar van de speciaalzaak. René Franken heeft een passie voor horeca en ondernemen.

Binnen de koffie-industrie zijn de twee meest gebruikte koffiesoorten de Arabica- en de Robustaboon, die meestal gemelangeerd zijn. Kaldi koffie & thee introduceert echter een 100% Robusta: de Black Goat Robust koffie.

Thee: Een Wereld van Smaak

Thee is na water de meest geconsumeerde drank in de wereld en komt van oorsprong uit China. Volgens een legende ondekte Shennong - een figuur uit de Chinese mythologie - de theeplant 5000 jaar voor Christus in een bos. Bladeren van de theestruik dwarrelden in zijn pan met heet water, en zorgden voor de verspreiding van een aangename geur.

In de westerse wereld werd pas voor het eerst over thee gesproken in 1559. Vanaf de 17e eeuw begon de VOC thee in kleine hoeveelheden naar Nederland te verschepen. Toen in de 18e eeuw thee meer gemeengoed werd legden de Nederlanders op Java en Sumatra theeplantages aan.

Hoewel er veel soorten thee zijn zijn ze allemaal afkomstig van slecht één plant. De theeplant ofwel camellia sinensis. Van deze plant worden witte thee, groene thee, gele thee, zwarte thee en oolong gemaakt. Het verschil in theesmaken ontstaat door o.a. de locatie van de plantage, de wijze van plukken, de tijd waarop geplukt wordt en de behandelingen die de bladeren vervolgens krijgen. Ook wordt thee vaak op smaak gebracht met andere ingrediënten, denk bijvoorbeeld aan jasmijnthee of Earl Grey.

Er zijn naar schatting 1500 verschillende soorten thee. De meeste daarvan worden gedronken door de Britten, die gezamenlijk 62 miljard kopjes per jaar drinken. Dit in tegenstelling tot de Amerikanen. Want wist je dat 85% van de thee die in de Verenigde Staten wordt gedronken ijsthee is?

labels:

Zie ook: