Mieren leven verspreid over de hele wereld: of het nou in je achtertuin is, in de tropen of in de woestijn. Overal kom je deze kleine beestjes tegen. In dit artikel vind je allerlei wetenswaardigheden over mieren.

Mieren als voedselbron

Er zijn zelfs landen waar deze mieren opgegraven worden om opgegeten te worden door mensen.

Interessante feiten over mieren

  • Weefmieren: Ze ‘naaien’ bladeren aan elkaar vast met zijde die gemaakt wordt door hun eigen larven.
  • Parasolmieren: Verbouwen hun eigen voedsel door mest te maken van hun poep en fijngemaakte bladeren, waarop voedzame schimmels groeien.
  • Oogstmieren: Verzamelen graankorrels waarvan ze een soort brood maken dat ze opslaan voor later.

Mieren en natuurlijke bestrijding

Je vindt er ook natuurlijke tips om mieren te bestrijden. Natuurlijk is dit afhankelijk van de plek waar de mieren voorkomen. In de vrije natuur zijn mieren noodzakelijk om het natuurlijk evenwicht in stand te houden. In de tuin of het huis zijn ze echter al gauw een plaag die we kwijt dan rijk zijn.

Mieren als voedsel voor vogels

Heb je ooit afgevraagd welke vogels mieren eten? Het blijkt dat een aanzienlijk aantal vogelsoorten van mieren houdt! Sommige vogelsoorten hebben mieren opgenomen in hun dieet. Vogels zoals spechten, merels, spreeuwen, mussen en kraaien staan erom bekend dat ze mieren eten. Naast vogels zijn er ook andere dieren zoals egels, apen en reptielen die mieren eten.

Voor vogels hebben mieren een hoge voedingswaarde. Mieren bevatten veel eiwitten, wat essentieel is voor de groei en ontwikkeling van vogels. Vogels kunnen mieren ook gebruiken als een bron van vitamines en antioxidanten. Mieren vormen een belangrijke voedselbron voor merels vanwege hun hoge eiwitgehalte. Vogels die mieren eten, helpen bij de bestrijding van parasieten.

Het aantrekken van mierenetende vogels kan worden bevorderd door geschikte voeding aan te bieden en een vogelvriendelijke omgeving te creëren.

Insecten als voedsel: Een wereldwijd perspectief

Gefrituurde krekels, meikeversoep of een broodje meelwormen: veel mensen moeten er niet aan denken om insecten in hun mond te stoppen. Toch zijn er allerlei redenen om dat wél te doen. Wereldwijd eten zo’n 2 miljard mensen in ruim 100 landen regelmatig insecten. Met name in Afrika, Azië, Zuid-Amerika en Australië staan insecten op het menu. Ruim 1.900 insectensoorten worden wereldwijd gegeten, waaronder sprinkhanen, krekels, rupsen, kevers, kakkerlakken, mieren, bijen, wespen, termieten, vlinders en motten.

In Europa hebben de meeste mensen een grote afkeer van entomofagie, zoals het eten van insecten officieel heet. Binnen Europa lijkt Nederland voorop te lopen in het (her)ontdekken van insecten.

De volwassen insecten zijn eetbaar, maar ook de larven of de poppen. Je kunt ze gekookt, gebakken, gewokt of gefrituurd eten. De smaak lijkt een beetje op noten.

Voedingswaarde van insecten

Je kunt insecten als voedingsbron heel goed vergelijken met andere vormen van dierlijk vlees. Insecten zijn rijk aan eiwitten. Qua voedingswaarde is het gelijkwaardig aan vis, kip, rund of varkensvlees. Ook zijn ze een uitstekende eiwitbron. Ze bevatten ongeveer net zoveel mineralen, vitaminen en onverzadigde vetten. De voedingswaarde verschilt wel sterk per insectensoort. De hoeveelheid eiwit kan per soort bijvoorbeeld verschillen van 7 tot 48 gram per 100 gram insect. De insecten die in ons land worden aangeboden zijn meestal sprinkhanen, meelwormen en kevers.

Volgens onderzoekers zijn insecten heel voedzaam. Ze leveren een goede kwaliteit eiwitten en zijn daarnaast ook rijk aan vele vitamines en mineralen, zoals de vitamines A, B, C, D en K, en de mineralen calcium, kalium, magnesium, fosfor, ijzer en zink. Bepaalde insecten kunnen zelfs schaarse nutriënten zoals vitamine B12 en omega 3 bevatten. Als het gaat om ijzer, calcium en B-vitamines kunnen sommige krekelsoorten voedzamer zijn dan biefstuk, kip of varkensvlees. Ook bevatten insecten meestal een flinke hoeveelheid vezels.

Voorbeeld van voedingswaarden per insectensoort:

Insectensoort Eiwit (per 100g) Vet (per 100g)
Meelworm Hoog Tot 43%
Sabelsprinkhaan Hoog 67%
Stinksprinkhaan Hoog 9%

Duurzaamheid van insectenteelt

Vanuit milieuperspectief zijn er goede redenen om insecten te verkiezen boven rund-, varkens- of kippenvlees. Dezelfde hoeveelheid voer levert bij insecten twintig keer zoveel vlees op. Insecten zetten voeding ongeveer 2 tot 3 keer efficiënter om in vlees dan varkens of kippen. In vergelijking met runderen zijn insecten zelfs 5 keer zo efficiënt. Daarnaast ligt de uitstoot van broeikasgassen in de insectenteelt veel lager. Een insectenkwekerij stoot per kilo geproduceerd vlees honderd keer minder broeikasgas uit dan een rundvleesboerderij.

Chitine en metamorfische steroïden in insecten

Insecten bevatten inderdaad chitine. Chitine is een vezel die als bouwstof voorkomt in het exoskelet (=uitwendig skelet) van insecten. Ook komt het voor in garnalen, kreeften, krabben en paddenstoelen zoals champignons. Sommigen noemen chitine een wondermiddel. Insecten bevatten inderdaad chitine. Chitine is een vezel die als bouwstof voorkomt in het exoskelet (=uitwendig skelet) van insecten. Ook komt het voor in garnalen, kreeften, krabben en paddenstoelen zoals champignons.

Sommige insecten bevatten een metamorfische steroïde genaamd ecdysteroïde. Dit is een hormoon dat de vervelling en metamorfose van geleedpotigen regelt. Opvallend is dat de stof ook voorkomt in vele planten zoals spinazie, die velen van ons dagelijks eten.

Veiligheid en consumptieadviezen

Alle insecten die in Nederland als voeding worden verkocht - meestal sprinkhanen, meelwormen of kevers - zijn veilig om te eten, zolang je ze maar vooraf verhit. Eerst koken, frituren, wokken of blancheren is het advies, ook als de insecten gevriesdroogd zijn. Het beste kun je niet meer dan 45 gram insecten per keer eten, adviseert de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Ook moeten insecten goed verhit worden, omdat ze anders schadelijke bacteriën en parasieten kunnen bevatten. Bij sprinkhanen is het heel belangrijk om voor het eten de poten en de vleugels te verwijderen, omdat deze anders de darmen kunnen beschadigen.

Insecten kun je eten als vlees. Het bevat voldoende ijzer (8 tot 77 mg/100g).

  • Mensen die een schaal- of schelpdierenallergie hebben of allergisch zijn voor huismijt, zijn soms ook allergisch voor insecten.
  • Door intensieve kweek kunnen dezelfde problemen ontstaan als bij intensieve veehouderij: zoals ziekten en mestoverschot.

Insecten in de Nederlandse cultuur en wetgeving

Nederlanders zijn nog niet echt te porren voor het eten van insecten, daarom is het idee om ze als meel te verwerken in bestaande producten.

Omdat het eten van insecten nieuw voor ons is, vallen ze onder de Novel Food Verordening van Europa. Daarom moeten eerst uitgebreide veiligheidsonderzoeken plaatsvinden. De Europese Unie heeft toestemming gegeven voor het gebruik van een aantal insecten: krekelmeel, kleine meelwormen, gele meelworm, huiskrekel en de treksprinkhaan. Op het etiket moet altijd duidelijk staan dat het product insecten bevat en welke soort.

labels:

Zie ook: