Het komt regelmatig voor dat een verpakking van een kant-en-klaarmaaltijd of voorverpakte groenten bol staat. Dit kan verschillende oorzaken hebben en het is belangrijk om te weten wat de mogelijke risico's zijn en hoe je hiermee om moet gaan.
Mogelijke oorzaken van een bolstaande verpakking
Bacteriële groei
Wanneer bacteriën groeien op voedsel, kunnen er gassen ontstaan die ervoor zorgen dat de verpakking zwelt. Dit is een veelvoorkomende verklaring voor een bolstaande verpakking. Het is niet mogelijk om te bepalen welk type bacterie dit veroorzaakt, waardoor het het veiligst is om het product weg te gooien, zelfs als het product verhit moet worden voor consumptie. Tijdens de groei van bacteriën kunnen er hitte-stabiele toxinen gevormd zijn, die ernstige ziekten kunnen veroorzaken.
Temperatuur
Hogere temperaturen bevorderen de bacteriële groei. Daarom is het belangrijk om voedsel zo snel mogelijk in de koelkast te plaatsen, met name wanneer het warm weer is. Probeer te voorkomen dat voedsel lang in een warme kofferbak van de auto blijft. Voedsel kan ook te warm zijn wanneer de koelkast niet koud genoeg is. Gebruik een koelkastthermometer en controleer of de temperatuur op de koudste plek in de koelkast tussen de 0°C en 5°C ligt.
Verpakken onder beschermende atmosfeer (MAP)
Veel producten worden verpakt onder een beschermende atmosfeer, ook wel Modified Atmosphere Packaging (MAP) genoemd. Deze techniek maakt het mogelijk om de bederfprocessen van voedsel te vertragen door de verhoudingen van gassen in de verpakking aan te passen.
Normale lucht in de atmosfeer van de aarde bestaat hoofdzakelijk uit drie soorten gas, namelijk 78% stikstof (N2), 21% zuurstof (O2) en 0,9% argon (Ar). Met 0,03% zit er ook nog een piepklein beetje koolstofdioxide (CO2) in.
Er worden dus geen chemische of giftige gassen toegevoegd, maar er wordt ‘gespeeld’ met de hoeveelheid stikstof, zuurstof en koolstofdioxide (koolzuurgas). Door zuurstof te verminderen, wordt het oxideren van vetten en bruin worden van voedsel tegengegaan. Ook remt het de groei van micro-organismen.
Vaak zie je ‘Verpakt onder beschermende atmosfeer’ op de verpakking van een groente staan. Dit betekent dat de lucht in het zakje speciaal is aangepast om een langere versheid te garanderen. De speciale verpakkingsgassen zijn absoluut veilig en goedgekeurd door de Europese Unie. Omdat de groenten in de verpakking altijd een beetje ‘ademen’, kan soms de verpakking bol gaan staan.
Gistvorming
Het bol staan van de verpakking duidt waarschijnlijk op een breuk in de koelketen. Dat wil zeggen dat de temperatuur van de verpakking te hoog is opgelopen. Daardoor kunnen de aardappeltjes bederven en kan de verpakking bol gaan staan. De aardappels zijn dan gaan gisten, dit omdat ze niet vacuum verpakt zitten. Mogelijk is de zak niet koel genoeg bewaard, of niet helemaal goed behandeld in de fabriek.
Welke gassen worden gebruikt?
Er kunnen ook gassen worden gebruikt om een product langer houdbaar te maken. Deze verpakkingsgassen worden vermeld onder de E-nummers E938 t/m E949. De gassen toegevoegd aan voorgesneden groenten en fruit zorgen voor het 'ademen' van de producten.
- Stikstof (N2): Is inactief en wordt voornamelijk gebruikt om de verpakking op te vullen en het product te beschermen tegen fysieke schade. Heel soms worden ook edelgassen zoals helium (He), argon (Ar) en xenon (Xe) gebruikt in plaats van stikstof.
Wanneer weggooien en wanneer niet?
Wel weggooien als… Als de groente over de houdbaarheidsdatum is, gaat de verpakking uitzonderlijk bol staan. Dat kan ook gebeuren als de groente te lang buiten de koelkast heeft gelegen. In zulke gevallen is het bederf goed te zien. Bedorven groente verkleurt en wordt slapper, bladgroente wordt slap en verlept. Bovendien is het bederf vaak goed te ruiken.
Als een verpakking lang buiten de koelkast is geweest of over de houdbaarheidsdatum is, kan het bol gaan staan. Een verpakking kan ook bol gaan staan door het 'ademen' van producten.
Kijk, ruik en proef het product wanneer de verpakking bol staat. Als het er nog goed uitziet en er geen gekke geur vanaf komt, kan het ook geproefd worden. Wanneer het product nog normaal smaakt, kan het gegeten worden.
Voordelen van verpakken onder beschermende atmosfeer
- Verpakte groenten gaan tot drie keer langer mee dan groenten die niet zijn verpakt.
- Door te verpakken worden er minder groenten weggegooid.
- Studies tonen aan dat voedingsstoffen zoals vitamine C, glucosinolaten en fenolen met antioxidantkracht door het verpakken onder een beschermende atmosfeer grotendeels behouden blijven, in tegenstelling tot het bewaren onder normale condities.
- De gezondheidswaarde van chlorofyl en andere actieve plantenstoffen blijft bij MAP tot wel 15 dagen bewaard.
- MAP is een volledig natuurlijke manier van voedsel conserveren, waardoor het gebruik van chemische conserveermiddelen achterwege kan blijven.
Het verpakken van voedsel onder een beschermende atmosfeer zorgt niet alleen voor voedzamere en veiligere producten, ook zijn er minder chemische conserveermiddelen nodig en hoeft er minder weggegooid te worden. Het is dus goed voor onze gezondheid en het milieu.
Belangrijk om te onthouden
Bij het eten van producten die onder een beschermende atmosfeer zijn verpakt, is het heel belangrijk om ze voor het verstrijken van de houdbaarheidsdatum te eten. Dit geldt met name voor zwangere vrouwen en andere kwetsbare personen; zij moeten het product binnen twee dagen na openen opmaken. Dit is vooral belangrijk omdat de bacterie listeria kan groeien als het product enige tijd open is.
labels:
