Kikkererwten, ook wel bekend als kekerbonen, zijn een veelzijdige en voedzame peulvrucht die een prominente plaats inneemt in diverse keukens wereldwijd. Van de Midden-Oosterse falafel en hummus tot Indiase curries en mediterrane salades, kikkererwten bieden een rijke smaak en een stevige textuur die gerechten naar een hoger niveau tillen. Het correct koken van kikkererwten is essentieel om hun volle potentieel te benutten.

Kikkererwten bestaan in vele variaties; bruin, groen, zwart en beige. De meest bekende variëteit in Nederland zijn de zogenaamde Kabuli kikkererwten, die iets groter zijn dan de andere soorten en beige van kleur. De kleinere types zijn de Desi-variant en kunnen groen, bruin of zwart zijn. Kwa smaak ontlopen ze elkaar niet zo heel veel; ze zijn inwisselbaar bij alle gerechten. De ingeblikte variant is meestal de grotere soort.

Deze gids biedt een diepgaand overzicht van alle aspecten van het koken van kikkererwten, van de voorbereiding tot de verschillende kookmethoden, zodat je altijd perfecte kikkererwten op tafel zet.

Gedroogde vs. Kikkererwten uit Blik: Een Belangrijk Verschil

Voordat we ingaan op de kookmethoden, is het cruciaal om het verschil te begrijpen tussen gedroogde en kikkererwten uit blik. Gedroogde kikkererwten vereisen meer voorbereidingstijd, inclusief weken en een langere kooktijd, maar ze bieden een superieure smaak en textuur in vergelijking met de variant uit blik. Kikkererwten uit blik zijn voorgekookt en klaar voor gebruik, wat ze een handige optie maakt voor snelle maaltijden. Echter, ze kunnen een minder uitgesproken smaak hebben en een zachtere textuur.

Waarom Gedroogde Kikkererwten Kiezen?

Hoewel kikkererwten uit blik een tijdbesparende optie zijn, hebben gedroogde kikkererwten verschillende voordelen:

  • Smaak: Gedroogde kikkererwten hebben een rijkere, meer uitgesproken smaak.
  • Textuur: Ze behouden een stevigere, aangename textuur na het koken.
  • Kosten: Over het algemeen zijn gedroogde kikkererwten goedkoper dan de variant uit blik.
  • Controle: Je hebt volledige controle over de zoutgehalte en andere toevoegingen.

De Voorbereiding: Weken is Essentieel

Het weken van gedroogde kikkererwten is een cruciale stap die niet overgeslagen mag worden. Het weken helpt de kikkererwten te rehydrateren, waardoor de kooktijd aanzienlijk verkort wordt. Bovendien helpt het om bepaalde onverteerbare suikers, oligosachariden, af te breken die gasvorming kunnen veroorzaken. Er zijn twee gangbare methoden om kikkererwten te weken:

Methode 1: De Lange Week

Dit is de traditionele methode waarbij de kikkererwten minimaal 8 uur en idealiter 12-24 uur in ruim koud water geweekt worden.

  1. Spoel de gedroogde kikkererwten af onder koud water om eventueel vuil te verwijderen.
  2. Plaats de kikkererwten in een grote kom of pan.
  3. Voeg ruim koud water toe, zodat de kikkererwten volledig onder water staan. Ze zullen uitzetten, dus zorg voor voldoende ruimte. Laat de erwten minstens zeven centimeter onder water staan. Ga uit van ongeveer 8 tot 12 uur (of een nacht). Het is niet erg als de erwten te lang weken, want ze zullen niet zacht worden.
  4. Laat de kikkererwten minimaal 8 uur weken op kamertemperatuur, of in de koelkast als je ze langer dan 12 uur wilt weken.
  5. Giet het weekwater af en spoel de kikkererwten grondig af voordat je ze kookt.

De methode van 8-12 uur weken heeft echter mijn voorkeur boven de snelle week methode. Ondanks dat de snelle methode misschien een handige shortcut is, vind ik het resultaat van de langzame methode beter. De smaak en textuur van de kikkerwten is dan beter: romiger en zachter waarbij de vorm intact blijft.

Methode 2: De Snelle Week

Als je weinig tijd hebt, kun je de snelle weekmethode gebruiken. Deze methode is minder effectief in het afbreken van oligosachariden, maar het verkort de voorbereidingstijd aanzienlijk.

  1. Spoel de gedroogde kikkererwten af onder koud water.
  2. Plaats de kikkererwten in een pan en voeg ruim water toe.
  3. Breng het water aan de kook en laat de kikkererwten vervolgens 2-3 minuten koken.
  4. Zet het vuur uit, dek de pan af en laat de kikkererwten 1 uur weken.
  5. Giet het weekwater af en spoel de kikkererwten grondig af voordat je ze kookt.

Waarom het Weekwater Weggooien?

Het is belangrijk om het weekwater weg te gooien en de kikkererwten af te spoelen voordat je ze kookt. Het weekwater bevat de oligosachariden die gasvorming kunnen veroorzaken. Door het weekwater weg te gooien, verminder je de kans op ongemak na het eten van kikkererwten.

De Kookmethoden: Van Traditioneel tot Modern

Er zijn verschillende manieren om kikkererwten te koken, elk met zijn eigen voor- en nadelen. De meest gangbare methoden zijn:

Methode 1: Koken in een Pan

Dit is de meest traditionele en eenvoudige manier om kikkererwten te koken. Het vereist geen speciale apparatuur, alleen een pan en wat water.

  1. Na het weken moeten de erwten ongeveer een uur koken met een beetje zout erbij. Het lekkerste is om dit in het weekvocht te doen, maar het kan ook in ‘vers’ water.
  2. Plaats de geweekte en afgespoelde kikkererwten in een pan.
  3. Voeg voldoende vers water toe zodat de kikkererwten volledig onder water staan.
  4. Breng het water aan de kook en schep eventueel schuim af dat aan de oppervlakte komt drijven. Mocht er schuim ontstaan tijdens het koken, dan kan dit met een schuimspaan weggehaald worden zodat het kookvocht helderder blijft.
  5. Zet het vuur laag, dek de pan af en laat de kikkererwten zachtjes koken tot ze gaar zijn. De kooktijd varieert afhankelijk van de leeftijd van de kikkererwten, maar doorgaans duurt het 1 tot 2 uur.
  6. Ook dit kan langer (of korter) duren, afhankelijk van de kikkererwt. Houd het waterpeil in de gaten opdat de erwten niet droogkoken. In beide gevallen is het niet erg als de erwten te lang koken, zolang ze maar voldoende water hebben.
  7. Controleer de gaarheid door een kikkererwt te proeven. Ze moeten zacht en romig zijn, maar niet papperig.
  8. Giet het kookwater af en laat de kikkererwten afkoelen. Na het koken moeten de kikkererwten worden afgegoten, het is vaak handig om wat van het vocht te bewaren voor later in het recept.

Methode 2: Koken in een Snelkookpan

Een snelkookpan is een geweldige optie als je weinig tijd hebt. De hoge druk in de pan verkort de kooktijd aanzienlijk.

  1. Plaats de geweekte en afgespoelde kikkererwten in de snelkookpan.
  2. Vul de snelkookpan bij het koken van gedroogde peulvruchten in totaal tot maximaal de helft.
  3. Voeg voldoende water toe, meestal ongeveer 3 kopjes per kopje droge kikkererwten.
  4. Sluit de snelkookpan volgens de instructies van de fabrikant.
  5. Breng de pan op hoge druk en kook de kikkererwten gedurende 12-15 minuten.
  6. Laat de druk op natuurlijke wijze ontsnappen of gebruik de snelle drukontlasting, afhankelijk van je snelkookpan.
  7. Open de pan en controleer de gaarheid.
  8. Giet het kookwater af en laat de kikkererwten afkoelen.

Sinds kort is het koken van kikkererwten in de snelkookpan een ideale en snelle manier is met vele voordelen! Het gebruik van de hogedrukpan zorgt voor een kortere kooktijd (soms gereduceerd tot een derde van de tijd!). Het is daarmee ook een energiezuinige manier van koken; goed voor de portemonnee én het milieu. De verkorte bereidingstijd wordt veroorzaakt doordat er in de pan een hogere druk wordt gecreëerd, waardoor een hogere kooktemperatuur haalbaar is.

Methode 3: Koken in een Slowcooker

Een slowcooker is een handige optie als je de kikkererwten langzaam wilt laten garen zonder er constant op te letten.

  1. Plaats de geweekte en afgespoelde kikkererwten in de slowcooker.
  2. Voeg voldoende water toe zodat de kikkererwten volledig onder water staan.
  3. Kook de kikkererwten op de lage stand gedurende 6-8 uur, of op de hoge stand gedurende 3-4 uur.
  4. Controleer de gaarheid en giet het kookwater af.

Methode 4: Koken in een Instant Pot

De Instant Pot, een elektrische snelkookpan, combineert de voordelen van een snelkookpan en een slowcooker. Het is een veelzijdig apparaat dat het koken van kikkererwten vereenvoudigt.

  1. Plaats de geweekte en afgespoelde kikkererwten in de Instant Pot.
  2. Voeg voldoende water toe, meestal ongeveer 3 kopjes per kopje droge kikkererwten.
  3. Sluit de Instant Pot en zet de klep in de afgesloten positie.
  4. Selecteer de "Pressure Cook" of "Manual" functie en stel de kooktijd in op 30-40 minuten.
  5. Laat de druk op natuurlijke wijze ontsnappen gedurende 15-20 minuten, en gebruik vervolgens de snelle drukontlasting om de resterende druk te ontluchten.
  6. Open de Instant Pot en controleer de gaarheid.
  7. Giet het kookwater af en laat de kikkererwten afkoelen.

Tips voor Perfecte Kikkererwten

Hier zijn enkele tips om ervoor te zorgen dat je kikkererwten altijd perfect gaar zijn:

  • Gebruik Verse Kikkererwten: Oudere kikkererwten hebben meer tijd nodig om te koken en kunnen een minder goede textuur hebben.
  • Voeg Geen Zout Toe Tijdens het Koken: Zout kan de kooktijd verlengen en de kikkererwten harder maken. Voeg zout pas toe nadat de kikkererwten gaar zijn. Ik heb beide manieren getest en mijn idee is dat het beter is om het zout pas toe te voegen ná het koken. Hierdoor is de garing beter. Voeg het zout toe direct nadat je de deksel na het koken hebt geopend. Het zout trekt dan via het hete kookvocht in de kikkererwten.
  • Experimenteer met Smaakmakers: Voeg kruiden, specerijen, laurierblaadjes of een stuk kombu-zeewier toe aan het kookwater om de smaak van de kikkererwten te verrijken. Het toevoegen van kruiden (bv. laurier, tijm, rozemarijn), ui en knoflook kun je wel voorafgaand aan het koken toevoegen.
  • Kook in Grote Hoeveelheden: Gekookte kikkererwten kunnen gemakkelijk worden ingevroren voor later gebruik. Mochten er teveel kikkererwten zijn gekookt, vries ze dan in.
  • Bewaar het Kookwater: Het kookwater van kikkererwten, ook wel aquafaba genoemd, kan worden gebruikt als veganistische vervanger voor eiwit in recepten zoals meringue en mayonaise.

Kikkererwten als Gezonde Voedingsbron

Kikkererwten zijn niet alleen lekker, maar ook enorm gezond. Ze zijn een uitstekende bron van:

  • Vezels: Bevordert een gezonde spijsvertering en helpt bij het reguleren van de bloedsuikerspiegel.
  • Eiwitten: Essentieel voor de opbouw en het herstel van weefsels.
  • IJzer: Belangrijk voor het transport van zuurstof in het bloed.
  • Magnesium: Ondersteunt de spier- en zenuwfunctie.
  • Folaat: Noodzakelijk voor celgroei en -ontwikkeling.

Door kikkererwten regelmatig in je dieet op te nemen, kun je profiteren van deze gezondheidsvoordelen en tegelijkertijd genieten van een heerlijke en veelzijdige voedingsbron.

Na het weken en koken zullen er soms velletjes op de kikkererwten zichtbaar zijn. Sommige mensen verwijderen deze omdat dit er mooier uitziet en omdat de smaak dan iets geconcentreerder is. Wij verwijderen deze niet; er zitten ook veel voedingswaarden in de velletjes. Mocht u dit toch willen doen; na het koken (en afgieten, kookvocht bewaren) de kikkererwten in een bak met koud water doen. Dan de erwten tussen de handen zacht wrijven.

Van Simpel tot Verfijnd: Recepten met Kikkererwten

Kikkererwten zijn ongelooflijk veelzijdig en kunnen in talloze gerechten worden gebruikt. Hier zijn enkele ideeën om je op weg te helpen:

  • Hummus: Een klassieke Midden-Oosterse dip gemaakt van kikkererwten, tahin, citroensap en knoflook.
  • Falafel: Gefrituurde balletjes of burgers gemaakt van kikkererwten, kruiden en specerijen.
  • Curries: Kikkererwten zijn een geweldige toevoeging aan Indiase curries, zoals chana masala.
  • Salades: Voeg gekookte kikkererwten toe aan salades voor extra eiwitten en vezels. Gekookte kikkererwten kun je voor allerlei gerechten gebruiken: salades, stoofpotten, hummus, falafel, kikkererwtenköfte of deze lekkere Italiaanse pasta met kikkererwten (pasta e ceci).
  • Soepen en Stoofschotels: Kikkererwten geven soepen en stoofschotels een stevige textuur en een nootachtige smaak.
  • Geroosterde Kikkererwten: Rooster kikkererwten in de oven met kruiden en specerijen voor een knapperige en gezonde snack. Gebakken kikkererwten hebben een lekker krokantje én extra smaak dankzij de kruiden en specerijen.

Met een beetje creativiteit kun je kikkererwten gebruiken om een breed scala aan heerlijke en voedzame maaltijden te bereiden.

labels: #Koken

Zie ook: