Katten met gekke koppies, abnormale gelaatskenmerken en afwijkend gedrag zijn populair op social media. Sommige huisdiereigenaren beweren een 'kat met Down' te hebben. Kunnen katten downsyndroom hebben?
Hoewel het internet gonst van de berichten over katten met downsyndroom, komt deze aandoening niet voor bij katten. Het is gewoonweg niet mogelijk.
Wat is Downsyndroom?
Allereerst even wat informatie over downsyndroom: Het is een afwijking waar jaarlijks 1 op de 600 tot 900 mensenbaby's in Europa mee wordt geboren. De afwijking treedt op wanneer het genetische materiaal van de foetus onjuist wordt gekopieerd en er een extra chromosoom 21 ontstaat (of een gedeeltelijk chromosoom 21). De afwijking wordt ook trisomie 21 genoemd.
Chromosomen ordenen het DNA in elke cel door het te bundelen, zodat cellen dit genetische materiaal kunnen doorgeven tijdens de celdeling. Een extra chromosoom 21 (of een gedeeltelijk chromosoom 21) veroorzaakt een reeks aangeboren afwijkingen die kenmerkende fysieke kenmerken opleveren in mensen met downsyndroom. Het is belangrijk om op te merken dat mensen met downsyndroom er allemaal anders uitzien.
Mensen hebben 23 chromosomen. Katten hebben er 19. Het is dus logisch dat katten geen extra chromosoom 21 kunnen hebben. Katten hebben echter wel degelijk zo nu en dan extra chromosomen.
In 1975 werd in de American Journal of Veterinary Research een onderzoek gepubliceerd waarin een zeldzame chromosoomafwijking in katers werd ontdekt. De katers hadden een chromosoom extra waardoor een afwijking ontstond die leek op het Klinefelter-syndroom bij de mens. Deze katten zijn vooral opmerkelijk omdat dit extra chromosoom genetisch materiaal bevat dat van invloed is op de tekening van de vacht.
Door deze aandoening heeft de vacht van deze katers drie kleuren ('calico' of 'schildpad'), een kleurenpatroon dat normaal gesproken alleen bij poezen voorkomt. Op Instagram staan foto's en filmpjes van opmerkelijke katten die ontzettend populair zijn omdat hun baasjes beweren dat het ongebruikelijke uiterlijk van hun kat het resultaat is van extra chromosomen.
Het is echter niet duidelijk of deze beweringen over chromosoomafwijkingen ooit gecontroleerd zijn via genetisch onderzoek. Ondanks de twijfelachtige beweringen en biologische feiten, wordt de term 'kat met downsyndroom' veel gebruikt.
De Realiteit Achter 'Katten met Downsyndroom'
Het is echter belangrijk om te vermelden dat de veterinaire gemeenschap downsyndroom bij katten niet erkent als veterinaire aandoening en bovendien de vergelijking van aandoeningen bij de mens met die bij dieren op basis van uiterlijke kenmerken of gedrag niet onderschrijft. Het zou kunnen worden uitgelegd als respectloosheid naar mensen die met deze aandoeningen leven.
Er zijn echter wel lichamelijke kenmerken en gedragingen die door goedwillende mensen per abuis gekwalificeerd kunnen worden als een menselijke aandoening ook bij katten voorkomt. De afwijkende uiterlijke kenmerken en gedragingen van deze zogenaamde 'katten met downsyndroom' duiden op een andere afwijking die misschien niet eens aangeboren is.
Het uiterlijk en het gedrag van deze katten kan het gevolg zijn van een reeks problemen, waaronder infecties, neurologische afwijkingen, aangeboren afwijkingen en zelfs trauma. Katten die in de baarmoeder worden besmet met het panleukopenievirus (kattenziekte) kunnen verscheidene van de kenmerkende lichamelijke en gedragsafwijkingen ontwikkelen.
Daarnaast zijn er katten met cerebellaire hypoplasie, een aandoening die een aantal van de gedragingen en eigenschappen van deze 'katten met downsyndroom' kan veroorzaken. Katten met moeders die zijn blootgesteld aan bepaalde giftige stoffen kunnen verscheidene aangeboren misvormingen van de aangezichtsstructuur en het neurologische systeem hebben. Bovendien kan trauma aan de kop en de snuit, vooral op jonge leeftijd, leiden tot permanente neurologische schade en verwondingen van de snuit die al sinds de geboorte aanwezig lijken te zijn.
Katten met Speciale Behoeften
Als je kat afwijkend gedrag vertoont en er anders dan anders uitziet, heb je mogelijk een 'kat met speciale behoeften'. Katten met speciale behoeften vertonen vaak veel kenmerken die op het eerste oog lijken op downsyndroom, hoewel katten die afwijking niet kunnen ontwikkelen. Katten met speciale behoeften hebben speciale zorg nodig.
Hun baasjes moeten extra hun best doen om hen te beschermen tegen gevaar, denk bijvoorbeeld aan zwembaden, trappen, roofdieren en andere gevaren waar kwetsbare dieren aan blootgesteld kunnen worden. Zo hebben ze misschien hulp nodig bij dagelijkse dingen zoals het schoonhouden van de vacht, eten, drinken enz.) of hebben ze hulp nodig omdat ze slechtziend of slechthorend zijn. Zorg ervoor dat je hoe dan ook kunt rekenen op de hulp van je dierenarts. Het is belangrijk dat iedereen die een kat met speciale behoeften heeft, op de hoogte is van alle mogelijkheden op het gebied van gezondheidszorg.
De Kip-Caravan: Een Project in Oeganda
In november vertrokken vier Nederlanders naar Oeganda (Afrika) om er een mobiele Kip-Caravan in elkaar te zetten. Frank de Ronde en zijn vrouw Amanda hebben een dochter, Cathelijne, met het syndroom van Down. Hierdoor verdiepte Frank zich in dit syndroom en werd bestuurder bij de Stichting Down Syndroom.
Op een Wereld Down Congres in India ontmoette hij Alfred Niwagaba en Rose Nambooze uit Oeganda. In België kregen Alfred en Rose een zoon met Down, Abryl, die meerdere operaties onderging. Geïnspireerd door Alfred en Rose, steunden Frank en Amanda hen door ‘The Abryl Foundation’ op te richten. Samen met hun pluimveebedrijf Happy Chicken Farm, zetten ze een pluimveestal op bij Angel’s Centre.
Bij het bouwen van de Kip-Caravan in Oeganda bleek dit anders te verlopen dan in Nederland. Een modderige ondergrond vereiste acht mannen voor werk waar in Nederland enkele personen met een steiger volstaan. Ze ondervonden ook problemen met een lekkende watertank, die uiteindelijk met moeite gerepareerd werd.
Op de zesde dag arriveerden 350 Bovans Brown-hennen. De Ronde plant met ‘The Abryl Foundation’ en Happy Chicken Farm meer mobiele stallen bij Angel’s Centre en in gemeenschappen.
De Reis van de Kip-Caravan
Alle onderdelen van de Kip-Caravan, zoals het stalen chassis, werden op 11 juli op het legpluimveebedrijf van Peter van Agt in Oirschot (N.-Br.) in een zeecontainer geladen. Nadat de onderdelen waren ingeladen werd de zeecontainer op 14 juli verscheept.
Na een zeereis van zo’n zes weken kwam de container op 22 augustus aan in Mombasa, Kenia. Na flinke vertraging in de haven bij het inklaren werd de reis over land vervolgd. Uiteindelijk kwam de container op 13 oktober midden in de nacht aan bij het Angel’s Centre.
De Opbouw
Op 6 november beginnen de Nederlanders, met lokale hulp, met de opbouw. Het chassis staat in een maisveld. Op de achtergrond links het dagcentrum van het Angel’s Centre. Elke pauze en ’s middags na schooltijd kijken kinderen vanaf de veranda toe naar de vorderingen van de bouwers.
Het geraamte van de Kip-Caravan staat. Even tijd om door te nemen wat de volgende stappen zijn. De eerste werkdag om ongeveer 15.00 uur. Als de zon wat langer tussen de wolken door schijnt valt het niet mee om nog productief te zijn.
In het geraamte zijn als eerste de legnesten geplaatst. Tijdens de tweede dag zijn de zitstokken gemonteerd, is de watertank geplaatst en zijn de drinkwaterleidingen aangesloten. Aan het eind van de tweede dag worden, voordat het donker wordt, de eerste twee wandplaten geplaatst. Als in Oeganda de zon onder de horizon begint te zakken, is het binnen een half uur donker.
Op de derde dag gaan de mannen verder met het plaatsen van de wandpanelen. Aan het eind van de vijfde dag is de Kip-Caravan is zo goed als af. De dakgoten zitten eraan, de zonnepanelen liggen erop en alle elektra functioneert. De watertank om regenwater in op te vangen is aangesloten. Bij het vullen van de watertank voor de kippen, blijkt deze te lekken.
Op de zesde dag is de Kip-Caravan volledig opgebouwd en ingericht. Achter in de wand is een ventilator geplaatst, die samen met de open nok, voor voldoende ventilatie zorgt voor de 350 kippen. Bovenin zit de watertank, met genoeg water om via de drinknippelleiding, de kippen vier dagen van water te voorzien.
Aan de achterkant van de traditionele houten legnesten met matjes, is een smalle stoffen eierband gemaakt die met de hand afgedraaid kan worden. Onder de metalen roosters loopt een kunststof mestband. Aan de achterkant van de Kip-Caravan zit een zwengel waarmee de mestband kan worden afgedraaid.
De kippen arriveren op zaterdagavond om 22.00 uur, volgens Ugandese ‘planning’, want eigenlijk zouden de 350 Bovans Brown-hennen vrijdagmiddag al komen. Ruben: “De reden van de vertraging? Onduidelijk. De kippen in de Kip-Caravan zien er goed uit. Alfred en Rose zijn er heel blij mee.
Het Persoonlijke Verhaal van Wiep
Dit is mijn oom Wiep. Hij heeft het syndroom van Down. Als kind groeide ik op met een oom (broer van mijn moeder) en tante (zus van mijn vader) met een ernstige vorm van het syndroom van Down. Wij kwamen als kind erg veel bij mijn lieve opa en oma waar oom Wiep vaak was. Hij kon niet praten en stond altijd bij de deur van de woonkamer naar de gang te wiebelen en maakte het geluid ‘diediediedie’.
Toen Wiep bij een instelling ging wonen gingen we daar vaak op bezoek. Al gauw leerde ik de ‘Wieppies’ zoals wij ze liefdevol noemden erg te waarderen. Ik koos de opleiding SPH en heb jarenlang met deze mooie mensen mogen werken. Wiep kon niet praten, maar hij kon wel lachen. Op je hoofd trommelen of in je neus knijpen vond hij geweldig.
Toen mijn oom Wiep werd geboren was het vlies nog in tact en zag hij blauw. De dokter zei: “over een uurtje is hij dood”, en vroeg zich af of hij zijn best moest doen voor dit babytje met atypische verschijnselen. Mijn opa en oma waren daar zeeeer duidelijk over: het was hun zeer geliefde zoon!! Dat is hij altijd gebleven!! Hij kon niet goed zuigen en werd met lepeltjes melk in leven gehouden. Hij kon pas lopen toen hij vijf jaar was.
In die tijd was het nog niet zo bekend dat het om een aangeboren fout in het DNA ging en werd je als ouder soms raar aangekeken, maar dapper en sterk hielden mijn opa en oma superveel van hem en lieten dat blijken ook!
Nog niet zo lang geleden woonden mensen met een verstandelijke beperking in grote instellingen buiten de steden. Inmiddels zie je gelukkig steeds meer dat deze mensen deel mogen uitmaken van onze samenleving: ze werken in restaurants en op kinderboerderijen.
Wat kunnen wij leren van deze mooie mensen? Ze zijn zo open en eerlijk!! Ook kunnen ze zo blij zijn. Dat is zo mooi om te zien! Ken jij mensen met een verstandelijke beperking? Durf je ze aan te spreken?
Metropolis: Aflevering over Kippen
Op 6 december begint het nieuwe seizoen van Metropolis. De redactie werkt niet met Nederlandse redacteuren die de wereld over vliegen, maar met lokale videojournalisten die vanuit Hilversum worden aangestuurd. De correspondenten zitten in ruim zeventig landen, van Afghanistan tot Mexico en Zuid-Korea.
Elke uitzending wordt gevuld met vijf opvallende verhalen rond een - over het algemeen alledaags - thema. De eerste aflevering van het nieuwe seizoen gaat over kippen. Dat leverde onder andere een reportage over een kippenziekenhuis waar ‘chicken witch doctor’ werkt op en een verhaal over een enorme kippenvriend. ‘Elke uitzending hebben we vijf buitenlandse verhalen nodig’, vervolgt Arens.
labels: #Kip
