Net zoals andere dieren kunnen ook kippen endoparasieten, ofwel wormen in de darmen krijgen. Wormen komen bij kippen namelijk veel voor. Er zijn verschillende soorten wormen waarmee kippen in aanraking kunnen komen, maar niet alle wormen kunnen last veroorzaken bij deze kippen.

Vooral wanneer kippen een verminderde weerstand hebben, is de kans groot dat zij besmet raken met deze wormen. Wilde vogels of nieuw aangekochte kippen kunnen deze besmetting overdragen op de kippen in het kippenhok. Kippen kunnen verschillende soorten wormen krijgen in de darmen.

Een worminfectie wordt vaak pas ontdekt wanneer het eigenlijk al te laat is. Dit komt doordat de symptomen pas later zichtbaar worden. Hierdoor is het belangrijk om de darmgezondheid van de kippen op peil te houden, waardoor ze tevens weerbaarder worden voor dergelijke infecties. Hoe je dit kan doen, lees je onderaan dit artikel.

Soorten wormen bij kippen

Er zijn verschillende soorten wormen waarmee kippen in aanraking kunnen komen, maar niet alle wormen kunnen last veroorzaken bij deze kippen. Er zijn helaas wel een paar soorten waarbij de kippen last kunnen krijgen en wellicht ziek kunnen raken.

  • Spoelwormen: Spoelwormen zijn de meest voorkomende wormen in de darmen bij kippen. De spoelworm is een rondworm en de meest voorkomende worm bij kippen. Er zijn twee varianten van de spoelworm, namelijk de grote en de kleine. Bij de kippen verblijft de grote spoelworm in de dunne darm van de kippen, waar de kleine spoelworm zich in de blinde darm bevindt. Beide soorten leven van het halfverteerde voedsel dat zich door het darmstelsel beweegt en dit voedsel wordt dus van de kippen ontnomen. Wanneer er langere tijd spoelwormen leven in het darmstelsel van de kippen kunnen deze zodanig gegroeid zijn dat er reeds irritaties, ontstekingen of zelfs bloedingen kunnen zijn ontstaan aan de darmwand. De grote spoelworm wordt maximaal 5 centimeter lang waar de kleine spoelworm niet langer wordt dan ongeveer 2,5 centimeter. De kleine spoelworm is voor de kippen redelijk onschadelijk, omdat deze zo klein is, maar de grote spoelworm is in grote aantallen erg ziekteverwekkend.
  • Lintwormen: Lintwormen leven net zoals de spoelwormen van het nog niet verteerde voedsel in de darmen van kippen. Lintwormen zijn platwormen en leven vooral in de darmlumen, de holtes in de darmen, en voeden zich net als de spoelworm met het voedsel wat door de darmen wordt verwerkt. Ze vestigen zich in de holtes van de darmen, maar in tegenstelling tot spoelwormen veroorzaken lintwormen geen wondjes in de darmwand. Wel kunnen ze vermoeidheid, vermagering en benauwdheid veroorzaken. Dit komt door het ontnemen van het voedsel van de kippen (waardoor ze vermageren) en de aantasting van het afweersysteem van de kippen. Hierdoor zijn de kippen ook meer vatbaar voor ziektes. Na langdurige infectie kan het zelfs leiden tot sterfte van de kippen.
  • Haarwormen: Haarwormen zijn nauwelijks met het blote oog te zien. De haarworm, ook wel draadworm genoemd, hecht zich aan het slijmvlies in de dunne darm of slokdarm. Ze hechten zich aan het slijmvlies in de dunne darm of slokdarm van kippen. Dit veroorzaakt meestal een ontsteking, waardoor bloederige diarree ontstaat. Daarnaast vermageren ze en is bloedarmoede een mogelijk gevolg. Een Infectie van de haarworm kan leiden tot vermagering, bloedarmoede en bloederige diarree. De haarworm is met het blote oog vrijwel niet te zien, omdat deze heel dun zijn, en wordt vaak niet langer dan 3 centimeter. Vergeleken met andere wormsoorten, planten haarwormen zich het snelste voor.
  • Gaapwormen: Gaapwormen leven in de luchtpijp van kippen en veroorzaken daar benauwdheid en ademhalingsproblemen. Deze wormen klemmen zich met hun tandjes vast aan het slijmvlies van de luchtpijp, wat zorgt voor irritatie en ontstekingen. Kippen proberen de wormen los te krijgen door te gapen, hoesten en niezen, maar dit verergert de situatie alleen maar.

Symptomen van wormen bij kippen

Doordat wormen niet met het blote oog te zien zijn wordt een besmetting vaak te laat ontdekt. Daarnaast zijn de symptomen pas zichtbaar wanneer de besmetting hevig is.

Wanneer kippen wormen hebben, kunt u dat zien aan de symptomen. Zo kan het zijn dat kippen dunner worden, dat ze minder actief zijn of geen eieren meer leggen. Bloederige diarree of bleke en droge kammen kunnen ook tekenen zijn van wormen. Ook zijn ze meestal minder actief en zitten ze bol. Vermagering en al dan niet bloederige diarree zijn symptomen van een worminfectie. Vaak zullen de kopversiersels ook verbleken en uitdrogen door het gebrek aan vitamine (dat dus door de worm wordt opgenomen). Alle bovenstaande wormen leggen eitjes die met de ontlasting van de kippen, maar ook de ontlasting van andere vogels naar buiten komen.

Andere symptomen die kunnen wijzen op een worminfectie:

  1. Slecht verteerde mest: Als je kippen een wormenbesmetting hebben dan kan het zijn dat je stukjes onverteerd voer of gras in de mest ziet. Dat komt doordat wormen leven in de darmen van je kip, precies op de plek waar het voer normaal wordt verteerd. Ze beschadigen daar de darmwand en verstoren de natuurlijke balans. In een gezonde darm zitten goede bacteriën die helpen bij het verteren van voedsel en het opnemen van voedingsstoffen. Maar als de darm geïrriteerd raakt door wormen, raken die bacteriën uit balans en kunnen ze hun werk minder goed doen. Daardoor raakt de spijsvertering verstoord, en worden voedingsstoffen minder goed opgenomen. Dat zie je terug in de mest.
  2. Dunne en waterige mest: Bij een wormenbesmetting kan de mest dunner zijn dan normaal. In plaats van stevige drollen zie je dan een natte, waterige hoop. Soms zit er wat slijm bij of ligt er een plasje omheen. Dit kan komen doordat de wormen de darm van binnen irriteren. De darm raakt daardoor uit balans en houdt het vocht uit het voer minder goed vast. Alles gaat er sneller en natter uit. Ook maakt de darm extra slijm aan om zichzelf te beschermen, dat zie je dan terug in de mest.
  3. Veel darmslijmvlies in de mest: Wormen kunnen kleine beschadigingen aan de darmwand veroorzaken. Om zichzelf te beschermen en te herstellen, maakt de darm extra slijmvlies aan. Tegelijkertijd stoot de darm oud of beschadigd slijmvlies af. Dat afgestoten darmslijmvlies komt via de mest naar buiten. Je kunt het herkennen aan rozige, slijmerige slierten of vlokken in de mest. Dit is een natuurlijke reactie van het lichaam om de darmwand te vernieuwen en te beschermen.
  4. Zichtbare wormen in de mest: Als je wormen in de mest ziet liggen, dan is het meestal wel duidelijk wat er aan de hand is. Ze zijn vaak wit of gelig van kleur, maar kunnen er verschillend uitzien: soms als dunne draadjes, soms als korte, dikke wormpjes. Je kunt ze in beweging zien, maar ze liggen er ook vaak gewoon stil bij. Hoe dan ook: als je ze ziet, weet je zeker dat je kip last heeft van wormen. Maar let op: lang niet alle wormensoorten zijn met het blote oog zichtbaar. En wormeneitjes al helemaal niet. Sommige wormsoorten, zoals haarwormen, zijn zó dun dat je ze alleen onder een microscoop kunt zien.

Hoe raken kippen besmet met wormen?

De eitjes van wormen komen via de ontlasting van de kippen, maar ook de ontlasting van andere vogels naar buiten. Deze eitjes worden dan door insecten als regenwormen, kevers of slakjes opgegeten, waarna deze weer de infectie verspreiden wanneer ze worden opgepikt door de kippen Ook kunnen kippen voer oppikken wat in de besmette ontlasting heeft gelegen. Bij een open kippenhok is de kans op besmetting van buitenaf het grootst. Rondvliegende mussen of duiven kunnen besmette ontlasting in het kippenhok deponeren.

Kort gezegd: door een wormeitje op te eten. Dit kan op verschillende manieren gebeuren. Een kip kan besmette mest van een tuinvogel of een nieuwe kip binnenkrijgen, maar ook een insect eten dat wormeitjes draagt, zoals een regenworm, slak, vlieg, sprinkhaan of zelfs een kikker. Veel gezonde kippen dragen van nature een paar wormen met zich mee, zonder daar last van te hebben. Zolang hun weerstand sterk is, krijgen wormen geen kans om zich te vermenigvuldigen. Maar als een kip ziek wordt of gestrest raakt, neemt haar weerstand af. Dit is hét moment waarop wormen zich kunnen gaan nestelen en zich gaan vermeerderen.

De spoelworm legt dagelijks ongeveer 200.000 eitjes die eerst twee weken moeten groeien voordat ze weer besmettelijk zijn. Het groeien van de eitjes en larven gaat sneller bij warme en vochtige omstandigheden. Daarom komt de infectie ook vaker in de zomermaanden voor. De eitjes van de haarworm zorgen na een week alweer voor besmettelijke haarwormen en kunnen dus zeer snel voor een grootschalige infectie zorgen.

Behandeling van wormen bij kippen

Heb je het vermoeden dat jouw kippen een worminfectie hebben opgelopen? Laat dan de ontlasting controleren door een dierenarts. Een worminfectie is namelijk nauwelijks met het blote oog te zien. Verzamel wat ontlasting van de kip in bijvoorbeeld een boterhamzakje en breng deze naar de dierenarts. Blijkt na het mestonderzoek dat de kippen een worminfectie hebben? Dan is het noodzakelijk om een wormenkuur te geven. Gebruik deze wormenkuur niet preventief, de wormen kunnen hier namelijk resistent tegen worden.

Om uitsluitsel te krijgen of het om een wormenbesmetting gaat is mestonderzoek nodig. Mestonderzoek bij kippen is de enige manier om echt uitsluitsel van de besmetting te krijgen. Je krijgt een uitgebreid overzicht van het microscopisch onderzoek en een gericht advies om de besmetting bij kippen te behandelen. Je kunt mest inleveren bij de dierenarts of bij enkele van onze verkooppunten die hierin gespecialiseerd zijn. Zij bekijken de mest onder de microscoop en tellen het aantal wormeitjes. Er zitten namelijk altijd wel wat wormeitjes in de mest van kippen, wat volkomen normaal is.

Als uw kippen wormen hebben, kunt u op verschillende manieren te werk gaan. Een middel dat veel verkocht wordt is het vloeibaar wormmiddel DAC. Dit kan via het drinkwater toegediend worden. Het nadeel bij dit middel is wel dat u dan de eieren tot ongeveer 3 à 4 dagen na de toediening niet kunt eten. Een ander, natuurlijk middel is Finendo+ Cox & Worm. Dit product moet ook via het drinkwater toegediend worden. Finendo+ Cox & Worm is op een basis van kruiden en etherische oliën. De eieren kunnen gegeten blijven worden tijdens en na de behandeling. Verder heeft Finendo+ Cox & Worm geen invloed op de smaak en kwaliteit van de eieren.

Wanneer besmetting al heeft plaatsgevonden zijn er verschillende middelen die de wormen bestrijden. Zo is er knoflookolie van Klaus, een natuurlijk extract dat ook de darmflora verbetert. Koudijs luis/worm nekdruppels werken ook goed als bestrijdingsmiddel tegen wormen, maar ook tegen mijt en luis. Het is gemakkelijk toe te dienen en er zitten wel 100 druppels in het compacte flesje! Bij deze producten moet er wel op worden gelet dat alleen de knoflookolie tijdens legperioden gebruikt mag worden, bij gebruik van de andere producten zijn de kipproducten niet geschikt voor consumptie. In de bijsluiter is meer informatie hierover te vinden. Dan is er nog tot slot Verm-X dat zeer effectief werkt tegen wormen en ook nog eens geheel onschadelijk is voor de kippen zelf en voor de kipproducten.

Preventie van wormen bij kippen

Daarom is het aan te raden om de darmen van de kippen weerbaarder te maken tegen wormeneitjes. Op deze manier hechten de eitjes zich niet in de darmen en worden ze gewoon weer uitgepoept. Dit doe je door Finendo+ Cox & Worm door het drinkwater te mengen. Dit is een 100% natuurlijk supplement op basis van kruiden en etherische oliën. Het optimaliseert de darmgezondheid en maakt de darmen van kippen weerbaarder tegen een wormeninfectie. Eieren kunnen gewoon gegeten blijven worden.

Daarnaast is het goed om het kippenhok en strooisel goed droog te houden. De eitjes van de haarworm zorgen na een week alweer voor besmettelijke haarwormen en kunnen dus zeer snel voor een grootschalige infectie zorgen. Omdat de verspreiding voornamelijk via kleine insecten verloopt, is het bestrijden van de insecten een handig preventiemiddel om de verspreiding te beperken of te voorkomen. Dit kan door het strooisel goed droog en schoon te houden en het regelmatig te verversen.

‘Voorkomen is beter dan genezen,’ zo luidt een bekend gezegde. Helaas wordt een wormbesmetting pas in een laat stadium ontdekt. Wel is het goed om kippen preventief te beschermen tegen wormen. Dit kunt u ook doen met de Finendo+ Cox & Worm. Het is vooral uitermate geschikt omdat het middel 100% natuurlijk is.

Zelf kies ik ervoor om mijn kippen iedere maand gedurende 7 dagen Ontmer te geven via het drinkwater. Vanwege de strenge regelgeving mag ik niet precies omschrijven wat Ontmer doet. Maar ik kan wel met je delen dat ik vanuit mijn eigen ervaring merk dat het fijn is om mijn kippen op deze manier ondersteuning te geven.

Naast ondersteuning van binnenuit let ik ook goed op de hygiëne in het hok. Ik maak het hok regelmatig goed schoon, geef het voer altijd in een schone voerbak en zorg ervoor dat er geen modder ontstaat in de ren. Sommige kippenbaasjes geven hun kippen standaard twee keer per jaar een wormkuur, gewoon voor de zekerheid. Als je dat met een natuurlijke ontwormer doet, is dat een prima aanpak. Maar chemische ontwormingsmiddelen kun je beter niet preventief gebruiken. Die doden namelijk niet alleen de wormen, maar ook de goede darmbacteriën die je kip hard nodig heeft.

Kippen laten niet snel zien dat ze ziek zijn. Als je het eenmaal kan zien, is het vaak te laat. Prefentief behandelen tegen wormen wordt daarom aangeraden.

labels: #Kip

Zie ook: