Het kan verontrustend zijn als je merkt dat je kip veel veren verliest. Dagelijks 10 tot 15 veren verliezen kan normaal zijn, maar plotseling en overmatig verenverlies kan wijzen op een onderliggend probleem. Dit artikel bespreekt de verschillende oorzaken van verenverlies bij kippen en wat je eraan kunt doen.

De Ruiperiode

Het najaar is aangebroken en plotseling verliezen de kippen hun veren en ligt het hele kippenhok er vol mee; de ruiperiode is aangebroken. Tijdens de rui verliezen de kippen hun versleten veren en ruilen ze deze in voor een nieuw, gezond verendek zodat ze de koude wintermaanden beter aan kunnen. Ook ander pluimvee en wilde vogels gaan tijdens deze periode in de rui.

Wanneer een kip veren verliest ziet dit er heftig uit, het is dan ook een logische aanname dat de kip ziek lijkt of dat er wat anders aan de hand is. Gebeurt dit in het najaar, dan is hoogstwaarschijnlijk de rui aangebroken. Tijdens de rui verliezen vogels hun veren en zien ze er kalig en wat ‘slonzig’ uit. Je kunt dit duidelijk herkennen aan een kippenhok vol met veren.

Het ruiproces duurt gemiddeld tussen de 4 en 8 weken, maar het kan ook langer duren en dat geval doe je er goed aan om de kippen te helpen. Kippen in de rui hebben minder energie en zijn zwakker. Het lichaam is hard bezig met het eruit werken van de versleten veren en hiervoor nieuwe, gezonde veren terug te laten groeien. Het nieuwe verendek beschermt de kippen tijdens de koude wintermaanden.

Naast dat de kippen veren verliezen en er hierdoor wat kaal uitzien, zijn ze minder actief en leggen ze vaak ook geen eieren meer. De kippen zien er wat bleker en dunner uit en kakelen een stuk minder. Ook is de rangorde even weg in het kippenhok, dit komt omdat kippen dalen in rangorde als ze in de rui zijn. Na de rui zal er dus weer een nieuwe rangorde bepaald worden.

Pluimvee ruien vaak in een vaste volgorde. Als eerste worden de donsveren vervangen, daarna worden er nieuwe nek- en halsveren gemaakt, gevolgd met de borstveren. Nadat dit gebeurd is, worden de buikveren en de veren op de vleugels vervangen (soms tijdens). Vooral op de vleugels gebeurt het evenredig, zodat de kip in balans blijft als deze probeert te fladderen. Maar het komt ook zeker weleens voor dat de kip helemaal zijn veren verliest.

Een kip in de rui is niet ziek, maar ze is wel iets vatbaarder voor ziektes. Doordat het verliezen van de veren bij kippen veel energie kost, kan het lichaam minder goed schadelijke bacteriën bestrijden. De weerstand is lager en met een beetje pech kunnen de kippen ziek worden. Vitamines bijvoeren is een echte aanvulling tijdens deze periode. Zolang de kippen goed eten en drinken en een mooie ontlasting hebben, is er niks aan de hand.

Mochten de kippen in de rui zijn maar je ziet geen veren? Dan hebben de kippen hun eigen veren opgegeten omdat er iets mis is. Dit kan een eiwit tekort zijn. Het laten aangroeien van nieuwe veren kan soms pijnlijk zijn voor de kippen.

Verschillende Ruiperiodes

  • Als kuiken van 6-8 dagen verliezen ze hun dons voor de eerste veren.
  • In de 8ste tot 12de week worden de babyveren voor volwassen veren ingewisseld. In deze ruiperiode krijgen de hanen hun kenmerkende veren en kun je de hennen en hanen goed uit elkaar halen.
  • Daarna gaan ze nog een keer in de rui rond de 17e week, dit is de periode dat de hennen hun eerste eitjes gaan leggen.

Ondersteuning Tijdens de Rui

Het aanmaken van nieuwe veren kost veel eiwit, wat je kunt terugvinden in bepaalde zaden en insecten, zoals meelwormen en vlokreeftjes. Je kunt ook kuikenopfokvoer aan je kippen aanbieden tijdens de rui, hierin zit veel eiwit en weinig calcium wat ze op dat moment toch niet nodig hebben.

Hebben de kippen moeite om zelf door de rui heen te komen, dan is het verstandig om ze te ondersteunen met vitamines en ruihulp. Hierdoor verklein je de kans dat de kippen ziek worden. Supplementen zoals Klaus Ruihulp of de Vitaflow Vitamine geven de weerstand van de kippen een boost, wat helpt bij het versnellen van het ruiproces en het voorkomen van ziektes.

Het ruiproces van kippen komt grotendeels overeen met dat van andere vogels en pluimvee, zoals kalkoenen en kwartels. Eenden en ganzen gaan vaak in de zomer al in de rui, als ze kuikens hebben. Al het pluimvee heeft in deze periode een verminderde weerstand en zitten er zielig bij.

Oorzaken van Verenverlies Buiten de Ruiperiode

Verliest de kip haar veren buiten de ruiperiode, dan kan er iets anders aan de hand zijn. Een kale rug bij de hennen kan komen door het treden van de haan, wat vooral gebeurt in het voorjaar. Soms komt het voor dat een kip opeens een kale nek heeft, dit wordt nekrui genoemd en wordt vaak veroorzaakt door stress (bijvoorbeeld doordat de uitwerpselen van muizen op het kippenvoer terecht komen). Maar ook verkeerde voeding, verenpikken of parasieten zoals de veerluis kunnen oorzaken zijn van kale plekken bij kippen. Ook kunnen kippen gaan ruien als ze kuikens hebben, op dat moment leggen ze geen eieren en zullen ze niet snel willen vliegen. Als de kippen dan door de rui gaan dan slaan ze de rui in de herfst meestal over.

Hieronder een overzicht van de mogelijke oorzaken:

  • Stress: Kan leiden tot een kale nek (nekrui).
  • Verkeerde voeding: Tekort aan essentiële voedingsstoffen.
  • Verenpikken: Gedragsprobleem waarbij kippen elkaars veren uittrekken.
  • Parasieten: Veerluis, mijten, etc.

Verenpikken: Een Gedragsprobleem

Soms doen kippen helemaal niet aan verenpikken, maar soms pikken kippen naar elkaar of bij zichzelf. Het verenpikkende gedrag kan meerdere redenen hebben. Omdat dit gedrag niet wenselijk is en bovendien ook niet past in het leven van een gezonde kip is het goed om dit in de gaten te houden.

Mogelijke Oorzaken van Verenpikken

  • Verveling: Te weinig afleiding in het hok.
  • Ruimtegebrek: Te veel kippen op een te klein oppervlak.
  • Pikorde: Kippen onderaan de pikorde worden gepikt.
  • Parasieten: Jeuk door luizen of mijten.
  • Mineralentekort: Gebrek aan essentiële mineralen.

Wat te doen tegen Verenpikken?

  • Meer ruimte: Zorg voor voldoende ruimte in het kippenhok.
  • Afleiding: Geef de kippen meer te doen, bijvoorbeeld door voer minder toegankelijk te maken.
  • Ruwe vezels: Biedt ruwvoer aan om de kippen bezig te houden.
  • Parasietenbestrijding: Controleer op en behandel parasieten.
  • Volledig voer: Zorg voor een uitgebalanceerd dieet met voldoende mineralen.

Parasieten: Luizen en Mijten

Luizen en mijten zijn de oorzaak dat kippen jeuk hebben of verenpikken. Bloedluis is eigenlijk geen luis maar een mijt, oftewel vogelmijt. waarschijnlijk nooit meer de juiste benaming zal krijgen. bloedmijt is ongeveer een halve millimeter groot en legt ca. eitjes in haar leven.

Bloedluis

Bloedmijten proberen de kip langzaam leeg te zuigen. verstoppen ze zich in de naden en kieren van het kippenhok. ‘aanvallen’. alle middelen inzitten om ze te bestrijden. bloedmijt drinkt het bloed van de kip. veroorzaakt jeukt.

bloednijt zijn er niet direct symptomen te zien bij de kippen. Maar dit is lastig waar te nemen. kippen bleek en vermoeid raken. ook andere ziektes kunnen overdragen. regelmatig grondig te reinigen. 70 graden. af te laten sterven. kippen tijdelijk moeten worden verhuisd. kippen kunnen ook tegen bloedmijt behandeld worden.

Kalkpoten

en wordt ook wel kalkpootmijt genoemd (Cnemidocoptes mutans). zich tussen de schubben op de poten. Het is niet overdraagbaar op andere dieren of mensen. vaak op jonge leeftijd besmet.

mijt zorgt ervoor dat de poten een ruwe indruk maken. dikker en de kip krijgt last van jeuk. de mijten zich hiertussen verzamelt. onderhuids ontsteken en kunnen ook gaan bloeden. kunnen lopen, met alle gevolgen van dien.

is niet mogelijk. op jonge leeftijd al zijn besmet. wel worden verkleind. methode. De mijten gedijen het beste in een vochtige omgeving. aanrader.

Veerluis

de meest voorkomende parasiet bij kippen. de eiwitten die in de veren zitten van kippen. snavels meer tussen de veren. geschilferde stukjes huid of soms de veerluis zelf. kippen te voorkomen. wellicht nog even daarna.

van de kippen besmet is. snel voortbewegen. winter. contact met andere kippen of hanen die besmet zijn. krabben en vaak de snavel tussen de veren steken is een signaal. de overige kippen te voorkomen. behandeling en wellicht nog even daarna. bekend dat een van de kippen besmet is. middels een pipet of een druppel onder de vleugels.

Voeding en Supplementen

Tijdens de rui of bij een tekort aan voedingsstoffen, is het belangrijk om de kippen de juiste voeding en supplementen te geven. Hieronder een overzicht:

  • Eiwitten: Belangrijk voor de aanmaak van nieuwe veren. Geef meelwormen, vlokreeftjes of kuikenopfokvoer.
  • Vitaminen en mineralen: Ondersteunen de weerstand en bevorderen de groei van veren. Gebruik een goede multivitamine voor kippen of Calcium Plus.
  • Biergist: Rijk aan vitamine B en aminozuren, goed voor de groei en glans van veren.
  • Kippengrit: Voorziet de kippen van kalk, essentieel voor de aanmaak van een nieuw verenkleed.

Kale Plekken: Mogelijke Oorzaken en Oplossingen

Als een kip kale plekken heeft of zijn veren verliest, kunnen er verschillende dingen aan de hand zijn. De kip kan in de rui zijn, wat een normaal verschijnsel is dat jaarlijks voorkomt. Maar er kunnen ook vervelende zaken aan de hand zijn, zoals het verenpikken door andere kippen of ziektes zoals luis of mijt. Van kale plekken bij een kip hoef je niet te schrikken want in de meeste gevallen is er wel een oplossing om de kale plekken weer doen te verdwijnen. Al moet hiervoor wel eerst de oorzaak achterhaald worden.

Overzicht van Oorzaken en Oplossingen

Oorzaak Kenmerken Oplossing
Rui Verenverlies in najaar, nieuwe veerpinnen zichtbaar Extra eiwitten en vitamines geven
Schade door haan Kale plekken op de rug van de hennen Meer hennen toevoegen, haan minder laten treden
Verenpikken Kale plekken op de rug, meerdere slachtoffers Goede voeding, voldoende ruimte, afleiding
Mijten/luizen Jeuk, kapotte veren, kale plekken bij de kont en rug Kip en hok behandelen met anti-parasitaire middelen
Vitamine tekort Afgebroken veren, vooral in het halsgebied Multivitamine geven, voeding optimaliseren
Hormonaal Kale borst (broeds), kale huid rond cloaca (legkippen) Geen directe oplossing, vaak tijdelijk

labels: #Kip

Zie ook: