Het is belangrijk om de oorzaak van een vieze kont bij kippen te achterhalen, zodat je niet alleen de vieze kont kan oplossen maar ook de oorzaak daarvan.

De Cloaca: Een Belangrijk Onderdeel van de Kippenanatomie

Wist je dat de cloaca de opening is waar de poep van een kip uitkomt én waar de eieren uitkomen? Jaja, allemaal uit 1 'gat' 😉. Een gezonde cloaca ziet eruit als een gleuf van een spaarpot. Als een kip aan de leg is dan zul je zien dat de gleuf iets meer een vorm van een rondje heeft. De cloaca moet schoon en vochtig zijn, niet nat, en er mag geen poep aan blijven plakken. De cloaca mag niet uitsteken, bloederig of juist droog zijn.

De cloaca is een populaire plek voor kriebelbeestjes, kijk hier dus ook extra goed naar. En let ook goed op of er rond de cloaca geen witte klontjes zitten aan het begin van de veren. Ziet de cloaca van jouw kip er anders dan zou moeten?

Prolaps

Als de cloaca van je kip uitpuilt, dan heeft je kip waarschijnlijk een prolaps. Dit kan ontstaan na het leggen van een ei, als een stukje van de legdarm van de kip buiten de cloaca blijft hangen. Normaal gesproken trekt dit meteen weer in als de kip een ei heeft gelegd, maar bij een prolaps is daar iets mis gegaan. Let op: zet je kip direct apart van de andere kippen!

Legnood

Als jij je kip lange tijd ziet persen, dan is de kans groot dat ze legnood heeft. Typische symptomen van een kip met legnood zijn: persen, rond waggelen als een pinguïn, weinig eten en drinken, niet actief en trillen met de vleugels, waterige of geen ontlasting.

Als je kip legnood heeft, dan wil dat zeggen dat er een ei vast zit in het laatste deel van haar voortplantingsstelsel. Normaal glijdt het ei daar zo doorheen naar buiten, maar in het geval van legnood lukt het de kip niet om het ei eruit te krijgen. Als je een ei kan voelen rond het cloaca gebied van je kip, dan heeft je kip waarschijnlijk legnood. Als baasje wil je jou kip natuurlijk helpen om dat ei kwijt te raken.

Mogelijke Oorzaken van Pluimverlies op het Achterwerk

Waar je normaal een mooi, strak en glanzend verenkleed zag, zie je nu opeens een kale plek. Als je kippen een kale plek hebben, dan kunnen er meerdere dingen aan de hand zijn.

1. De Rui

Als je voor het eerst een kip in de rui ziet dan schrik je misschien wel: je ziet veren door het hele hok of kippen met kale plekken. De rui is het proces dat kippen (en andere vogels) doorlopen om de oude, kapotte en vieze veren te vervangen door nieuwe, gezonde veren. De rui periode is meestal zo tussen augustus en oktober.

Als je kippen kale plekken hebben door de rui, dan zie je de nieuwe veerpinnen weer tevoorschijn komen. Zie je geen nieuwe veerpinnen? Dan is er zeer waarschijnlijk wat anders aan de hand.

2. Schade Door de Haan

Let op: dit kan alleen als er een haan tussen je hennen loopt! Tijdens het treden kan de haan de veren en zelfs ook de huid van de hennen beschadigen. Dit zie je vooral als één hen de favoriet is van de haan. Maar ook als er relatief weinig hennen zijn, dan kunnen de veren beschadigd raken door het vele treden van de haan.

3. Verenpikken

Bij verenpikken zie je kale plekken die vaak beginnen op de rug. Een ander kenmerk is dat er vaak meerdere slachtoffers zijn in de groep. Verenpikken kan snel escaleren tot vleespikken, waardoor er bloedende wonden ontstaan.

Verenpikken is vaak het gevolg van slechte voeding, te kleine hokken, verveling, overbevolking of door tijdelijk op te hokken (door bijvoorbeeld de vogelgriep). Verenpikken kan voorkomen worden met goede voeding en voldoende ruimte. Het oplossen is echter veel lastiger.

Je kunt de kippen insprayen met hertshoornolie, dit heeft een vervelende geur waardoor de verenpikker zou moeten stoppen. Als dat ook niet werkt dan kun je nog proberen om de verenpikker minimaal twee weken apart te houden van de rest. Op die manier doorbreek je de gewoonte en reset je de pikorde.

Als de verenpikker na twee weken weer bij de groep komt, is hij of zij druk om weer in de pikorde te komen, waardoor ze hopelijk vergeten dat ze ooit veren hebben gepikt.

4. Mijten of Luizen

Typische kale plekken voor mijten en luizen vind je op de plekken waar de kip zelf bij kan: de zijkant van de kont en het middelste deel van de rug. Als je kippen jeuk hebben door mijten of luizen, dan kan het zijn dat ze zichzelf blijven pikken om de jeuk weg te krijgen.

Een ander typisch kenmerk van (veer)luizen zijn kapotte veren. De veerluizen beschadigen de veren namelijk. Om erachter te komen of jouw kippen last hebben van mijten en luizen is het belangrijk om zowel de kip als het hok goed te bekijken.

Controleer hiervoor: de onderkant van de zitstok, de hoeken van het nachthok, de huid van de kip en het gebied rond de cloaca op kleine beestjes.

5. Vitamine Tekort

Als kippen vitamine- en mineralen tekort hebben dan kunnen de veerpennen afbreken. Meestal is de oorzaak hiervan verkeerde voeding. Typisch is dat de veren afbreken rond het halsgebied. Om het vitamine tekort aan te vullen kun je een hoog gedoseerde vitamine preparaat geven: Multivitamin. Kijk ook altijd wat je verder kan optimaliseren wat goede voeding betreft.

6. Hormoon Gerelateerd

Heeft je kip een kale borst of een kale huid rondom de cloaca? Dan is dat waarschijnlijk hormoon gerelateerd.

  • Kale huid rondom de cloaca: komt meestal voor bij de goede legkippen. Zij krijgen een iets dunnere huid rondom de cloaca en de buik. Door die dunnere huid is de doorbloeding minder goed, dit kan de veergroei verstoren. Tijdens de rui groeien deze veren vaak weer aan. Hierdoor kan het zijn dat je hen een kale kont heeft. Geen reden tot zorg gelukkig. Controleer haar voor de zekerheid wel even op veerluizen zodat je dit kan uitsluiten.
  • Kale borst: Als je kip broeds is, dan plukt ze vaak veren van haar buik of borst. Op die manier kan ze de warmte naar de eieren beter overdragen. Deze veren groeien vaak tijdens de rui weer aan.

Veerluis herkennen en behandelen

Veerluis kan een oorzaak zijn van pluimverlies. Achterhaal de oorzaak van de kale plekken bij je kippen. Veerluizen zijn te herkennen aan witte kalkachtige bolletjes op de huid, geschilferde of uitgedroogde huid en wondjes op de huid.

Het komt wel allemaal samen, eerst bloedluis ontdekt in het begin van de week , dus alles ontsmet en gesprayd en nu nog veerluis ook... het goede weer zal ook wel parten spelen zeker ! Op den duur vraag ik me af ok ik niet goed genoeg voor ze zorg : ze hebben de ruimste uitloop (vrij op de boerderij), de hokken zijn groot en worden altijd schoongemaakt, maar ja.

Omdat luizen besmettelijk zijn hebben vaak meerdere kippen die bij elkaar lever er last van. Luizen zijn te behandelen met sprays, druppels of poeders. Het hele lichaam moet behandeld worden en de behandeling moet na een week herhaald worden. Als kippen onbehandeld blijven zullen de luizen niet verdwijnen en kan dit leiden tot het definitief uitblijven van nieuwe veren.

Verenpikken door verveling tegengaan

Kale plekken kunnen ook veroorzaakt worden door veerpikken. Oorzaken van veerpikken kunnen divers zijn. Veel voorkomende oorzaken kunnen verveling of verkeerde voeding zijn. In het laatste geval kan het helpen om de kippen extra kalk in de vorm van kippengrit te geven. Ook groenvoer zoals klaver en vogelmuur bevat veel kalk.

Als de kippen dit al voldoende hebben en ze pikken nog steeds elkaars veren eruit, dan gaat het meestal om verveling. Dit speelt vaak bij kippen die in een te klein hok leven. Een groter hok of de kippen vrij te laten scharrelen kan een oplossing zijn. Verder kun je verveling tegengaan door de kippen afleiding te geven.

Een van de voornaamste bezigheden van een kip is scharrelen. Zorg dat de kippen niet zo makkelijk bij het voer kunnen. Strooi bijvoorbeeld gemengde granen tussen dennenappels of hang een stuk sla hoog op, zodat ze er moeilijk bij kunnen.

Algemene gezondheid van de kip

Een gezonde hen of haan scharrelt druk rond in het kippenhok, is sociaal en heeft een glanzend verenkleed. Kippen kunnen door verschillende redenen ziek worden, maar laten dit vaak niet goed zien. Een zieke kip probeert zich zo normaal mogelijk te gedragen. Zwakkere kippen worden namelijk vaak gepest door de rest van de groep.

Er zijn een aantal kenmerken waar je een gezonde kip aan kunt herkennen. Observeer je kippen regelmatig. Gezonde kippen zijn altijd in de weer. Ze scharrelen rond, springen op dingen en zijn met elkaar bezig. Het zit in het instinct van de kip om het grootste deel van de dag rond te scharrelen in een zoektocht naar voedsel. De kippen krabben de bodem open met hun poten en pikken in de grond op zoek naar kleine beestjes en zaden om te eten.

Het verenkleed vertelt veel over de gezondheid van de kip. Een gezonde kip zit lekker in haar vel en heeft een glanzend verenkleed. Kippen hebben een zogenaamde vetnippel op de rug. Het vet dat hieruit komt wordt gebruikt om het verenkleed mee in te smeren. Dit vet werkt isolerend en draagt bij aan een goed beschermd verenkleed.

Een zieke kip vertoont afwijkend gedrag. Zieke kippen zonderen zich af en scharrelen minder. Vaak zie je dat het verenkleed ook niet meer goed onderhouden wordt. Ook heeft de kip last van bepaalde symptomen, die veroorzaakt worden door de ziekte. Maar dit gedrag vertelt nog niet meteen waar de kip precies aan lijdt. Door goed op de symptomen te letten kan er een hoop duidelijk worden over de ziekte van de kip.

Kippen worden minder snel ziek wanneer zij een goede weerstand hebben. Kippen met een goede gezondheid zijn beter bestand tegen infecties en andere kippenziekten. Ze herstellen ook beter en sneller.

Hoe hoog de weerstand van een kip is, hangt direct samen met de levensomstandigheden van de kip. Kippen die bijvoorbeeld niet voldoende kunnen scharrelen, krijgen niet genoeg beweging. Plotselinge gebeurtenissen kunnen stress opleveren bij kippen. Denk hierbij aan werkzaamheden in de tuin, het bijplaatsen van nieuwe dieren, een verhuizing of een ritje dierenarts. Stress maakt kippen kwetsbaar voor ziektes.

Een slecht onderhouden kippenhok heeft invloed op de weerstand van de kippen. Als het verblijf te vochtig is, te koud of te veel tocht doorlaat, is dit erg slecht voor de gezondheid van de kippen. In vochtige verblijven gedijen schimmels, bacteriën en parasieten daarnaast beter dan in droge verblijven. Kippen halen hun energie uit hun voeding. Daarom speelt het kippenvoer een grote rol voor de gezondheid van de dieren. Goed gebalanceerd kippenvoer bestaat uit vetten, koolhydraten en eiwitten.

Tabel met mogelijke problemen, symptomen en behandelmethoden

Probleem Symptomen Behandelmethoden
Diarree Afwijkende, dunne ontlasting Mestonderzoek, medicatie (bijv. antibiotica)
Jeuk Overmatig krabben Onderzoek op huidaandoeningen, behandeling van parasieten
Bloedluis Rode bultjes op de huid, veel jeuk en pijn Behandeling met insecticide, goede hygiëne in het kippenhok
Wormen Diarree, vermagering, sufheid Ontwormingsmiddelen (Iverquantel, Panacur)
Coccidiose Diarree (soms met bloed), vermoeidheid Behandeling met Baycox
Legnood Persen, pinguïn-achtige bewegingen, weinig eten/drinken Warm bad, massage, eventueel dierenartsbezoek
Veerluis Kale plekken, jeuk, witte bolletjes op de huid Behandeling met sprays, druppels of poeders
Verenpikken Kale plekken, verwondingen Ruimte vergroten, afleiding, voeding aanpassen, isolatie van de pikker
Kropverstopping Opgezette krop, moeite met ademhalen Massage, lauw water, eventueel dierenartsbezoek
Wind-ei Eieren zonder schaal Kalktabletten, extra grit, CalciFerol toevoegen aan drinkwater

labels: #Kip

Zie ook: