Die heerlijke, verse eieren uit eigen tuin zijn voor velen de kers op de taart bij het houden van kippen. Maar hoe vaak legt een kip eigenlijk een ei? En welke rassen staan bekend om hun goede eierproductie? Deze informatie is essentieel voor zowel beginnende als ervaren kippenhouders.

Legfrequentie en Leeftijd

De meeste hennen beginnen eieren te leggen rond de leeftijd van 6 maanden. Dit verschilt echter wel per ras.

  • De rassen die oorspronkelijk gefokt zijn om eieren te leggen (zoals een leghorn, barnevelder, isa brown) beginnen vaak al als ze 20 weken oud zijn met het leggen van eieren.
  • Bij sierrassen (zijdehoen, baardkriel, kuifhoen) en de zwaardere rassen (faverolles, brahma, orpington) laat het 1e eitje vaak wat langer op zich wachten. Meestal als ze zo rond de 7 a 8 maanden oud zijn.

Het eerste eitje van een jonge hen kan soms wat bloed bevatten. Dit is heel normaal en het ei kan gewoon gegeten worden! Als je dat een vervelend idee vindt, kun je het eitje ook koken en aan je kippen teruggeven.

De eerste 2 jaar leggen kippen de meeste eieren. Als kippen ouder worden dan gaan ze steeds minder eieren leggen. Na iedere rui periode ga je merken dat de hoeveelheid eieren die de kippen leggen verminderd.

Eierproductie per Ras

De hoeveelheid eieren die een kip legt, verschilt sterk per ras:

  • Sierrassen leggen meestal zo 100 - 150 eieren per jaar.
  • Legrassen leggen zo 250 - 300 eieren per jaar.

Verschillende Rassen en Hun Eigenschappen

Er zijn verschillende rassen die het meest gebruikt worden voor de vleesproductie. Dat zijn kippen zoals: de Mechelse Koekoek, Faverolles, Faverolleskriel, Dorkings, Houdan en de Houdankriel. Hieronder meer informatie over enkele van deze rassen.

Faverolles

De Faverolles is een rustige kip die snel mensen vertrouwd. De Faverolles legt ongeveer 180 eieren per jaar en het gewicht van het ei is ongeveer 55 gram. De kleur van het ei verschild, maar is meestal geelbruin. Het gewicht van de haan is ongeveer 4000 gram en bij een hen 3250 gram. De poten van de haan zijn stevig en hebben een ring maat van 24mm. Bij de hen ligt deze meestal bij de 20mm. Deze prachtige kip is te vinden in 2 soorten, de Franse en het Duitse ras.

Houdan

De Houdan is net zoals de Faverolles van oorsprong Frans. Ook zijn dit vertrouwelijk kippen en tamelijk rustig. Het is daarom ook een makkelijk ras om te houden. Het behoord tot een van de fijnere vleesrassen van kippen. Houdans leggen ongeveer 150 eieren per jaar. Het ei weegt gemiddeld 53 gram en heeft een witte kleur. De Houdans zijn niet alleen vleesrassen, maar ook sierrassen. De kleurslagen van de Houdan zijn zwartbont – parelgrijs en wit. De kam van de Houdan is een bladerkam. Het gewicht van de kip is 3500 gram en van de hen ongeveer 3000 gram.

Mechelse Koekoek

De Mechelse Koekoek is bijzonder groot, lang, zwaar en breed. De kip heeft een gespierde borst en een lange rechte rug. Deze Koekoek weegt dan maar liefst 5000 gram gemiddeld. De hen weegt een kilo’tje minder. De Mechelse Koekoek ligt in een jaar tussen de 140 en 160 eieren. Naast de goede hoeveelheid eieren brengt de kip een zeer goede vleesopbrengst. Het fijne aan het ras is dat ze niet snel over een omheining gaan vliegen. Verder zijn ze kalm en vertrouwen mensen snel. De kleur van de kip is witbruin, maar zijn ook in andere kleuren te krijgen zoals blauw.

De Mechelse is een zeer imposant dier dat zeer rustig en vertrouwelijk is. De bouw is die van een vleeshoen en hoort lang, groot, zwaar en breed te zijn met een goede diepe gespierde borst en een lange horizontale rug. Bij en volgroeide haan is de richtlijn voor lengte van de rug 2 maal een normale mannenhand. De staart word zo goed als horizontaal met de ruglijn meegedragen. Volwassenen hanen wegen meer dan 5kg en de hennen zijn meestel een kilo lichter. De klop is breed, zwaar en stevig met oranje-rode ogen. De snavel is vrij kort, krachtig en wit van kleur. De kam is klein en rechtopstaand met vier tot zes regelmatig gevormde kamtanden. De kamhiel (het achterste einde van de kam) is horizontaal. De kinlellen zijn langwerpig en middelgroot. De bevedering is eerder donsachtig en zorgt voor een goede isolatie. Typisch voor de Mechelse Koekoek is de bevedering op de poten en tenen. Momenteel is de Mechelse erkend in koekoekkleur, koekoek goudhalzig, zilverkoekoek, wit, blauw en Colombia. De koekoekkleur komt momenteel het meeste voor en de dieren in deze kleur zijn meestal het best van kwaliteit. Het is een ras dat zeker niet rap over een omheining gaat vliegen. Jonge dieren zullen nog een de vleugels openslaan en al fladderend een afsluiting proberen beklimmen. Op enkele uitschieters na lukt dit meestal niet. Qua hok stelt de Mechelse geen specifieke eisen. Een oppervlakte zoals normaal voorzien voor groothoenders zou zeker voldoende moeten zijn. De staartstuurveren van de hanen zijn enorm fragiel en raken rap beschadigd.

Overige Rassen

De Hollandse Koekoek is een zwart-wit gevederde kip zonder pluimen op de pootjes (anders dan de grotere Mechelse Koekoek.De Hollandse Koekoek is een rustige kip maar niet heel tam. De Koekoek is een erg mooie kip om naar te kijken!De Koekoek legt doorgaans ca. De Vorwerk is een mooie, prettige kip die weinig eisen stelt. De Vorwerk loopt het liefst los rond en kan zichzelf goed redden. Natuurlijk kan de Vorwerk ook in een ren worden gehouden.

Voeding en Verzorging voor Optimale Eierproductie

Als nutsdier is de Mechelse een van de interessantste hoenderrassen. De keuze tussen voeder in meel- en korrelvorm hangt voornamelijk af van de opname door het dier en uw persoonlijke voorkeur. Het voordeel van het voeder in meelvorm is dat de kippen langer bezig zijn met eten. Ze gaan zich daardoor minder snel vervelen. Een groot nadeel is echter het morsen met meel. Meel voederen kan daarom best in de juiste voederbak. Deze is diep en hoog geplaatst.

Om zo snel mogelijk in de leg te komen geef ik mijn dieren na het samenplaatsen legkorrel. Na ongeveer 14 dagen zullen de meeste aan de leg zijn en schakel ik over op foktoommeel om zo een betere bevruchting te krijgen. Foktoommeel is een volledig voeder zodat ik niets meer moet bijvoederen van vitaminen en graanproducten. Wel durf ik in een hooggeplaatst bakje (waar de hennen niet bij kunnen) wat haver bijgeven om de haan wat e activeren. Ook de haan 1 a 2 maal per week een dag van de hennen weghalen is niet slecht voor de vruchtbaarheid.

Best geven we onze dieren niet "De volle pot" maar met zo'n 100 tot maximum 140 gram per dier per dag hebben ze zeker voldoende. Proper drinkwater moet ook altijd beschikbaar zijn en bij warm weer regelmatig ververst worden. Als hennen 24 a 30 uur zonder water zitten kan dit gevolgen hebben voor de legproductie. Ook water moeten we rantsoeneren. We nemen best X-aantal gram per dier maal 2 voor de hoeveelheid water. Indien mogelijk geven we onze dieren 2 tot 3 keer per dag eten en drinken om te voorkomen dat niet alles in een keer wordt opgenomen.

Geef ook niet teveel "snoepjes" aan de kippen, zoals brood en mais omdat de kippen dan minder krachtvoer eten wat niet goed is voor de eiproductie.

Broeden van Vleesrassen

Het broeden van vleesrassen gaat op de zelfde manier als bij de gewone kippen. Het blijft natuurlijk een kunst en het is daarom handig om informatie op te doen, voordat je gaat broeden.

Sociaal Gedrag van Kippen

Kippen leven het liefst samen in een groep. Kiest u voor een haan, dan zal de haan structuur houden in de groep hennen en zorgen voor rust en hiërarchie. Hou er rekening mee dat een haan ook kan zorgen voor onrust, maar dan in de buurt! Dit door het kraaien van de haan.

De Koekoek als Vogel

De koekoek legt haar eieren in de nesten van andere vogelsoorten, de zogenaamde waardvogels. Deze vogels broeden het ei uit en brengen het jong groot. Zodra het koekoeksjong uit het ei is gekomen gooit hij de andere eieren en jonge vogels uit het nest. Het hongerige jong groeit hard en gaat na een aantal weken zelf op zoek naar voedsel. Als de jonge vogel in september voldoende krachten heeft verzameld vliegt hij naar Afrika om daar te overwinteren. In april keert het jong terug naar de geboorteplaats en is de levenscyclus rond.

Uiterlijk en Gedrag van de Koekoek

De koekoek is een schuwe vogel die zich niet gemakkelijk laat zien. Hij vliegt ook laag boven de grond waardoor hij niet opvalt. De koekoek is meestal grijs of bruin en onder de borstveren heeft hij een bandtekening waardoor hij soms wordt verward met een sperwer. De vogel is van snavelpunt tot aan het einde van de staart ongeveer 35 cm. De vleugels van de vogel hangen vaak wat naar beneden.

Voortplanting van de Koekoek

De koekoek overwintert in Afrika en komt rond eind april naar de geboorteplaats terug. Met hun luidruchtige geroep weren de mannetjes andere mannetjes uit hun territorium en lokken ze de vrouwtjes. De vrouwtjes die hierop in willen gaan beantwoorden het geroep van het mannetje. Daarna vindt de paring plaats en gaan de vrouwtjes op zoek naar een geschikte plek om de eieren te leggen. Ze stellen hier geen hoge eisen aan. Voldoende voedsel, een beschutte plek en voldoende nesten om een ei in te leggen.

Eieren Leggen door de Koekoek

Een koekoekvrouwtje kan wel een stuk of 12 eieren leggen. Het vrouwtje gaat naar de plaats waar ze zelf is geboren. Op deze plek vindt ze alles wat ze nodig heeft. Ze verstopt zich tussen de bladeren en wacht tot het nest even alleen wordt gelaten. Ze haalt er een eitje uit en legt er zelf gauw één bij in. In enkele seconden heeft de verwisseling van de eieren plaats gevonden.

Wat is een Waardvogel?

Een waardvogel is een vogel die de eieren van de koekoek accepteert. De koekoek kan eieren leggen in 15 tot 20 verschillende kleuren. Elk vrouwtje kan maar eieren van één vogelsoort imiteren, ze zoekt dus deze soort op. Omdat het ei sprekend lijkt op het ei van de waardvogel wordt het geaccepteerd en uitgebroed.

Verschillende Nesten

Het vrouwtje heeft in bosrijke streken de voorkeur voor de nesten van de heggenmus. In moerassig gebied zijn het de nesten van de kleine karekiet en de rietzanger. In open cultuurlandschap kiest ze voor het nest van de graspieper. De heggenmus accepteert elk ei maar bij de kleine karekiet moet het ei lijken op de eigen eieren.

Het Broeden

Doordat het koekoeksei al in de eileider van het vrouwtje is bebroed komt het eerder uit dan andere eieren. Na ongeveer 12 dagen komt het jong uit het ei. Het koekoeksjong is naakt en blind, maar werkt binnen enkele dagen de andere eieren en evt. jonge vogels uit het nest. Dit doet hij met een holte in zijn rug. Als er toch nog een jonge vogel in het nest is achtergebleven dan verhongert deze.

Het Koekoeksjong Groeit Hard

Het koekoeksjong eist al het voedsel op en groeit hard. Het nest is al gauw te klein en na een paar weken valt hij uit het nest. Hij blijft nog een paar weken in de buurt zodat de pleegouders het jong nog van voedsel kunnen voorzien. Daarna gaat hij zelf op zoek naar insecten. De koekoek houdt van dikke, harige rupsen.

Verkeerde Afloop

Het loopt verkeerd af als twee koekoekvrouwtjes een ei leggen in hetzelfde nest. De pleegouders kunnen niet voldoende voedsel aanslepen voor twee jongen en ze verhongeren. Er wordt ook wel eens een ei gelegd in het nest van een zaadetende vogel. Het koekoeksjong leeft van insecten en kan het zaad niet verteren waardoor het dood zal gaan.

Van Nederland naar Afrika om te Overwinteren

Als de jongen voldoende reserves hebben verzameld vliegen ze in september naar Afrika waar ze overwinteren.

Bronnen

Bronnen voor de wetenschappelijke onderzoeken:

  1. Sandra Stuttgen: Life Cycle of a Laying Hen. University of Wisconsin-Madison, 2018.
  2. Damerow, Gail: The Chicken Health Handbook. Storey, 2015.
  3. Kathy Shea Mormino: The chicken chick's guide to backyard chickens. Verenigde Staten, 2017.
  4. Areco, V., Rivoira, M. A., Rodriguez, V., Marchionatti, A. M., Carpentieri, A., & de Talamoni, N. T: Dietary and pharmacological compounds altering intestinal calcium absorption in humans and animals Nutrition. Research Reviews, 2015.
  5. McDonald, Debra, PhD: Nutritional Considerations.

labels: #Kip #Ei

Zie ook: