Koffie is een populaire drank die wereldwijd wordt genoten. In dit artikel bespreken we de relatie tussen koffie en gezondheid, gebaseerd op de informatie van het Voedingscentrum. We kijken naar de effecten van cafeïne, cafestol en acrylamide, en geven advies over hoeveel kopjes koffie je per dag kunt drinken.

Hoe Past Koffie in een Gezond Eetpatroon?

Gefilterde koffie zonder suiker staat in de Schijf van Vijf. Hoe beter de koffie gefilterd is, hoe gezonder, want hoe minder cafestol erin zit. Ook thee en koffie zonder suiker bevat (nagenoeg) geen calorieën. Daarnaast zijn deze dranken beter voor je tanden dan frisdranken.

De Schijf van Vijf

In dit vak van de Schijf van Vijf vind je de dorstlessers water, thee en koffie zonder suiker. Genoeg drinken is belangrijk om voldoende vocht binnen te krijgen. Ook zuiveldranken zoals halfvolle melk, karnemelk en yoghurtdranken, en sojadrink staan in de Schijf van Vijf en tellen mee voor de hoeveelheid vocht die je op een dag binnenkrijgt. Dranken met suiker staan niet in de Schijf van Vijf.

De Voordelen van Koffie

Koffie voorziet je lichaam net als andere dranken van vocht. Het droogt je lichaam niet uit. Daarnaast heeft het een paar gunstige effecten op je gezondheid:

  • 2 tot 4 koppen per dag: geeft een 10% lager risico op coronaire hartziekten (aandoening van de kransslagaders) en een beroerte.
  • 5 koppen per dag: geeft een 30% lager risico op diabetes type 2.

Dit laatste verband is vergelijkbaar voor koffie met cafeïne en decaf.

Cafeïne: Effecten en Aanbevelingen

Koffie bevat van nature cafeïne. De cafeïne in 1 à 2 kopjes koffie per dag is opwekkend en vermindert het gevoel van vermoeidheid. Ook het geheugen, de alertheid en motivatie nemen iets toe. Meer koffie drinken geeft geen groter effect. Sterker nog, een teveel aan cafeïne leidt tot prikkelbaarheid, hoofdpijn, beven, duizeligheid en hartkloppingen.

Vanwege de cafeïne in koffie is het advies is om op een dag, naast 3 kopjes groene of zwarte thee, niet meer dan 5 kopjes koffie te nemen (1 kopje is 125 milliliter). Ten minste, als je verder geen andere producten met (veel) cafeïne neemt zoals energiedranken of (sport)supplementen. Gezonde volwassenen kunnen ongeveer 400 milligram cafeïne per dag innemen zonder dat negatieve effecten te verwachten zijn.

Cafeïne in Andere Producten

Planten en delen van planten, zoals de bladeren en de bessen, bevatten cafeïne. Hierdoor zit in producten die daarmee gemaakt worden ook cafeïne. Denk aan koffie, thee, chocolade, energiedranken en cola. Verder kan ook in bepaalde soorten kauwgom, snoep en (sport)voedingssupplementen cafeïne zitten.

Cafestol en Cholesterol

In koffie zit cafestol. Dit stofje verhoogt het slechte (LDL-)cholesterol in het bloed. Een teveel aan LDL-cholesterol in je bloed blijft plakken aan de binnenkant van je bloedvaten. Dat vergroot de kans op bijvoorbeeld een hartaanval of beroerte.

Bij filterkoffie blijft cafestol achter in het papieren filter. In koffie uit een filtermachine of koffiepad-apparaat zit dan ook weinig cafestol. Het drinken van filterkoffie heeft daarom bijna geen effect op het cholesterolgehalte. In espressokoffie zit meer cafestol. En in ongefilterde koffie uit een cafetière of Turkse koffie zit veel cafestol. Niet alleen de manier van zetten heeft invloed op het cafestolgehalte. Er is ook verschil tussen verschillende merken.

Maximale Hoeveelheid Koffie per Dag

Hieronder staat per koffiesoort hoeveel je er vanwege de hoeveelheid cafestol per dag het beste maximaal van kunt drinken. Hierbij houden we ook rekening met cafeïne.

Zetmethode Gefilterd* Cafestol (mg per kopje) Maximaal aantal kopjes per dag**
Filterkoffie ja 0,1 ongelimiteerd
Koffiepads ja 0,1 ongelimiteerd
Automaat met vloeibaar koffieconcentraat ja 0,1 ongelimiteerd
Automaat met een papieren filter *** ja 0,1 ongelimiteerd
Oploskoffie ja 0,2 ongelimiteerd
Koffiecapsules 1 2-3
Italiaans espressopotje (Moka) 1 2-3
Automaat met een metalen of nylon filter *** 1 2-3
Espresso 1,5 2-3
Cafetière (French press) 3,5 1
Turkse/Griekse koffie 4 1

* Met een papieren filter. Let op: oploskoffie wordt gemaakt van gefilterde koffie.

** Aantal kopjes dat je kunt drinken voordat het een opvallend effect heeft op het cholesterolgehalte.

*** Aan de buitenkant van een automaat kun je vaak niet zien welk type filter er wordt gebruikt. De zetmethode kun je vragen aan diegene die hem vult of aan de leverancier.

Acrylamide: Wat is het en Waar Moet Je Op Letten?

Acrylamide is een stof die ontstaat bij het branden van koffie. Veel acrylamide is misschien niet goed voor je gezondheid. Maar het is moeilijk te zeggen hoeveel je precies binnenkrijgt. Dat hangt af van de soort, branding en sterkte van de koffie. In koffiesurrogaten gemaakt van cichorei zitten vaak tot wel 10 keer zoveel acrylamide als gewone koffie.

Het is niet bekend hoeveel acrylamide precies schadelijk voor je is. Daarom is er geen maximum waar je op kunt letten. Wel zijn er signaalwaardes voor fabrikanten. Zij moeten ervoor zorgen dat er niet te veel acrylamide in koffie zit.

Speciale Situaties: Zwangerschap, Borstvoeding en Kinderen

  • Ben je zwanger of geef je borstvoeding? Dan kun je volgens het Voedingscentrum beter niet meer dan 2 kopjes koffie per dag drinken. Anders heeft het nadelige gevolgen voor je kind.
  • Voor kinderen onder de 13 jaar is het advies geen koffie te drinken. Jongeren tussen de 13 en 18 jaar mogen maximaal 1 kopje.

Duurzaamheid

Als je kiest voor kraanwater, thee of koffie in plaats van bijvoorbeeld flessenwater, frisdrank, vruchtensap of energiedrank, dan kies je automatisch al duurzamer. Frisdranken en vruchtensappen belasten het milieu veel zwaarder. Kraanwater is de meest duurzame optie. Daarna volgen thee of koffie. Bij thee en koffie kun je extra letten op keurmerken. Staat Fairtrade-Max Havelaar of Rainforest Alliance op de verpakking?

labels: #Ei

Zie ook: