We zijn een van de grootste koffiedrinkers van de wereld; gemiddeld slaan we drie kopjes per dag achterover. Met mate is koffie een gezonde drank, maar dat goede nieuws gaat helaas niet op wanneer we suiker en koffiemelk toevoegen aan ons kopje koffie. Maar hoe gezond is koffie met melk? Of kan je beter zonder melk drinken?
Voor koffieliefhebbers die de bittere smaak van koffie niet zo kunnen waarderen, is het in ieder geval vaak een lekkere toevoeging. In dit blog zetten we alle informatie over koffiemelk voor je op een rijtje.
Wat is Koffiemelk?
Koffiemelk is eigenlijk niets meer of minder dan ingedikte melk waaraan niets is toegevoegd, als het wordt geproduceerd. Gewone koemelk maakt je bakje meer waterig. Veel fabrikanten stoppen er nog wel eens van alles bij zoals smaakstoffen en / of conserveermiddelen. Maar koffiemelk “ puur” , daaraan wordt verder niets toegevoegd.
Door het indikkingsproces is het percentage aan droge stof twee keer zoveel hoger als in gewone melk. Deze droge stof bestaat voor het grootste deel uit eiwitten, mineralen en vetsuiker. Deze droge stof bestaat voor het grootste deel uit eiwitten en vetsuiker en wat mineralen. De vetsuiker speelt de grootste rol in koffiemelk, dit zorgt ervoor dat de melk zijn volle en romige structuur verkrijgt die wij zo lekker vinden.
Koffiemelk is sterk geconcentreerd, dus je hebt er lang niet zoveel van nodig dan gewone koemelk. Er zijn vele varianten koffiemelk in de supermarkt vindbaar. Denk aan halfvolle koffiemelk, magere, of volle, maar ook “ light “.
Volle versus Halfvolle Koffiemelk
Je kunt in de winkel zowel volle als halfvolle koffiemelk kopen. Volle koffiemelk bevat twee keer zoveel vet als halfvolle koffiemelk. Wil je dus een gezondere keuze maken, dan heeft halfvolle koffiemelk de voorkeur. Maak je het liefst de állergezondste keuze op het gebied van koffiemelk? Ga dan voor magere koffiemelk. Veel magere koffiemelksoorten bevatten namelijk heel weinig tot geen vet.
Koffiemelkpoeder en Creamers
Koffiemelk poeder wordt ook wel verkocht onder CREAMER. Het geeft nogal eens verwarring, omdat er ook melkpoeders worden verkocht, maar dat is iets heel anders. Creamers bevatten namelijk helemaal geen melk. Maar wordt gemaakt op basis van glucosestroop. Jawel, gewoon suiker dus. Hieraan worden meestal verschillende plantaardige oliën aan toegevoegd, zoals kokosolie of palm oliën, die in zijn geheel worden verhard. Verder worden er tal van verdikkingsmiddelen, melkeiwitten en conserveermiddelen aan toegevoegd. Koffiecreamers zijn dus echt heel erg ongezond en kun je beter maar niet gebruiken.
Wat is Koffiemelkpoeder?
Koffiemelkpoeder is - zoals de naam ongetwijfeld doet vermoeden - koffiemelk in poedervorm. Er zit eigenlijk niks van melk in, maar maakt wel dat jouw koffie naar melk smaakt. Het wordt daarom ook wel een melkvervanger genoemd. In koffiemelkpoeder zitten voornamelijk suiker (glucosestroop), kokosvet, melkeiwitten en E-nummers. Veel mensen die melk in hun koffie willen en onderweg zijn, vinden koffiemelkpoeder ideaal: het is lang houdbaar, weegt weinig en neemt amper ruimte in beslag. Helemaal als je het poeder in sticks koopt.
In de meeste supermarkten kun je melkpoeder kopen, maar erg groot is dat assortiment niet. Melkpoeder wordt meest gebruikt ter vervanging voor gewone melk, en wordt nooit echt in koffie gebruikt. Melkpoeder is dus wel op basis van melk. Daaraan worden dan in de meeste gevallen nog emulgatoren en sojalecithine toegevoegd.
Koffieroom versus Koffiemelk
Veel mensen denken, dat koffieroom hetzelfde is als koffiemelk, maar dat is niet zo. Koffiemelk is een zuivelproduct wat wordt ingedikt door middel van evaporatie, ook wel het concentreren van een vloeistof d.m.v verdamping. Daarna wordt het gehomogeniseerd en gesteriliseerd waardoor de koffiemelk zijn bekende smaak verkrijgt. Koffieroom wordt niet geëvaporeerd maar alleen gehomogeniseerd en gesteriliseerd.
Doordat er geen evaporatieproces plaatsvindt blijft de typische melksmaak bij koffieroom achterwege. Aan koffieroom wordt meestal nog iets van stabilisatoren en zuurteregelaars toegevoegd.
Een andere manier om je koffie romiger en melkachtiger te maken is door koffieroom toe te voegen. Dat is niet hetzelfde als koffiemelk. Waar zit het verschil precies in? Koffiemelk is een zuivelproduct dat wordt ingedikt. Dat gebeurt door middel van evaporatie: het concentreren van een vloeistof door middel van verdamping. Het melkproduct wordt daarna gehomogeniseerd en gesteriliseerd. Daardoor krijgt de koffiemelk zijn smaak, dikte en kleur. Koffieroom wordt daarentegen niet geëvaporeerd, maar alleen gehomogeniseerd en gesteriliseerd. Doordat er geen evaporatieproces plaatsvindt bij de productie van koffieroom, blijft die typische melksmaak bij dit zuivelproduct achterwege.
Is Koffiemelk Ongezond?
Ik hoef je vast niet meer uit te leggen, waarom koffiecreamers niet gezond zijn, als ik je vertel dat ze uit glucosestroop bestaan en het er ook niet beter op wordt. Afhankelijk van hoeveel je in je kopje koffie schept, kan het suikergehalte nogal extreem hoog liggen, zonder dat je dat zelf in de gaten hebt.
Nee, in de kern bekeken is koffiemelk ook niet gezond, hoe vervelend dat ook mag klinken. Ook magere varianten kunnen behoorlijk wat meuk bevatten wat het tot een zeer ongezonde gewoonte maakt. Dit geldt ook voor koffieroom.
Alle koffiemelk, creamers en room moet je zien als GENOTS-middelen. Je verrijkt je koffie ermee in smaak, en textuur, maar qua gezonde voordelen brengt het juist het tegenovergestelde.
Daarom staat koffiemelk ook niet in de Schijf van Vijf. Wie van zijn of haar koffie een gezondere gewoonte wil maken, schenkt het liefst zwarte koffie zonder toevoegingen in. Dus geen koffiemelk, suiker of zoetjes. Wil je toch melk of een melkvariant aan je koffie toevoegen? Ga dan voor magere koffiemelk. Gewone magere melk of halfvolle melk kun je ook kiezen als je een gezondere optie wil, maar wel op eigen risico dat je koffie dunner en minder krachtig wordt.
Plantaardige Alternatieven
Als er iets afgelopen twee jaar een vogelvlucht heeft gemaakt, dan zijn het de zogenoemde plantaardige barista melken wel. Vrijwel alle plantaardige barista melk wordt op basis van olie samengesteld. Om een koffiemelk-achtige structuur te verkrijgen, hanteren zij hetzelfde trucje als bij koffie creamers : … ze voegen onwijs veel olie toe. Wat het dus in bijna alle gevallen nét zo ongezond maakt als koffiecreamer.
Afhankelijk van de suikers die eraan worden toegevoegd kan zo’n plantaardig alternatief voor koffiemelk behoorlijk ongezond zijn. En zeker niet gezonder of beter dan gewone koffiemelk.
Natuurlijk kun je als veganist dit soort producten omarmen, maar wat ik erg vaak probeer te verduidelijken, is dat de meeste veganistische vervangers op conventionele producten verre van gezond zijn. Daar zijn deze plantaardige barista alternatieven een zeer groot voorbeeld van. Het is uiteraard top, dat we tegenwoordig kunnen en mogen kiezen, maar wis dan vooral het gezondheidsaspect niet uit, wees daar niet blind voor.. Want het kan soms echt serieuze gevolgen geven op langere termijn.
Zelf Barista Melk Maken
Ja, je kunt baristamelk echt ook zelf maken. Vind je ook dit teveel gedoe? Dan zijn er plantaardige en niet plantaardige gezondere alternatieven. Koffie creamer maken is geen rocket-science. Sterker nog, je maakt het in een handomdraai. En ja, een stuk gezonder!!
Koffiecreamers bestaan, zoals je eerder las, uit suikers / stropen waaraan nog meer verdikkingsmiddelen en andere hulpstoffen aan wordt toegevoegd. Ik heb de basis gehaald uit….kokosrasp! Kokos is een gezonder alternatief voor de vele transvetten die industrieel worden gebruikt. Als je biologische kokosrasp kiest, heb je een zeer goede basis. Dit is niets ,meer of minder dan gedroogde kokos, wat grof of fijn wordt vermalen en verkocht. Er is dus verder niet aan geknutseld. Dit geeft een zeer goede basis voor een creamer omdat kokosrasp ook behoorlijk wat vetten bevatten. Om de boel wat te verdikken, heb je een verdikkingsmiddel nodig.
Alternatieven op de Markt
Als je liever niets zelf maakt ( wat ik zonde vind ) dan zijn er een aantal plantaardige alternatieven op de markt gezet voor de ongezondere koffiecreamers te vervangen. De meesten bestaan net als mijn recept in basis uit kokosrasp, en verdikkingsmiddelen. Meestal wordt er een maltodextrine uit tapioca gebruikt om het product meteen wat meer zoetkracht te geven.
Een ander zeer goede optie is de MCT POEDER. Het is een perfect alternatief voor koffiemelk-poeder!
Melkpoeder
In supermarkten kom je sporadisch potten melkpoeder tegen. Maar ze zijn nog het meest vindbaar in de biowinkel. Daar worden meestal de magere varianten verkocht en soms ook op basis van geitenmelk in plaats van koemelk.
Zoals eerder geschreven, moeten we melkpoeders niet verwarren met creamers. Je hebt kunnen lezen dat dit twee totaal verschillende producten zijn. Melkpoeders worden industrieel ontzettend vaak gebruikt. Ook wordt het erg veel toegepast als babyvoeding. Het bevat ruw eiwit, wat een belangrijke bouwstof is voor de groei. Daarnaast vinden we in melkpoeder ook vitaminen en mineralen als calcium voor de betonbouw, en natrium, voor de vochthuishouding.
Losse melkpoeders zijn inderdaad best handig om in huis te hebben. Je kunt any-time een drank maken door wat poeder op te lossen in water of andere vloeistof. Voor de koffie wordt het niet aangeraden. Als je van melkpoeder melk hebt gemaakt, en dit in je koffie plonst, kan je bakje behoorlijk mislukken omdat zowel de smaak als textuur van “ aangemaakte melk “ anders is dan verse melk. Gevolg kan bijvoorbeeld vieze klontjes zijn die in je koffie drijven.
Ontstekingsremmend Effect van Koffie met Melk
Zoiets simpels als een kopje koffie met melk heeft mogelijk een ontstekingsremmend effect bij mensen. Telkens wanneer bacteriën, virussen en andere vreemde stoffen het lichaam binnendringen, reageert ons immuunsysteem door witte bloedcellen plus een cocktail van chemische stoffen los te laten op de vijandige indringer. Deze beschermingsreactie uit zich als een ontsteking en treedt bijvoorbeeld ook op wanneer we onze pezen en spieren overbelasten.
Een onderzoeksteam van de Universiteit van Kopenhagen onderzocht hoe polyfenolen zich gedragen in combinatie met aminozuren, de bouwstenen van eiwitten. De resultaten zijn veelbelovend. “We laten zien wat er gebeurt met immuuncellen als een polyfenol reageert met een aminozuur. Het ontstekingsremmende effect van deze cellen verdubbelt in het lab. Dit is een indrukwekkend resultaat en het zou heel goed kunnen zijn dat deze cocktail ook een gunstig effect heeft op ontstekingen bij mensen. We gaan dit verder onderzoeken.
Eerder onderzoek van de Deense vakgroep toonde al aan dat polyfenolen zich binden aan eiwitten in vleesproducten, melk en bier. Daarbij testten ze specifiek of dit ook gold voor koffie met melk. Koffiebonen zitten namelijk vol met polyfenolen, terwijl melk rijk is aan eiwitten.
“We hebben bewezen dat de reactie tussen polyfenolen en eiwitten ook voorkomt in een aantal combinaties van koffie met melk. Het team verwacht dat het ontstekingsremmende effect ook optreedt bij andere voedingscombinaties, waarbij een eiwitrijk product en fruit of groente gezamenlijk worden gegeten.
labels:
