Zo gek is die gedachte helemaal niet: koffie zetten met een percolator is namelijk een vorm van slow coffee, een mindful manier van koffiezetten. Geen gehaast, geen snel-snel bakkie, maar koffie die langzaam (slow) wordt gezet. Wil je meer weten over de percolator? Dan is het maar goed dat je op deze pagina bent beland, want wij vertellen je er alles over. Oók over hoe je zelf koffie met een percolator zet.

Percolator of Mokapot?

Percolator en mokapot, is dat nou één pot nat of verschillen ze? De termen worden vaak door elkaar gebruikt. Best logisch ook, want ze lijken op het eerste gezicht erg op elkaar. Maar verschillen zijn er wel degelijk.

Geschiedenis

Allereerst even de geschiedenis in. De percolator was in de jaren vijftig en zestig ontzettend hip, maar bestaat al véél langer. Het apparaat werd namelijk in de achttiende eeuw al voor het eerst gebruikt. Over old school gesproken! De Italiaan Alfonso Bialetti was de man die de techniek van de percolator in 1933 perfectioneerde. Hij noemde het apparaat toen de Moka Express, in de volksmond ook wel ‘mokapot’. De percolator zag er vanaf toen uit zoals we ‘m tegenwoordig kennen, met het bekende achthoekige design.

Werking

Een mokapot werkt met druk en maakt gebruik van stoom om heet water door de gemalen koffie te persen. Dit proces gebeurt maar één keer: het water stijgt door de koffie en eindigt in het bovenste reservoir. Dan is de koffie klaar om te schenken. Door deze enkele doorloop behoudt de mokapot de smaak van de koffie én wordt de koffie niet bitter. Het resultaat? Een sterke, espresso-achtige koffie. De percolator heeft net een wat ander mechanisme.

In dit apparaat wordt heet water meerdere keren door de gemalen koffie gepompt, totdat de gewenste sterkte is bereikt. De koffie wordt dus meerdere keren geëxtraheerd. In vergelijking met koffie uit de mokapot is koffie uit de percolator meestal sterker van smaak, en met een beetje pech ook bitterder. Bovendien wordt percolatorkoffie nog langzamer gezet dan mokapotkoffie. Nog slower dus.

Verschillen tussen Mokapot en Percolator

Hieronder een tabel die de verschillen tussen een mokapot en een percolator samenvat:

Kenmerk Mokapot Percolator
Werking Enkele doorloop met stoomdruk Herhaalde doorloop zonder druk
Smaak Sterk en zuiver Sterk en eventueel bitter
Intensiteit Espresso-achtig Sterker en vaker bitter

De Voor- en Nadelen van een Percolator

Er zijn verschillende voor- en nadelen verbonden aan het gebruik van een percolator.

Voordelen

  • Sterke, Smaakvolle Koffie: Omdat je er sterke, smaakvolle koffie mee zet. Geen slappe hap, maar een stevige bak. En dat ook nog eens supervers.
  • Nostalgie en Gezelligheid: Omdat koffiezetten met de percolator nostalgisch én gezellig is. De koffie die zacht in het apparaat druppelt, de intense koffiegeur die langzaam de ruimte vult, het geduld dat je moet opbrengen… Echt een momentje voor jezelf.
  • Makkelijk Apparaat: Omdat het een makkelijk apparaat is. Geen gedoe met ingewikkelde knoppen, maar rechttoe-rechtaan koffie. Plus, je maakt ‘m makkelijk schoon en kunt hem zelfs eenvoudig meenemen als je wil.

Nadelen

  • Langere Bereidingstijd: Omdat koffiezetten met de percolator langer duurt. Soms wil je gewoon snel even een kop koffie, en dan werkt slow coffee van de percolator eerder op je zenuwen dan dat je er geduldig op kunt wachten.

Wist je dat de naam percolator afgeleid is van het werkwoord ‘percoleren’? Dat betekent ‘het geleiden van een oplosbare stof door een poreuze substantie’.

Stappenplan: Zo Zet Je Koffie Met De Percolator

Koffiezetten met een percolator is niet moeilijk. Je moet alleen even weten hoe je het apparaat moet gebruiken. Net zoals je ooit gewend bent geraakt aan je huidige koffiezetapparaat, zo zal de percolator ook snel wennen. Met onderstaand stappenplan lukt het je gegarandeerd!

  1. Vul het waterreservoir (verhouding ongeveer 1:7). Het onderste deel van de percolator is het waterreservoir. Vul dit reservoir met de juiste hoeveelheid water, in veel gevallen tot het aangegeven streepje. De uiteindelijke hoeveelheid water is afhankelijk is afhankelijk van de maat van de percolator. Let op: het water mag nooit boven het ventiel van het reservoir uitkomen.
  2. Kies de juiste versgemalen koffie. Namelijk middelgrof gemalen koffie (ongeveer 15 tot 17 gram voor een 4-kops mokapot). Je kunt ook eventueel fijner malen, maar let op: hierdoor smaakt de koffie bitterder. Ga voor een medium roast met grove maling als je moet kiezen welke koffie in je percolator moet.
  3. Vul het filter tot de rand met de versgemalen koffie. Strijk de bovenkant glad, maar druk niet aan. De volgende stap is om het filter te vullen met versgemalen koffie. Het is de bedoeling dat de filter tot aan de rand toe gevuld is. Tik het filter gevuld met koffie een paar keer zacht op het aanrechtblad en strijk de bovenkant glad. Het is belangrijk dat het water er goed doorheen kan, anders bouwt de percolator te veel druk op wat resulteert in een bittere koffiesmaak en een stomend ventiel. Mocht het zo zijn dat het ventiel gaat stomen, zet dan onmiddellijk de warmtebron uit.
  4. Zet de percolator in elkaar. Plaats het filter in de percolator en sluit hem goed af. Hierdoor voorkom je dat er water uit de zijkanten stroomt.
  5. Plaats hem op matig vuur. Laat het deksel van de percolator open, zodat je het proces in de gaten kunt houden. (Let op: heb je een aluminium percolator? Dan kun je deze enkel op gas verwarmen. Rvs-percolators zijn geschikt voor alle warmtebronnen.) Gebruik hiervoor een gematigd vuur. Het is belangrijk dat het proces in de gaten wordt gehouden. Loop dus niet weg van de percolator tijdens het koffiezetten. Door koffie te zetten met een open vuur bestaat er een kans dat de koffie kan verbranden. Door het proces in de gaten te houden voorkom je dit. Hou het deksel open om het proces te volgen.
  6. Laat de koffie doorsijpelen. Dit gaat in drie fases:
    • Eerst komt er waterdamp uit het buisje. De koffie begint te pruttelen en je ziet langzaam wat koffiebelletjes opkomen.
    • Vervolgens loopt de koffie langs de holle buis in de uitschenkkan. De koffiebelletjes zijn gestopt. Let op: de koffie kan gaan spetteren.
    • In de laatste fase zie je weer wat koffiebelletjes opkomen en hoor je de percolator sissen. Het sissende geluid betekent dat de koffie klaar is. Zodra er geen nieuwe koffie meer in de kan loopt en de koffiebelletjes stoppen met pruttelen is het tijd om de percolator van de warmtebron af te halen. Laat de percolator niet te lang op het vuur staan.
  7. Schenk de koffie vanuit de percolator voorzichtig over in een ander kannetje. Pas op, de koffie is hot hot hot! Het uitschenken van de koffie kan op twee verschillende manieren. Rechtstreeks vanuit de percolator, of door deze eerst over te schenken in een andere kan. De percolatorkan heeft een hoge temperatuur waardoor de kans groter is dat de smaak van de koffie bitter wordt. Met overschenken verklein je deze kans. Hoe langer je de koffie laat staan, hoe sneller de versheid achteruit gaat.
  8. Schenk de koffie vervolgens uit in hoeveelheden van ongeveer 30 milliliter. Dat is een perfecte hoeveelheid voor espressokopjes.

Kun je Percolatorkoffie op Inductie Zetten?

Waar de percolator nog lekker ultiem retro is, is de warmtebron waaróp je de percolator zet dat allang niet meer. Steeds meer huishoudens hebben namelijk inductieplaten in plaats van gasfornuizen. Dat betekent dus geen koffie meer pruttelen op vuur, maar op een elektrische warmtebron. Kan dat eigenlijk wel, percolatorkoffie zetten op inductie?

Ja, dat kan - maar wel afhankelijk van het materiaal waarvan de percolator is gemaakt. Inductie werkt namelijk alleen met magnetische metalen, zoals roestvrijstaal. Aluminium bijvoorbeeld niet. En laten veel traditionele percolators nou precies van aluminium zijn gemaakt. Kies dus óf specifiek voor een percolator van roestvrijstaal óf eentje die is ontworpen speciaal voor inductieplaten; een medewerker in een gespecialiseerde winkel kan je hierbij helpen. Een laatste optie is om een inductie-adapterplaat aan te schaffen. Daar kun je ook aluminium percolators op plaatsen.

De Bekendste Merken voor Percolators

Wil je een percolator kopen? Dikke kans dat je het merk Bialetti tegenkomt. Inderdaad, dat is het originele merk van uitvinder Alfonso Bialetti. Bialetti heeft inmiddels een heleboel keuzes als het aankomt op percolators. De Moka Express is de bekendste, een ‘gouwe ouwe’ die haast niet weg te denken is uit de collectie. Je kunt die percolator in verschillende maten kopen, bijvoorbeeld om drie, vier of zes kopjes in één keer te kunnen zetten. Wat nieuwer zijn de Bialetti-modellen die op inductie kunnen. De New Moka Induction en New Venus Induction winnen steeds meer aan populariteit.

Alessi en GAT zijn ook twee Italiaanse merken die percolators produceren. Alessi maakt vooral mooie, stijlvolle percolators, zoals het 9090-model. De modellen van GAT zijn ook leuk om te zien en verkrijgbaar in verschillende kleuren. Voor een GAT-percolator ben je, in vergelijking met een Alessi, iets minder geld kwijt.

Bialetti is het beste merk als je op zoek bent naar een percolator voor thuis. Saro is een merk dat je in je zoektocht naar een percolator ook zult tegenkomen, maar dat is vooral bekend om haar percolators voor evenementen. Dus tenzij je heel vaak evenementen organiseert waarbij je in één keer 15 liter koffie moet zetten, kun je beter voor Bialetti kiezen.

Veelgestelde Vragen

Hoe voorkom ik bittere percolatorkoffie?

Van bittere koffie worden de meeste koffiedrinkers niet heel blij. Om bittere percolatorkoffie te voorkomen, is het belangrijk dat je de juiste maling gebruikt (middelgrof). Te fijn gemalen koffie kan namelijk over-extractie veroorzaken. Zorg er ook voor dat je de percolator direct van het vuur haalt zodra het borrelende geluid stopt. Te lang doorwarmen kan de koffie verbranden; ook iets dat een bittere smaak geeft.

Hoe maak ik een percolator schoon?

Spoel de percolator na elk gebruik af met warm water. Let op: gebruik géén afwasmiddel! Dat kan namelijk de smaak van toekomstige kopjes beïnvloeden. Maak regelmatig alle onderdelen los en controleer die op koffieresten of kalkafzetting. Voor een flinke reiniging vul je de percolator eens in de zoveel tijd met een mengsel van water en witte azijn, en zet je die even op het fornuis. Spoel de percolator daarna goed om, zodat je de azijnresten verwijdert.

Welk merk percolator is aan te raden?

Bialetti is een goed en betrouwbaar merk dat percolators verkoopt. Het Italiaanse bedrijf heeft in de afgelopen jaren al heel wat percolatorsoorten ontwikkeld, waarvan de Moka Express de allerbekendste is. Een aanrader als je een percolator wil kopen.

Waar moet ik op letten bij het kopen van een percolator voor inductie?

Dat ligt maar net aan het materiaal waarvan je percolator gemaakt is. Met roestvrijstaal zit je altijd goed, met aluminium niet altijd. Check bij je aankoop goed of de percolator geschikt is voor bereiding op inductie. Vraag het desnoods na. Bij twijfel kun je ook altijd een inductie-adapterplaat kopen; daar kunnen alle percolators op.

labels:

Zie ook: