Komkommers zijn een van de meest populaire groenten ter wereld, geliefd om hun knapperige textuur en verfrissende smaak. Wist je dat komkommers voor ongeveer 95% uit water bestaan? Helaas hebben veel mensen te maken met het probleem dat komkommers snel verwelken of bederven, wat leidt tot verspilling en frustratie. De reden achter deze snelle bederf ligt vaak in de manier waarop ze worden opgeslagen en behandeld. De sleutel tot het langer vers houden van deze groenten ligt in het creëren van de juiste bewaaromstandigheden, zoals een vochtige omgeving en het vermijden van ethyleengas dat door andere fruitsoorten wordt geproduceerd. Door regelmatig te controleren op beschadigingen en komkommers op de juiste temperatuur te bewaren, kun je hun houdbaarheid aanzienlijk verlengen.

Het Belang van de Juiste Bewaaromstandigheden

Een eenvoudige maar effectieve professionele tip om komkommers langer vers te houden, is het bewaren van deze groenten in een vochtige omgeving. Komkommers verliezen snel vocht, vooral als ze niet in een vochtige omgeving worden bewaard. Dit kan eenvoudig worden bereikt door ze in een plastic zak of container te plaatsen met een klein beetje water. De vochtige lucht die hierdoor ontstaat, helpt om het uitdrogen van de komkommer te voorkomen.

De Ideale Temperatuur

Naast het creëren van een vochtige omgeving speelt temperatuur ook een cruciale rol in de houdbaarheid van komkommers. Komkommers gedijen het beste bij temperaturen tussen de 7°C en 10°C. Ja, komkommers gedijen het beste bij temperaturen tussen de 7°C en 10°C. Te koude temperaturen, zoals die in de koelkast, kunnen leiden tot zogenaamde ‘chilling injuries’, waarbij de textuur en smaak van de komkommer negatief beïnvloed worden.

Vermijd Ethyleengas

Eén van de grootste vijanden van komkommers is ethyleengas, dat door bepaalde fruitsoorten wordt geproduceerd, zoals appels en bananen. Dit gas versnelt het rijpingsproces en kan leiden tot snellere bederf. Bewaar komkommers apart van fruit dat ethyleengas produceert, zoals appels en bananen. Daarom is het belangrijk om komkommers apart van andere fruitsoorten te bewaren.

Controleer Regelmatig op Beschadigingen

Een andere belangrijke factor bij het behouden van de versheid van komkommers is regelmatig controleren op eventuele beschadigingen of plekken. Een enkele beschadigde komkommer kan ervoor zorgen dat andere groenten in dezelfde ruimte ook sneller bederven door schimmelsporen of bacteriën.

Tips voor Gesneden Komkommers

Als je besluit om je komkommer eerder te snijden voor gebruik, moet je extra voorzichtig zijn met hoe je deze bewaard na het snijden. Gehalveerde of gesneden komkommers moeten goed worden afgedekt met plastic folie of bewaard worden in een luchtdichte container om uitdroging te voorkomen. Sommige mensen kiezen ervoor om kruiden zoals munt of dille toe te voegen aan hun bewaarcontainer voor extra smaak en als natuurlijke conserveringsmiddelen. Deze kruiden kunnen helpen om bacteriën af te schrikken en tegelijkertijd een frisse geur en smaak aan de komkommer toe te voegen.

Duurzaamheid en Minder Voedselverspilling

Door deze eenvoudige technieken toe te passen, kun je niet alleen geld besparen door minder voedselverspilling, maar ook bijdragen aan duurzaamheid. Het langer vers houden van komkommers betekent dat je minder vaak naar de winkel hoeft voor verse producten, wat weer bijdraagt aan een lagere ecologische voetafdruk. Het toepassen van deze slimme bewaarstrategieën voor komkommers zorgt niet alleen voor een langere houdbaarheid, maar ook voor een positieve impact op onze planeet.

Extra Bewaartips

  • Wikkel hele komkommers individueel in keukenpapier en stop ze in een grote plastic zak. Sluit de zak niet luchtdicht af.
  • Bewaar aangesneden komkommer in de koelkast, met het snijvlak op een schoteltje of in vershoudfolie.
  • Koop je tomaten in een plastic verpakking, verwijder deze onmiddellijk na thuiskomst.
  • Leg de tomaten in een enkele laag en niet te dicht op elkaar op een schaal.
  • Bewaar tomaten nooit in de koelkast, want zo verliezen ze hun aroma en smaak.

Komkommers en Augurken

Komkommers en augurken zijn eigenlijk hetzelfde: door constante verbetering van rassen zijn komkommers nu rechter, langer, zachter en frisser/zachter van smaak geworden. En augurken zijn verbeterd om (ook buiten) te kunnen groeien en een grote opbrengst te geven van veel kleine, harde, knapperige vruchtjes.

De Komkommerplant

De komkommerplant is eenjarig, onderschat haar groeikracht niet! Zelf planten we in de kas altijd twee planten: niet omdat we aan één plant niet genoeg hebben hoor, maar als je maar één plant hebt en die gaat dood…..dan heb je niets meer (hebben wij eens in een jaar ervaren). Het nadeel van komkommers (en trouwens ook van courgettes en pompoenen) is dat de grote bladeren behaard zijn en wat irritatie kunnen geven. Niet alleen bovengronds wordt de komkommerplant groot, het wortelgestel kan onder de grond wel anderhalve meter breeduit groeien.

Water geven

Zaailingen en jonge planten geef je uiteraard matig water (omdat ze nog niet zoveel nodig hebben en om wortelgroei te stimuleren) maar vanaf het moment dat de planten een flinke groeispurt maken (en dat is vaak ook het moment dat de eerste komkommers in de planten gaan groeien) geven we meer water. Volwassen komkommerplanten zijn dorstig en krijgen hier in de kas in de zomer ongeveer elke 3 dagen een gieter water per plant (uiteraard afhankelijk van de grond, het weer, etc.). Een bekend tuingezegde is “Een komkommer giet je groot, een meloen giet je dood” (hetgeen uiteraard betekent dat een komkommerplant veel water nodig heeft en een meloenplant juist veel minder).

Bestuiving

Komkommers zijn parthenocarp (je ziet die term wel eens bij de beschrijving van komkommerrassen in catalogi of webwinkel): dit betekent dat de vrucht uitgroeit tot een echte komkommer zonder dat er bestuiving/bevruchting nodig is. Je wilt soms zelfs geen bevruchting. Bij augurken is bevruchting bij sommige (oudere) rassen nog wel nodig. Maar als een komkommerbloem door insecten wordt bestoven krijg je komkommers die dus ook echte zaden bevatten: deze komkommers worden heel groot, dik en zwaar, vaak lichter groen en gevuld met dikke volle zaden. Het maakt de komkommer oneetbaar (nou ja, dat nou weer niet maar wel droog en bitter van smaak). De nieuwere F1-hybride komkommerrassen maken vaak alleen nog maar vrouwelijke bloemen met vruchtbeginsel.

Zaaien

De ideale kiemtemperatuur van een komkommers is 20 tot 22 graden, daarom zaaien wij de komkommers eigenlijk altijd binnenshuis, in de kas is de nachttemperatuur eind april vaak nog erg laag. We gebruiken voor het zaaien een mengsel van potgrond + 1/5e deel brekerzand en eventueel nog een klein handje perliet of vermiculiet. Bij de kieming houden komkommers niet van teveel vocht, de zaden kunnen in te natte grond rotten. Door de potgrond te mengen met wat grof zand en eventueel nog wat vermiculiet/perliet verbeter je de waterdoorlaatbaarheid.

Teelt

De beste teelt van komkommers is onder glas (klimmend in een kas of liggend in een platte bak), de teelt in de buitenlucht kan ook, maar de opbrengst is wel een stuk lager, de keuze in rassen is wat beperkt en de kans op ziekten, bevruchting, schimmel, etc. Als je geen kas of platte bak hebt kun je natuurlijk wel heel gemakkelijk iets ‘fabriceren’. Van bijvoorbeeld een stuk perspexplaat, wat paaltjes, etc. kun je al een handig, doorzichtig dak boven het hoofd van de komkommer maken (het geeft wat meer warmte en het beschermt de planten tegen regen en wind). Voor de teelt in de volle grond is wel een mooie zomer nodig, en natuurlijk een redelijk zonnig en warm plekje. Dek de grond waar de komkommer komt een week of 3 van tevoren af met plastic zodat de grond alvast wat kan opwarmen.

Snoeien

Er wordt vaak een systeem aangeraden om te snoeien zoals: ’top de plantjes na het vierde blad, houd vier hoofdranken aan aan en snoei de rest weg’. Het klinkt heel handig maar soms heb je weinig tijd en ben je het systeem kwijt of groeit de plant nu eenmaal anders dan verwacht. Verder verwijder je eventuele mannelijke bloemen, geef je regelmatig voldoende water. Je zorgt voor lucht door de ramen op een kier te zetten, en controleer regelmatig op vruchten. Als je een komkommer snoeit kost het je veel tijd en uitvinden wat een zijscheut etc. is want een komkommerplant groeit heel snel. Onze ervaring is dat als je een komkommerplant niet snoeit volgens het boekje, je altijd nog wel een stuk of 40 tot 50 komkommers (afhankelijk van het ras) per jaar kunt plukken. Jawel hoor: eens per 2 weken halen we scheuten weg die buiten het gemaakte rek willen gaan groeien.

Rassen

Voor de glasteelt zijn er dus voornamelijk hybride-rassen te koop en daarnaast kun je ook nog geënte komkommerplanten kopen; goede komkommerrassen (meestal F1-hybriderassen) zijn vaak bestand tegen de schimmelziekte Fusarium, mozaiëkvirus, en hebben een hoge tolerantie tegen meeldauw, etc.. Zelf vinden we voor kasteelt F1 hybriden geschikt. We zijn eigenlijk niet zo’n voorstander van F1-hybriden, gebruiken ze liever niet, maar in geval van komkommers (en koolgewassen) maken we er zeker een uitzondering voor omdat de opbrengst en vooral ziektebestendigheid beter is (in onze ervaring dan). Ondertussen zie je ook steeds vaker snackkomkommerrasen bij de zaadhandel: even lekker en gezond als een ‘gewone’ komkommer maar nu in klein formaat.

Melothria scabra

Tot slot nog even: mocht je de teelt van komkommerplanten in de buitenteelt meerdere keren hebben geprobeerd maar lukt het gewoon niet; overweeg dan eens te kiezen voor Melothria scabra (ook wel Cucamelon, Mexican Sour Gherkin of Muismeloen genoemd). Dit zijn klimmende planten die het prima in de buitenteelt doen, en heel erg veel heel kleine vruchtjes (2 centimeter) geven die smaken naar knapperige komkommer met een vleugje citroen.

Bemesting

Komkommers vragen een warme, luchtige grond die goed bemest is (ze maakt tenslotte een grote plant en moet energie hebben om heel veel komkommers te maken). Naast de basisverzorging van het onderspitten van oude stalmest en/of compost geven we hier een week of 3 voor het planten een organische, samengestelde meststof (zoals groene Culterra).

Ziekten

En ik wil wel graag nog een keer extra benadrukken hoe belangrijk het is om zieke delen van de planten te verwijderen. Komkommers zijn nu eenmaal niet zo sterk, ze zijn gevoelig voor meeldauw, spint, luis, noem maar op. Knip alle lelijke/zieke bladeren weg, stukken van aangetaste stengels, etc.. Zo lang de plant nog steeds nieuwe bloempjes en komkommers maakt is ze ‘nog niet klaar’. Door die aangetaste plantdelen te verwijderen kun je soms nog wel 5 tot 10 komkommers in de herfst oogsten.

Regelmatig plukken

Nog even een stap terug; om veel te kunnen oogsten moet je ook regelmatig plukken; veel plukken bevordert de maak van nieuwe vrouwelijke bloemen en dus vruchten. Bewaar zelfgeteelde komkommers niet in de koelkast, dat is te koud voor ze, ze worden dan zacht en gaan eerder schimmelen.

Invriezen

Zelf schil ik ze ook wel, zaad eruit en het vruchtvlees snijd ik dan in blokjes van 1 x 1 centimeter en vries die in een zakje in. Het is wel bijzonder; ik laat ze dan voor 3/4e ontdooien en dan warm ik de blokjes op in een mengsel van room en kaas met wat peterselie (een soort kaassaus dus). Komkommer wordt niet zacht en snotterig als het uit de vriezer komt, zeker niet zoals aardbeien of prei dat bijvoorbeeld wel worden.

Kruisbestuiving

Komkommers kruisen heel gemakkelijk, met andere rassen en met augurken. In de buitenteelt bind je daarom rond de vrouwelijk bloemen wat fijn gaas. Als de bloem open gaat, neem je het gaas weg en wrijf je de meeldraden van een mannelijke bloem over de stamper van de vrouwelijke bloem (met bijvoorbeeld een kwastje of wattenstaafje). Doe dit met meerdere bloemen tot je merkt dat 2 of 3 vruchten zich beginnen te ontwikkelen. Bij de teelt in de kas is er minder kas op kruisbestuiving (tenzij er verschillende rassen komkommers op korte afstand van elkaar buiten of in andere kassen staan).

Tabel: Bewaarmethoden voor Komkommers

Methode Houdbaarheid Opmerkingen
Op het aanrecht Ongeveer 7 dagen Minste effectieve methode, geschikt voor snelle consumptie.
Onverpakt in de koelkast Vergelijkbaar met op het aanrecht Maakt weinig verschil in houdbaarheid.
In plastic zakje/ziplockzak Beperkt verschil Voegt weinig toe aan de houdbaarheid.
In folie in de groentela Ongeveer 12 dagen Iets betere houdbaarheid.
In vochtig keukenpapier in een zakje op een plank in de koelkast Tot 19 dagen Meest effectieve methode voor langere versheid.

labels:

Zie ook: