Met zijn frisse smaak is komkommer de perfecte zomergroente. Of je komkommer inmaakt, aan een salade toevoegt of in een zomerdrankje verwerkt, de mogelijkheden zijn eindeloos! Komkommer kweken uit zaad is ook nog eens makkelijk.

Soorten komkommers

Er zijn verschillende soorten komkommers die je kunt kweken:

  • Kaskomkommers: Hebben veel warmte nodig en worden in een kas of polytunnel (plastic tunnel) gekweekt. Van deze planten komen de langwerpige komkommers met gladde schil die je vaak ziet in de supermarkt. De bloemen van kaskomkommers hoeven niet bestoven te worden. Als de bloemen namelijk wel worden bestoven, worden de vruchten bitter en zitten ze vol met zaadjes.
  • Buitenkomkommers: Zijn beter bestand tegen lage temperaturen. Daardoor kun je ze buiten kweken op een zonnige plek. De vruchten zijn korter en dikker dan die van de kaskommer. Wat misschien nog meer opvalt, is hun ruwe, geribbelde schil. Zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen zijn nodig voor deze soort, omdat de bloemen van buitenkomkommers worden bestoven door insecten.
  • Variëteiten voor zowel kas als buiten: Soms kun je een variëteit komkommer kweken in zowel een kas als buiten. In die gevallen kun je zelf een keuze maken. Houd er wel rekening mee dat je buitenkomkommers uit de buurt van kaskomkommers zet.

Enkele populaire komkommersoorten:

  • ‘F1 Bella’: Een soort met uitsluitend vrouwelijke bloemen, die lange vruchten van zo’n 35 cm aanmaakt.
  • ‘F1 Delistar’: Een ongewone variëteit met een dunne, bleekgroene, doorzichtige schil.
  • ‘F1 Burpless Tasty Green’: Een populaire, makkelijk te kweken buitenkomkommer die je zowel buiten als in een kas kan kweken.
  • F1 ‘Swing’: Een variant met uitsluitend vrouwelijke bloemen die je zowel in een kas als buiten kunt kweken.
  • ‘La Diva’: Ook een soort met alleen vrouwelijke bloemen die je zowel in een kas als buiten kunt planten.
  • ‘Wautoma’: Zorgt voor een uitbundige oogst.
  • Chinese komkommer (Chinese slang): De vruchten zijn circa 40 cm lang en hebben lichte stekels.
  • Gele komkommer (gele tros komkommer): Valt op door de citroengele kleur en is iets korter en dikker dan de gewone groene komkommer.
  • Mexicaanse komkommer (Zehneria scabra): Ook wel bekend als muiskomkommer of cucamelon. Het is een kleine minikomkommer die aan de buitenkant veel weg heeft van een mini meloen.
  • Meloenkomkommer (Flexuosus groep): Is een op komkommer lijkende vrucht die lichtgroen is en donkergroene strepen heeft.
  • Olijfkomkommer: Staat ook wel bekend als incakomkommer, oeraugurkje of Mexicaans augurkje.
  • Snack komkommer (minikomkommer of Iznik F1 komkommer): De komkommer dankt zijn naam aan de geringe lengte van maximaal 10 cm.
  • Citroenkomkommer (Cucumis sativus lemon): De komkommer is rond als een appel en geel van kleur.

Zaaien en planten

Zaaien

  • Timing: Als je een verwarmde kas gebruikt, zaai dan in februari of maart. Met een onverwarmde kas kun je beter pas zaaien in april. Als je buitenkomkommers direct buiten wilt zaaien, doe je dat het beste eind mei of in juni, wanneer het risico op vorst klein is. Zaaien doe je van half april tot half mei. Komkommers kunnen geen vorst verdragen. Daarom zaai je ze niet te vroeg.
  • Voorbereiding: Vul kleine potjes met een doorsnede van zo’n 5 cm met turfvrije potgrond en zaai de zaden verticaal of op hun zijkant (niet plat) op 1-2 cm diepte. Gebruik potgrond die je luchtiger maakt door er een kwart deel grof zand door te mengen (of gebruik kant-en-klare zaai- en stekgrond).
  • Hoeveelheid: Zaai twee komkommerzaadjes per potje en geef ze water.
  • Ontkiemen: Na 7-10 dagen zouden de zaden moeten ontkiemen. Het ontkiemen van de zaden kan 1 - 2 weken duren, afhankelijk van de temperatuur en de verzorging.

Verspenen en uitplanten

  • Verspenen: Verspeen zaailingen nadat ze hun eerste paar ‘echte’ bladeren hebben ontwikkeld. Komkommers maken namelijk eerst twee kiemblaadjes aan en daarna volgen de echte komkommerbladeren pas.
  • Uitplanten in kas: Wil je komkommer kweken in een kas? Plant de zaailingen dan uit wanneer ze twee of drie bladeren hebben. Zet ze bijvoorbeeld in de borders van een kas, waar de grond verrijkt is met genoeg compost. Plant ze 60 cm uit elkaar of in kweekzakken. Plant voor de laatste optie twee komkommerplanten per zak.
  • Voorbereiding buitenkomkommers: Voor buitenkomkommers, is het goed om de zaailingen eerst geleidelijk af te harden (geleidelijk laten wennen aan de buitenlucht). Je kunt ze bijvoorbeeld overdag buiten zetten en ’s avonds naar binnen halen, of je kunt een koude kas gebruiken. Houd dit minstens een week aan.
  • Uitplanten buiten: Plant je komkommerplanten pas eind mei of in juni uit, na IJsheiligen, want deze planten kunnen niet goed tegen kou. De ideale standplaats voor komkommer is een beschutte, zonnige plek in verrijkte grond. Jonge zaailingen mogen na 15 mei in de volle grond geplant worden. Houd er wel rekening mee dat het beter is als de plant al 2 echte bladeren heeft.

Verzorging

  • Ondersteuning: Als je de komkommerplant wilt laten klimmen, kun je hoofdstengel het beste langs een stevige steun leiden, zoals een (bamboe)stok, draad, touw of een trellis. Bind de plant vast aan de steun als dat nodig is. Verder kun je variëteiten met lange, kruipende scheuten met een trellis, gaas of andere steunconstructie laten klimmen.
  • Ruimte: Wil je jouw komkommerplant liever laten woekeren? Plant ze dan 90 cm uit elkaar om ze meer ruimte te geven. Buitenkomkommerplanten met lange, slingerende scheuten kun je prima laten kruipen over de grond. Mochten ze toch te veel ruimte in gaan nemen, kun je ze op een ander moment nog opbinden of bijsnoeien.
  • Water en voeding: Komkommers hebben ruimschoots voeding en water nodig. Wanneer je komkommerplanten beginnen te bloeien, kun je ze voeden met een biologische meststof met een hoog kaliumgehalte, zoals vloeibare tomatenvoeding, eierschalen of bananenschillen. Een goede optie is om de grond te mulchen.
  • Water geven in kas: In een kas, is het belangrijk dat je komkommerplanten regelmatig water geeft. Verhoog de luchtvochtigheid in je kas bijvoorbeeld door op warme dagen in de ochtend water te sproeien over de grond van de kas. De damp creëert de rest van de dag een vochtige omgeving voor je planten. Of zet je tuinslang of plantenspuit op een fijne en besproei je komkommerplanten.
  • Mannelijke bloemen: Tenzij je een variëteit hebt die uitsluitend vrouwelijke bloemen aanmaakt, brengen komkommers zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen voort. Om kruisbestuiving tegen te gaan, kun je het beste de mannelijke bloemen weghalen. Je herkent ze aan de rechte steel achter de bloem. Belangrijk is dat je de mannelijke bloemen niet weghaalt bij buitenkomkommers!

Snoeien en toppen

Om ervoor te zorgen dat je plant een grote oogst oplevert, kun je een paar dingen doen. Ten eerste kun je de groeiende toppen van de plant nijpen. Dit houdt in dat je, zodra een stengel een bepaalde lengte bereikt, je de top afknijpt. Zo stimuleer je de groei van zijscheuten met als resultaat een grotere plant en meer vruchten.

  • Wanneer je hoofdstengel het einde van de steun bereikt, kun je deze nijpen.
  • Nijp de top van elke bloeiende zijscheut wanneer zich vruchten beginnen te ontwikkelen aan die scheut. Laat steeds twee bladeren over na elke vrucht.
  • Net als tomaten zaden moeten komkommers namelijk gediefd en getopt worden, zodat deze optimaal kunnen groeien.

Oogsten

  • Timing: Ongeveer 12 weken na het zaaien, halverwege de zomer, kun je beginnen met het oogsten van komkommers. Hoe meer komkommers je plukt, hoe meer vruchten de plant aanmaakt. De beste tijd van de dag om komkommers te oogsten is in de ochtend, wanneer het lekker koel is.
  • Grootte: De lengte van de vruchten varieert per ras. Kijk op de verpakking van de komkommerzaadjes hoe groot de variëteit die je hebt moet worden. Zo weet je precies wanneer je kunt oogsten.
  • Rijpheid: Pluk de komkommers wanneer je ze wilt gebruiken. Tip! Laat de komkommer niet té groot worden, want dan zijn ook de zaden groter en steviger. De komkommers die je uit de winkel eet, zijn eigenlijk altijd onrijpe komkommers.
  • Bewaren: Komkommers kun je het beste vers oogsten en meteen gebruiken of opeten. Je kunt ze voor een paar dagen bewaren in de koelkast of andere koele plaats.

Ziekten en plagen

Komkommerplanten kunnen last krijgen van verschillende virussen, schimmels en plagen:

  • Komkommermozaïekvirus: Bladluizen verspreiden het komkommermozaïekvirus. Je kunt dit virus makkelijk herkennen: de bladeren ontwikkelen namelijk een opvallend, geel mozaïekpatroon. Door deze ziekte groeit en bloeit de komkommerplant minder goed en ook kunnen er problemen optreden bij de ontwikkeling van vruchten. Als je plant hier last van heeft, kun je hem het beste zo snel mogelijk weghalen bij andere komkommerplanten en vernietigen.
  • Echte meeldauw: Als je poederachtige, witte vlekken ziet op de bladeren van je komkommerplant, heb je waarschijnlijk te maken met echte meeldauw. Deze schimmel zorgt ervoor dat de bladeren stoppen met groeien en verschrompelen. Vaak wordt echte meeldauw veroorzaakt doordat de plant te weinig water heeft gehad.
  • Witte vliegen en spint: Komkommers uit kas kunnen ook ten prooi vallen aan witte vliegen. Bij warmer weer kunnen kaskomkommers last krijgen van spint.
  • Slakken: Bescherm zaailingen tegen slakken. Ook als je plant op een ander moment in zijn groei blad verliest, is het goed om te kijken of je sporen van slakken in de buurt ziet.

Tips voor het kopen van komkommerplanten of zaden

  1. Let erop dat je de juiste soort komkommer koopt voor jouw tuin.
  2. Verder kun je letten op de groeiwijze van de plant (struikachtig of eerder woekerend) en de soort vruchten die je wilt kweken.
  3. Als je een komkommerplant koopt, doe dit dan in de lente en plant hem uit eind mei of begin juni.

Met deze tips kun je hopelijk genieten van een rijke oogst aan komkommers uit je eigen moestuin! Veel succes!

labels:

Zie ook: