Bij de Albert Heijn komt het geregeld voor dat er producten in het vak liggen die ver over de houdbaarheidsdatum zijn. Het consumentenplatform van BNNVARA meldt dat het vaak gaat over kip, vlees, vis, vleeswaren en toetjes.

Op gehakt en veel ander vers vlees staat een ‘te gebruiken tot’ datum (TGT). Al een dag na de houdbaarheidsdatum kunnen er gevaarlijke hoeveelheden bacteriën in het gehakt zitten. Verhitting doodt wel de meeste bacteriën, maar níet de gifstoffen. Dus een bedorven product gaar koken is nog steeds niet veilig.

Op elk levensmiddel moet een houdbaarheidsdatum staan. Behalve als specifiek in de wet is aangegeven dat een houdbaarheidsdatum niet verplicht is. Kies wel het juiste type. Welke type houdbaarheidsdatum u kiest hangt af van de bederfelijkheid. De houdbaarheidsvermelding moet goed leesbaar en vindbaar zijn.

TGT: Te Gebruiken Tot

De uiterste consumptiedatum 'te gebruiken tot' moet u vermelden op levensmiddelen die uit microbiologisch oogpunt zeer bederfelijk zijn. En die na korte tijd een onmiddellijk gevaar voor de menselijke gezondheid kunnen opleveren.

Het gaat om producten die na deze uiterste consumptiedatum niet meer moeten worden geconsumeerd vanwege de mogelijke groei van pathogene micro-organismen. TGT staat voor 'te gebruiken tot en met' het einde van die datum. De datum moet bestaan uit dag, maand en eventueel jaar. ‘te gebruiken tot: 9 januari. ‘te gebruiken tot: zie bovenzijde verpakking. Bewaren bij maximaal 7°C’.

THT: Ten Minste Houdbaar Tot

De minimale houdbaarheid 'ten minste houdbaar tot [datum]' gebruikt u op alle andere producten. Dit is de datum tot waarop het levensmiddel zijn specifieke eigenschappen behoudt, als het op de juiste manier wordt bewaard. Tot die datum is het levensmiddel veilig en van goede kwaliteit.

Is een specifieke manier van bewaren noodzakelijk om de houdbaarheid te garanderen? Dan moet u bewaarvoorschriften vermelden bij het gebruik van de datum van minimale houdbaarheid. De verkoper neemt daarmee de verantwoordelijkheid voor de houdbaarheid over van de fabrikant. Verlengt de verkoper de houdbaarheid? Dan moet de consument dat kunnen zien.

U vermeldt de datum van (eerste) invriezing als volgt: 'ingevroren op' [datum zelf of verwijzing naar plaats op etiket waar datum kan worden gevonden]. U mag de term 'diepgevroren op …' niet gebruiken. 'Ingevroren op: zie bovenkant verpakking'.

Hoe herken je bedorven gehakt?

Vertrouw je neus en ruik er eens goed aan. Als je ook maar even twijfelt aan geur: wegmikken!Laat je niet gek maken door een datumstempeltje op een verpakking. Een of twee dagen overtijd kan soms nog goed zijn.Ik maak ook mee dat dingen die volgens de datum nog goed zijn, stinken als ik het openmaak. Dat gaat evengoed de vuilnisbak in!

  • Gehakt over datum kan een vreemde kleur geven en raar ruiken.
  • Ook kan er meer bloed vrijkomen waardoor het er niet echt meer smakelijk uitziet.

Jij zegt ook dat er bevroren water op ligt: als het uit de vriezer komt moet/zou ik het de zelfde dag nog gebruiken. Als er staat "Tenminste houdbaar tot" betekent dit dat de kwaliteit gegarandeerd is tot deze datum, mits uiteraard juist bewaard. Hierna kan het eten nog prima zijn, maar kan het ook niet meer goed zijn. Laat je hierbij leiden door je neus en ogen.

Tips & Tricks

Je pakt je gehakt uit en de bovenkant is prachtig rood, maar de binnenkant is bruin gekleurd. Volgens de houdbaarheidsdatum is het nog goed. Opeten of weggooien?Dan moet je natuurlijk eerst weten waarom dat gehakt in überhaupt verkleurt.

  • Het is heeft allemaal met oxidatie (lucht) te maken en het is misschien wel het tegenovergestelde van wat je denkt.
  • Vlees dat in aanraking komt met lucht, kleurt namelijk mooi rood door oxymyoglobin. Een stof die in het vlees van warmbloedige dieren zit.
  • Het kan dus zijn dat de binnenkant van het vlees grijsbruin is, omdat het niet in aanraking is geweest met zuurstof.

Als je vlees van de supermarkt komt, check dan altijd de houdbaarheidsdatum. Is die verstreken? Dan moet je het echt niet meer eten. Is het vlees volgens de houdbaarheidsdatum nog wel goed, maar twijfel je? Het advies van de USDA, de Amerikaanse warendienst, is als volgt.

  • De binnenkant van het vlees mag grijsbruin zijn, maar als de rest van het vlees is verkleurd, is het niet meer veilig om te eten. Dan is het misschien al begonnen met rotten.
  • Zelf ben ik altijd van het voelen en ruiken. Als het vlees verkleurd is, maar nog goed ruikt, gooi ik het gewoon door de bolognese, chili con carne of een ander gerecht waarbij het vlees helemaal gaar moet zijn.

Waar vlees ook die rode kleur van krijgt? Sulfiet! Ja, die stof die ook in de meeste wijn zit. Sulfiet kleurt verkleurd vlees weer rood zodat het er weer vers uitziet, de perfecte manier om slecht vlees te maskeren dus. Het is daarom al jarenlang verboden om dit aan vlees toe te voegen.

Wat betekent TGT en THT?

Op verpakkingen vind je 2 soorten datums die iets over de houdbaarheid zeggen: een Ten minste Houdbaar Tot-datum (THT) of een Te Gebruiken Tot-datum (TGT). Die houdbaarheidsdatum geldt voor gesloten producten.

TGT staat voor 'te gebruiken tot en met' het einde van die datum. TGT 14 juli betekent dus dat je het ook op 14 juli nog veilig kunt gebruiken. THT staat voor ten minste houdbaar tot en met de dag die op de verpakking staat. Na die datum kan de kwaliteit van het product achteruitgaan. Dat kun je bijvoorbeeld merken aan de kleur, geur en de smaak. Het product is vaak nog veilig om te gebruiken.

Houdbaarheid van producten na THT-datum (ongeopend en op de juiste manier bewaard):

  • Enkele dagen langer: cake, desserts, eieren, yoghurt, halfconserven (potjes die in de koelkast moeten).
  • Enkele maanden langer: harde kaas, koekjes, ontbijtgranen, margarine, boter, chocolade, mayonaise, olie, zacht snoep, chips, pindakaas, ingevroren brood.
  • Een jaar of langer: diepvriesproducten, houdbare producten in blik of pot (groenten, fruit, jam), gedroogde pasta, thee, rijst, koffie, honing.

Wanneer is voedsel bedorven?

Eten dat over de datum is, is niet altijd meteen bedorven. Vaak kun je het nog eten, vooral eten met een THT-datum. Bij producten met een TGT-datum is dat anders, omdat er sprake is van een ander soort bederf.

Microbieel bederf

Is er sprake van beestjes, sliertjes, schimmels, een nare geur of rare smaak? Dat duidt op microbieel bederf. Gooi het eten weg!

Bacteriën, virussen en schimmels veroorzaken microbieel bederf. Vaak zijn het onschuldige bacteriën, zoals melkzuurbacteriën. Maar soms zitten er ziekmakers tussen als listeria en salmonella. Dan kun je niet op je zintuigen vertrouwen, want deze bacteriën ruik, zie en proef je niet.

Daarom is op producten waarin ziekmakende bacteriën zich thuisvoelen de TGT-datum verplicht. Goed koel bewaren (bij maximaal 4 °C) helpt om microbieel bederf in toom te houden.

Fysisch en chemisch bederf

Fysisch en chemisch bederf is onschuldig. Van beide word je niet ziek. Door dit soort bederf veranderen de eigenschappen van het product. Denk aan:

  • Minder knapperige koekjes.
  • Rimpelige appels.
  • Oudbakken brood.
  • Vet dat ranzig wordt.
  • Verkleuring van groenten in een pot of sinaasappelsap in een pak.

Op dit soort producten staat een THT-datum. Dan kun je dus met je zintuigen beoordelen of het nog goed en lekker genoeg is.

Verspilling tegengaan

Jaarlijks belandt per Nederlander bijna 34 kilogram vast voedsel in de afvalbak. Zonde van het geld en niet zo goed voor het milieu. Want voor de productie van voedsel is veel energie en grondstoffen nodig.

De meeste soorten vlees moeten eerst een tijd rijpen - besterven - voordat het mals is. Als vlees eenmaal geschikt is voor consumptie, doet de geur vaak een beetje denken aan roomboter. Bewaar je het te lang of niet koel, dat gaat het zuur ruiken, naar camembert of rotte eieren. Het is dan niet meer aantrekkelijk en ook niet veilig om te eten.

Bedorven vlees Is vlees gekookt of gezouten, dan verloopt het bederf anders. Gekookt vlees zonder zout kan heel gevaarlijk bederven door bacteriën zonder dat er vieze luchtjes te ruiken zijn.

Vlees dat echt wemelt van de bederfbacteriën zorgt in de praktijk zelden voor gezondheidsproblemen. Voedselinfecties door vlees worden meestal veroorzaakt door gevaarlijke bacteriën die in kleinere aantallen aanwezig zijn en daardoor onopgemerkt blijven.

Koel bewaren

Om de kans op een voedselinfectie zo klein mogelijk te maken, moet vlees zo veel mogelijk koel blijven. Neem op een warme dag eventueel een koeltas mee bij het boodschappen doen en doe het vlees meteen bij thuiskomst in de koelkast (maximaal 7 graden, maar liever 4 graden). Snel invriezen kan ook. Vers bevroren vlees wordt niet gevaarlijk, maar de structuur wordt wel slechter.

Gemalen vlees zoals gehakt moet echter altijd goed doorbakken zijn. Doe restjes bereid vlees, na afkoeling, meteen in de koelkast en eet ze binnen enkele dagen op.

Invriezen

Door de producten kort na aankoop in te vriezen, kun je de houdbaarheid verlengen tot na de TGT-datum. De datum van (eerste) invriezing als volgt: 'ingevroren op' [datum zelf of verwijzing naar plaats op etiket waar datum kan worden gevonden]. U mag de term 'diepgevroren op …' niet gebruiken. 'Ingevroren op: zie bovenkant verpakking'.

Houdbaarheid van ingevroren producten:

Product Houdbaarheid in de vriezer
Rauw rundvlees 6 tot 12 maanden
Rauw varkensvlees 4 maanden
Rauw gehakt 2 tot 3 maanden
Rauwe kip 9 maanden
Gebakken en gebraden vlees 3 maanden
Groenten 10 à 12 maanden
Kruiden 6 maanden
Gebak met slagroom 1 maand
Gebak zonder slagroom 3 maanden
Kant-en-klare maaltijden en kliekjes 3 maanden

Het legt ook een beetje aan je vriezer hoe koud die het maken kan, te zien aan het aantal sterren. Dan ben je de textuur kwijt maar behoud je de voedingswaarde. Wij maken regelmatig soep met de restanten uit de vriezer.

  • De zak met sperziebonen, doperwten en wat voor groente dan ook erbij, even laten koken, en daarna de staafmixer er in.
  • de groente's zoals de erwten zien er nog normaal uit en ruiken ook normaal naar erwten.

Vooral dat de zogenaamde diepvrieszipzakjes geheel niet werken. Heb daardoor wel wat dingen moeten weggooien. Daarom vries ik alles zoveel mogelijk in vacuumzakken in. Zelfs kwetsbare vleeswaren als ham, kipfilet e.d. zijn dan nog prima te eten na het ontdooien.

labels: #Gehakt

Zie ook: