Kiwi's zijn in Nederland heel erg geliefd, vooral de gele (golden) kiwi is aan een enorme opmars bezig. Maar open je het vruchtje? In het midden van het groene vruchtvlees zit een wit gedeelte, met daaromheen kleine zwarte pitjes die eetbaar zijn. Vooral de gele (golden) kiwi is aan een enorme opmars bezig.

Wat is een kiwi?

Kiwifruit, of kortweg kiwi, is een ovale vrucht met de grootte van een ei. De schil is behaard en heeft een bruine kleur. De groene variant smaken fris, zoetig en een beetje zuur. Het vruchtvlees is helder van kleur (soms fel groen). In het midden zit een witte kern met daaromheen een ring van zwarte pitjes. De schil is meer of minder harig.

Er zijn verschillende kiwi-soorten. Behalve de bekende kiwi met zijn bruine en behaarde schil bestaan er ook andere soorten. Naast de groene kiwi bestaat er ook een gele kiwi, ook wel bekend als kiwi gold. Deze heeft een gladdere schil en smaakt zoeter dan de gewone variant. Het vruchtvlees is geel, vandaar de naam 'gold'. Klein maar fijn is de minikiwi of kiwibes. Het vruchtvlees kan variëren van groen, rood of een tint daartussenin.

De oorsprong van de kiwi

Veel mensen denken dat kiwi’s uit Nieuw-Zeeland komen. Dit klopt echter niet. De kiwi komt oorspronkelijk uit het noorden van China. Vroeger stonden ze bekend als Chinese kruisbes. Aan het begin van de 20e eeuw bracht zij kiwizaadjes mee van een bezoek aan een missieschool in China. Pas begin van de vorige eeuw namen Nieuw-Zeelandse missionarissen zaden mee naar hun vaderland. De Nieuw-Zeelanders noemden de kiwi's toen Chinese kruisbessen. De naam van de vrucht kiwi komt wel uit Nieuw Zeeland.

Om zich toch te onderscheiden is er een coöperatie van kiwitelers in het leven geroepen. Onder de merknaam Zespri brengt deze coöperatie de Nieuw-Zeelandse kiwi's op de internationale markt.

Voedingswaarde van kiwi

Kiwi fruit is rijk aan vitaminen en mineralen. Ook zijn ze sterk in het leveren van antioxidanten. Er zitten 61 kilocalorieën in een kiwi van 100 gram. Deze vrucht bevat dus vrij weinig calorieën. De meeste calorieën uit de kiwi komen van de suikers.

In het volgende rijtje staat hoeveel van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) vitaminen je binnenkrijgt. In deze vrucht zit ook een gevarieerd mineraalpakketje.

Voordelen van het eten van kiwi

Kiwi's staan bekend als gezonde vruchten. Kiwi’s kunnen je gezondheid op verschillende manieren ondersteunen. De fytonutriënten (o.a. de polyfenolen (een groep antioxidanten) in kiwi’s hebben een bloedverdunnende werking en beschermen hart en bloedvaten. Kiwi’s kunnen de spijsvertering helpen verbeteren, waarschijnlijk door het enzym actinidine dat eiwitten verteert. Bovendien zitten er pre biotische vezels in kiwi’s.

Luteïne en zeaxanthine zijn beide carotenoïden die de ogen kunnen beschermen tegen de schadelijke invloeden van o.a. straling door de zon (U.V.). Door de vele vezels zorgen kiwi’s ervoor dat de bloedsuikerspiegel stabiel blijft. Kiwi’s kunnen bijdragen aan een goede nachtrust en kunnen er mede voor zorgen dat je beter in je vel komt te zitten. Ze bevatten namelijk serotonine, het gelukshormoon.

Door het hoge vezelgehalte van de kiwi werkt het eten van deze vrucht op nuchtere maag heel stimulerend voor de darmen. Daarnaast heeft een kiwi een hoger vitamine C gehalte dan welk fruit dan ook. Een ander leuk weetje is dat de kiwi een lage glycemische index heeft. Dit betekent dat de koolhydraten langzamer worden opgenomen door het lichaam en de glucose uit de fruitsuiker wordt geleidelijk vrijgemaakt in de bloedbaan.

Vanwege het hoge gehalte aan vitamine C zijn kiwi’s gunstig voor de gezondheid van de huid. Vitamine C speelt een cruciale rol bij de productie van collageen, wat de huid stevig en elastisch houdt. Vanwege het hoge vezelgehalte in kiwi’s en omdat ze niet zorgen voor een dip in je bloedsuikerspiegel, kunnen kiwi’s helpen bij gewichtsverlies en gewichtsbeheersing.

De voordelen van het eten van de schil

Wist je dat je de vrucht met schil kunt eten en dat deze ook heel gezond is vanwege de vezels en vitaminen? Loopt het water je al in de mond bij het denken aan de harige, harde schil van een kiwi? Waarschijnlijk niet. Toch lijken steeds meer mensen kiwi’s mét schil te eten, omdat die gezond zou zijn.

De harige schil is misschien niet zo aantrekkelijk maar het is wel het meest voedingsrijke deel van de kiwi. Dit komt vooral door de vezels. De schil van kiwi’s is dus ook eetbaar. Als je de haartjes van de schil borstelt en de kiwi wast, smaakt hij lekkerder.

Het vruchtvlees van een kiwi is rijk aan vitamines en vezels. Logischerwijs krijg je wat meer vitamines en vezels naar binnen, als je óók de schil van een kiwi eet. Je eet tenslotte meer kiwi. Ook werden er bij een onderzoek meer vezels gevonden in een gedroogde kiwischil, dan in gedroogd vruchtvlees. Het zou meer vezels, vitamine E en foliumzuur opleveren, als je de gele kiwi met huid en haar opeet.

Spoel de vrucht wel grondig af onder stromend water. Als je de harige structuur niet aantrekkelijk vindt, kun je de haartjes afvegen met een handdoek of afschrapen met een lepel.

Nadelen en risico's

Kiwi's zijn veilig om te eten, maar kunnen licht allergische reacties veroorzaken als je hier gevoelig voor bent. Deze vruchten bevatten namelijk actinidine. Wanneer je overgevoelig bent voor actinidine, kun je een prikkeling in je mond voelen. Dit heet het oraal allergiesyndroom en is een milde voedselallergie die vrij veel voorkomt.

Verder kan je huid geïrriteerd raken van het zuur van het sap en de behaarde schil. Als je een fruitallergie hebt, dan kunnen er bij het eten van kiwi's zelfs ernstige klachten ontstaan. Galbulten, ademhalingsklachten, zwellingen of een levensbedreigende overgevoeligheidsreactie van je lichaam, zijn dan mogelijk.

Enkele nadelen aan kiwi’s is dat er enzymen in zitten die eiwitten helpen verteren. Als je kiwi en yoghurt combineert, zal de yoghurt dun worden en schiften. Uiteindelijk krijgt het zelfs een bittere smaak. Dezelfde enzymen kunnen ook zorgen voor een prikkelende tong. Het lukt ook niet om gelatinepudding te maken met kiwi, want ook dit zal teruglopen. Maar… als je het fruit verwarmt, is het probleem opgelost.

Het is alleen jammer dat kiwi niet goed combineert met zuivel, waardoor de culinaire mogelijkheden beperkt zijn.

Kiwi’s bevatten een matige hoeveelheid oxalaten, die kunnen bijdragen aan de vorming van nierstenen bij mensen die vatbaar zijn voor dit probleem. Mensen die bloedverdunners nemen of medicijnen gebruiken die de bloedstolling beïnvloeden, moeten voorzichtig zijn met het consumeren van grote hoeveelheden kiwi, vanwege het hoge vitamine K-gehalte, wat de bloedstolling kan beïnvloeden.

Bestrijdingsmiddelen

Volgens het Voedingscentrum moet je hier wel voorzichtig mee zijn, omdat er bestrijdingsmiddelen op de schil zitten. Bij het controleren van de hoeveelheid pesticiden in fruit wordt namelijk (vooral) gekeken naar het vruchtvlees, en niet naar de schil. Bij het opstellen van de normen wordt er bij sommige vruchten van uitgegaan dat je de schil niet eet.

Wél kun je bij een kiwi met schil meer bestrijdingsmiddelen binnenkrijgen. Dus mocht je de schil gaan eten…doe dit dan niet te vaak. Kies als je kiwi’s met schil eet, bij voorkeur voor biologische exemplaren.

Hoe eet je een kiwi?

De vrucht is op allerlei manieren te eten of te drinken. Het is fantastisch in een fruitsalade of een kiwi smoothie. Je kunt er ook een hartige salade mee opfrissen. Kiwi's zijn, tenzij je er allergisch voor bent, een gezonde aanvulling op je eetpatroon. Gelukkig kun je er wel lekkere fruitsalades of hartige salades mee maken. Of geniet van een gezonde kiwismoothie!

Bewaren en rijpen

Rijpe kiwi's ontdek je door lichtjes op de schil te drukken rondom de plek waar de steel heeft gezeten. Geeft de vrucht dan een beetje mee? Dan kun je ze eten. Welke lekkerder is? Het komt wel voor dat kiwi’s nog heel onrijp in de winkel liggen. Ze zijn dan keihard. Vaak lukt het dan niet meer om ze goed te laten rijpen. Bovendien zitten er dan veel minder voedingsstoffen in.

Als een kiwi al rijp is, kun je hem het beste bewaren in de koelkast. Daar is hij ongeveer 2 weken houdbaar. De groene kiwi is steviger en iets langer houdbaar dan de gele kiwi. Je kunt een kiwi ook invriezen. Hij wordt dan wel wat slap maar is nog prima te gebruiken in smoothies of om ijs van te maken.

Wil je hem snel eten en is hij nog niet zo heel rijp? Dan kun je hem het beste bij andere fruitsoorten leggen op de fruitschaal. Dit versnelt namelijk het rijpingsproces. Ook kun je de kiwi samen met bijv. een banaan in een papieren zak stoppen. Dan gaat het rijpen nog sneller.

labels:

Zie ook: