Lay's is een van de bekendste chipsmerken ter wereld, en staat bekend om zijn knapperige aardappelchips in verschillende smaken. Het merk is al decennialang een favoriet snackmerk over de hele wereld. Met een breed scala aan smaken en varianten blijft het merk zich vernieuwen en inspelen op de wensen van consumenten.

De Oorsprong van Chips

In de 19e eeuw werden er meerdere gerechten om aardappelschijfjes te frituren gepubliceerd in kookboeken. Volgens de legende werden chips zoals we ze nu kennen, per ongeluk uitgevonden door George Crum en zijn zus Catherine Wicks. Catherine had per ongeluk een flinterdun stukje aardappel in een pan met olie laten vallen, dit eruit gevist met haar vork en aan de kant gelegd. Deze chips werden de 'Sagarota chips' genoemd.

In 1853 bakte de Amerikaanse kok George Crum bij toeval de allereerste chips. Een gast vond zijn gebakken aardappels te dik gesneden en stuurde deze terug naar de keuken. Crum sneed de aardappels toen zo dun dat ze niet meer met een vork gegeten konden worden.

Aardappelchips waren al enkele decennia eerder in Engeland een daverend succes. Wat later zetten de gefrituurde aardappelschijfjes voet in wal in Nederland en België.

De Opkomst van Lay's in Amerika

Lay's werd in 1932 opgericht door Herman Lay in de Verenigde Staten. In een Amerikaanse stad, Nashville, begint Herman Lay zijn eigen bedrijfje dat chips distribueert in de regio. Vijf jaar later heeft hij al 25 medewerkers in dienst. Niet lang daarna besluit hij zelf chips te gaan produceren, dit is het begin van H.W. Lay & Company.

In 1961 fuseerde Lay’s met Frito, een fabrikant van maïssnacks, en samen vormden ze Frito-Lay. Tegenwoordig is Lay’s verkrijgbaar in meer dan 100 landen en biedt het merk een breed assortiment aan chips, waaronder klassieke aardappelchips, ribbelchips en ovengebakken varianten.

De Introductie van Chips in Nederland

Je kunt het je nu niet meer voorstellen, maar eind jaren 50 had nog bijna niemand in Nederland gehoord van chips. Chips zijn pas naar Nederland gekomen toen aardappelboer Gerrard Kistemaker op zoek was naar een manier om nog meer aardappelen te verkopen. Van de Engelse chipsverkoper Frank Smith leerde hij hoe hij chips moest maken. Samen richten ze vervolgens de eerste Nederlandse chipsfabriek in Broek op Langedijk op. De naam Smiths is dan ook te danken aan een van deze grondleggers; Frank Smith. In 1958 ontstond uit deze samenwerking in Broek op Langedijk de onderneming ‘Smith Potato Crisps’. ‘Crisps’ is de Engelse benaming van het zoute aardappelsnackje.

Door de geallieerde troepen werd de snack rond het einde van de Tweede Wereldoorlog geïntroduceerd op het Europese vasteland. In de jaren vijftig werd vanuit Langedijk samenwerking gezocht met Frank Smith, een chipsproducent uit Engeland. De aardappeltelers creëerden hiermee een groeiende vraag naar hun product. Een belangrijk voordeel was dat de Langedijker aardappels ter plaatse verwerkt konden worden.

De Fabriek in Broek op Langedijk

De chipsfabriek van Smiths bestaat vanaf 1958 in Nederland. De aardappelboer Gerrit Kistemaker ging samen met andere boeren uit Broek op Langedijk naar Engeland, waar ze chips ontdekten. Samen met de Engelse chipsmaker Frank Smiths begon Gerrit in 1958 de eerste chipsfabriek in Nederland, in Broek op Langedijk. Frank had de chips al in 1920 ontdekt. In het begin verkocht hij zijn chips in vetvrije puntzakken met een apart zakje zout erbij.

De fabriek groeide in de loop der jaren uit tot de grootste in zijn soort in Europa. De groei van de productie was dan ook imposant. In 1988 werden per minuut 120 kilo aardappelen gebakken. Zeker 18 vrachtwagens reden af en aan om alle consumenten in Nederland, België, Frankrijk en Duitsland van chips te voorzien. Ook de werkgelegenheid van het bedrijf groeide. Veel mensen uit Langedijk en wijde omgeving hebben bij de fabriek gewerkt. In 1958 werd gestart met een productieteam van 30 mannen en vrouwen. Al spoedig nam dit aantal toe. In 1969 werkten er al 500 mensen in de fabriek, waarvan 400 Langedijkers en in 1983 was het personeelsbestand gegroeid tot maar liefst 700 medewerkers.

Overlast en Milieumaatregelen

Aan de groei van het bedrijf zat ook een keerzijde. Eind jaren zestig en begin jaren zeventig liepen de klachten van omwonenden over stankoverlast op. Niet alleen de baklucht werd als storend ervaren, vooral ook de stank die het afvalwater van de fabriek veroorzaakte. Tot aan de aanleg en aansluiting van riolering in Langedijk werd het afvalwater namelijk direct geloosd in het Zuiderdel. Een grote berg rottend aardappelafval droeg ook bij aan de stank. Om de overlast van baklucht te verminderen werd een schoorsteen geplaatst die nog steeds de fabriek markeert. Daarnaast nam het bedrijf maatregelen ter bestrijding van de stank van het afvalwater.

Tot 1997 werd een groot deel van de aardappels aangeleverd vanuit Langedijk door Agrico, het bedrijf dat voortkwam uit het eerdere samenwerkingsverband van de aardappeltelers; de oorspronkelijke partner NV Koelhuis Zuiderdel. Tegenwoordig worden de aardappels van elders aangevoerd.

Van Smiths naar Lay's

Het bedrijf is sinds het einde van de jaren zestig in Amerikaanse handen en maakt de laatste jaren onderdeel uit van de ‘Frito Lay Company’, dat weer onderdeel is van moederconcern ‘Pepsico’. In Nederland en België zijn de chips nog lange tijd onder de naam Smiths verkocht maar in januari 2001 werd besloten om ook in deze landen de merknaam aan te laten sluiten op de internationale naam ‘Lay’s Chips’. De oude vertrouwde aardappelchips staan vanaf nu onder de merknaam Lay’s in de schappen.

Eerst waren er de aardappelchips, maar in de jaren zestig produceerde Smiths ook allerlei nieuwe chips, zoals: Cheetos Chipito, Wokkels, Pomtips en Ringlings. Later nog: Hamka's, Mama Mia's, Bugles en Nibb-it.

In 1992 werd Smiths een deel van PepsiCo.

Lay's Maak de Smaak

Lay’s organiseert de eerste Lay’s Maak de Smaak campagne, waar Nederland wordt uitgedaagd om mee te denken met de nieuwe Lay’s smaak. Een daverend succes waarbij 700.000 smaakinzendingen worden ingezonden. Lay’s vraagt in de Maak de Smaak - The Battle campagne opnieuw naar smaakideeën van de consument.

Lay's Vandaag: Duurzaamheid en Innovatie

“Achter de beste chips, zitten de beste aardappels”, zo luidt de slogan van de nieuwe zomercampagne van Lay’s. Met deze campagne wil Lay’s haar consumenten bewust maken van de duurzaam geteelde* 100% kwaliteitsaardappels* die worden gebruikt voor het maken van hun favoriete chips. Een groot deel van deze aardappels worden in Nederland geteeld. De rest komt uit andere West-Europese landen zoals België en Duitsland.

Lay’s zijn niet ‘zomaar’ chips. Ze zijn zoveel meer. Alles begint bij de teelt van de aardappels, waarbij regeneratieve landbouw via het PepsiCo Sustainable Farming Program een belangrijke rol speelt. Zo ondersteunt PepsiCo de telers door onder andere gewasrotatie en groenbemesting; het land ligt nooit braak en de grond blijft zo gezond mogelijk. Om de uiteindelijke kwaliteit te garanderen, worden meer dan 18.000 kwaliteitschecks per jaar uitgevoerd voordat de aardappels in de fabriek terechtkomen. En ook in de fabriek worden continu kwaliteitschecks gedaan.

Rozanne Drost, Sustainability Sr. Manager bij PepsiCo: “We zetten ons met het PepsiCo Positive (pep+) team dagelijks in voor duurzamere landbouw, samen met onze telers. Al sinds 2020 worden als resultaat daarvan al onze aardappels duurzaam* geproduceerd in Nederland. Een mooie stap in de juiste richting, maar we weten ook dat we nog een weg te gaan hebben.

De campagne wordt verder uitgerold door middel van een nieuwe TVC, digital (OLV & Social) (D)OOH, shopfloor communicatie, PR en influencer marketing. Schatzoekers kunnen hun hart ophalen - verspreid door supermarkten in heel Nederland worden tien gouden chipjes in de zakken naturel, paprika, cheese onion (200 en 300gr) en pickles (200gr) verstopt. De gelukkige vinder wint € 10.000,00. Met een elektrische waardetransport truck trekt Lay’s het land in voor een sampling activatie om de consument te enthousiasmeren op jacht te gaan naar de gouden chipjes.

* Lay’s verkrijgt aardappelen rechtstreeks van telers via het PepsiCo Sustainable Farming Program, waarbij de beste landbouw methodes worden versterkt en ecologische, sociale en economische criteria worden opgevolgd.

Logo en Producten in een Nieuw Jasje

Het Lay's logo en onze producten zijn in een nieuw jasje gestoken! Aan de heerlijke smaak is natuurlijk niets veranderd!

labels:

Zie ook: