In veel culturen kennen ze een vorm van platbrood. Waar we in Nederland dagelijks genieten van een lekker luchtig bammetje, staat er in andere landen vaak een heel ander soort brood op het menu: platbrood.

Wat is platbrood?

Platbrood is, zoals de naam al doet vermoeden, een brood dat plat is. Het wordt vaak gemaakt zonder gist, waardoor het niet rijst en dus maar een paar millimeters tot enkele centimeters dik is. De ingrediënten zijn vaak heel eenvoudig: bloem, water en zout. Sommige soorten bevatten ook gist, zuurdesem of een ander rijsmiddel om ze een lift te geven. Platbrood is een verzamelnaam voor een heleboel verschillende soorten brood die overal ter wereld worden gegeten.

Soorten Libanees Brood

Je hebt platte broden in allerlei soorten en maten en ze verschillen per land en cultuur. Omdat het aantal soorten eindeloos is, delen we een selectie van de meest bekende soorten:

  1. Naan: In Iran, Afghanistan, Pakistan en India eten ze naan: een platbrood op basis van tarwemeel. Om het brood extra volume te geven, wordt ook yoghurt aan het deeg toegevoegd. Je kunt het brood op smaak brengen met kruiden of zoete smaakmakers zoals amandel en rozijnen. In India vullen ze het brood met aardappel, ui, specerijen of paneer.
  2. Roti: De term roti wordt in verschillende delen van de wereld gebruikt om platbrood aan te duiden. In dit artikel doelen we specifiek op de versie die ze in Suriname eten, de zogenaamde roti-plaat. Die serveer je met kipcurry, aardappelen en groenten zoals kousenband. Door het deeg van roti-plaat gaat een snuf komijn. Het is wel even een werkje, maar super leuk om eens zelf te maken.
  3. Libanees platbrood (Flatbread): Libanees platbrood ken je ook wel als ‘flatbread’. Dit ronde, malse brood verschijnt vaak op tafel in Midden-Oosterse landen. Daar gebruikt men het als een soort lepel om voedsel mee op te scheppen. Flatbread serveer je bij mezze, een verzameling van kleine gerechtjes. Traditioneel wordt Libanees platbrood gebakken op een saj, een soort grote omgekeerde wok die op het vuur wordt geplaatst. Heb je die niet in de kast liggen? Bak de deegjes aan beide kanten zo’n 4 minuten tot het brood goudbruin en gaar is.
  4. Flammkuchen (Tarte Flambée): Flammkuchen klinkt hartstikke Duits, maar officieel heet dit brood Tarte Flambée. Dit platbrood komt uit de Elzas in Frankrijk, een gebied dichtbij de Duitse grens. Vandaar die dubbele benaming.
  5. Focaccia: Het lijkt een beetje een vreemde eend in de bijt, want focaccia is een stuk luchtiger dan andere soorten platbrood. Toch hoort dit Italiaanse brood in het rijtje thuis, vanwege de manier waarop het wordt bereid en gebakken. Focaccia bereid je met gist, olijfolie en heel veel water. Dat resulteert in een zeer luchtig brood met een rijke smaak en een vochtige textuur.
  6. Pitabroodjes: Pitabroodjes zijn eigenlijk kleine versies van Libanees platbrood. Deze ronde broodjes kun je overdwars opensnijden en vullen met een vulling naar keuze. Vaak wordt dit gedaan met gyros of shoarma, groenten en een sausje. Maar je kunt ze ook dippen in bijvoorbeeld hummus.
  7. Tortilla’s: Tortilla’s zijn het Mexicaanse antwoord op platbrood. In de Nederlandse supermarkt vind je versies die gemaakt zijn van tarwebloem, maar de Mexicanen maken ze traditioneel van maismeel. Je perst het deeg tussen een speciale tortilla pers en bakt de kleine pannenkoekjes in de pan. Overigens kun je ook gewoon een deegroller gebruiken om het deeg plat te maken. Mexicaanse tortilla’s zijn een stuk kleiner dan de grote wraps die wij kennen.

Libanees Platbrood en Mezze

Met enkele klassiekers als tabouleh, muhammara, homemade hummus, baba ganoush, tahindip én Libanees platbrood om mee te dippen is het onmogelijk om niet enthousiast te worden over de Libanese keuken. Het woord 'mezze' is afgeleid van het Perzische woord 'mazze', wat smaak of hapje betekent. Deze kleine gerechten worden vaak geserveerd als voorgerecht of bijgerecht en zijn bedoeld om gedeeld te worden met vrienden of familie.

Overige soorten platbrood

  1. Letterlijk dun brood; het Zweedse vierkante platbrood is zacht en rolbaar. Soms met een lichte anijssmaak van venkelzaad. Zweden eten het graag met een hotdog of (geroosterde) haring en aardappelpuree.
  2. In Almelo staat de enige lawashbakkerij van Nederland. goudengraan.nl (online te bestellen). Ook te vinden bij sommige Turkse of midden-oosterse winkels. Lawash eet je bij de maaltijd, bij soep of met wat kaas en peterselie opgerold als ontbijt.
  3. Een brood dat zich gewillig laat dippen in sauzen. Bij de meeste Indiase restaurants bakken ze hun naanbrood zelf, daar kun je dus vers naanbrood halen!
  4. Je gebruikt chapati als bestek om curry op te vegen: je vouwt een stukje chapati dubbel totdat je een soort tuitje hebt, dat je gebruikt als een soort lepel.
  5. Roti is de verzamelnaam voor alle platbroden zonder gist. De Surinaamse roti is een soort broodpannenkoek van bloem gevuld met aardappel of gele spliterwten.
  6. Ja, zelfs pizza is gewoon een platbrood gebakken met het beleg er al op. Afkomstig uit Zuid-Italië en al eeuwen bekend. De lekkerste pizza’s in Napolitaanse stijl komen uit hele hete ovens waar ze maar enkele seconden in blijven.
  7. Wanneer de boeren in de Noord-Franse Elzas vroeger brood bakten in de houtoven, begonnenze met een soort pizza’s die gebakken werden in de eerste vlammen (tarte flambée of flammenkuche). Belegd met crème fraîche en fromage blanc, zout, peper, uien en spek. Om samen op te eten aan de boerentafel.
  8. Rond zacht platbrood uit het Midden-Oosten, gegeten bij de mezze, bij hummus, tabouleh. Je gebruikt dit flatbread om eten te pakken. Er is een Libanese flatbread-bakkerij in Nederland, Arabic bread in Almere.
  9. Kleine platte flatbreads in grappige ‘pocket’ vorm, ideaal om te vullen: vooral gegeten in Palestina en Israël maar ook elders in de Levant. Versgebakken het allerlekkerst.
  10. Letterlijk ‘kleine taart’, van oorsprong een maïstortilla maar later ook als tarwetortilla bekend geworden.

Recept: Libanees Brood met Za'atar

Met dit recept bak je heerlijk Libanees brood met een topping van za`atar. Mocht je niet standaard een saj in de schuur hebben liggen (die kans acht ik groot), dan kun je dit platbrood recept gelukkig ook heel goed in de oven bakken! Zorg er dan wel voor dat je een bakplaat voorverwarmt in de oven, zodat het deeg gelijk veel hitte van onderen krijgt als het gebakken wordt. Met dit Libanees brood recept maak je 5 platbroden met een doorsnede van ongeveer 30 centimeter.

  1. Verwarm de oven voor op 230 °C en schuif de bakplaat alvast in de oven.
  2. Kneed het deeg kort door en verdeel het in 5 stukken.
  3. Maak van ieder stuk een bol.
  4. Rol de bolletjes op een bebloemd werkblad uit tot een cirkel van ongeveer 30 centimeter.
  5. Leg het uitgerolde deeg op een stuk bakpapier.
  6. Meng de za`atar met de olijfolie.
  7. Bestrijk de deegplak met het za`atar-mengsel en schuif het deeg daarna met bakpapier en al op de hete bakplaat.
  8. Bak het platbrood 5-9 minuten.
  9. Bak de Libanese broden één voor één en laat de bakplaat goed heet worden tussen de broden door.
  10. Als je het brood op een saj bakt ga je iets anders te werk. Verwarm de saj voor en rol het deeg uit zoals hierboven beschreven staat. Leg het uitgerolde deeg op de hete saj en bestrijk het met het za`atar-mengsel. Het brood wordt alleen aan de onderkant gebakken, maar je kunt het platbrood wel iets ronddraaien op de plaat zodat de warmte goed verdeeld wordt. Houd de onderkant goed in de gaten, deze wordt makkelijk te donker.

Platbroden zijn een trend. En terecht! Ze zijn lekker, bijzonder en je kunt er van alles mee: beleggen, dippen, dubbelvouwen… Ook in ons land zie je dan ook steeds meer soorten plat- en naanbroden in het aanbod verschijnen. Van naan uit India tot schiacciata uit Italië. Een pistoletje gezond is allang niet meer de hardloper van de menukaart. De gast van nu wilt verrast worden met bijzondere combinaties en gerechten. Hoe je dat kan doen zónder lange bereidingstijd? Met platbroden.

De traditie van mezze weerspiegelt de gastvrijheid en het gemeenschapsgevoel van de regio, waarbij eten niet alleen wordt gezien als een manier om te voeden, maar ook als een manier om mensen samen te brengen en te genieten van elkaars gezelschap.

labels: #Brood

Zie ook: