Heerlijk bij een typisch Frans ontbijt of in de koffiepauze: een traditionele madeleine. Het is misschien wel een van de bekendste Franse cakejes, en dat is niet verwonderlijk. Goed klaargemaakt zijn ze zoet en luchtig, met een vleugje citroen, én een bultje. Ik ging op zoek naar een recept en deel in deze blog wat tips om ook zelf de lekkerste madeleines te bakken.
De Geschiedenis van de Madeleine
De echte Madeleines komen uit het plaatsje Commercy in de Lorraine. Althans, dat is volgens de ene overlevering. Aldaar zou in de achttiende eeuw een zekere ‘Madeleine’ bij het onverwachte bezoek van een hertog snel nog cakejes gebakken hebben die zo heerlijk waren dat de hertog ze naar haar vernoemde. Volgens andere verhalen komt de madeleine oorspronkelijk uit Spanje, waar pelgrims ze kregen aangeboden terwijl ze onderweg waren naar Compostela. Vandaar ook de typische schelpvorm, symbool van de pelgrimsweg.
Hoe het ook zij, zowel in Frankrijk als daarbuiten zijn de madeleines een geliefd hapje. Ze zijn dan ook niet zo heel moeilijk te maken, en vooral ook in vrij korte tijd. De basis van het recept bestaat uit bloem, suiker, ei en boter. Sommige recepten voegen er nog een beetje melk aan toe, om hem nog wat luchtiger te krijgen.
Het Geheim van de Perfecte Madeleine
Voor vele Fransen is de Madeleine het cakeje waar we mee opgegroeid zijn, dat je van je moeder of oma kreeg bij ‘le goûter’ na school. Maar jammer genoeg is het niet makkelijk om ze perfect te bakken. Het geheim van perfecte Madeleines zit hem in een aantal zaken zoals het koelen van het beslag een paar uur voordat je ze bakt. Doordat het beslag goed koud is als de Madeleines de oven in gaan, schrikt het als het ware door de hete temperatuur. Deze “thermische schok” zal ervoor zorgen dat ze dat mooie bolletje krijgen wat echt kenmerkend is voor de Franse Madeleines.
De belangrijkste uitdaging bij dit recept: zorgen dat de madeleines een klein buikje krijgen, de Fransen noemen dit een ‘bosse’. De hoge hitte bakt eerst de randen dan langzaam naar het midden toe, terwijl het midden dan juist aan het rijzen is.
Ingrediënten en Bereiding
Hieronder vind je een eenvoudig recept om zelf madeleines te bakken:
Ingrediënten:
- 150 gram bloem
- 120 gram kristalsuiker of poedersuiker
- 125 gram roomboter
- 3 eieren
- half zakje bakpoeder (5-8 gram)
- citroenrasp van 1 citroen
- snufje zout
- theelepel honing
Aanwijzingen:
- Laat de boter zachtjes smelten in een pannetje.
- Klop de eieren met de suiker en een snufje zout op tot twee keer de hoeveelheid.
- Voeg de bloem, bakpoeder, citroenrasp, de gesmolten boter en de honing toe en klop nog even door elkaar tot een lobbige massa.
- Laat het beslag twee uur in de koelkast tot rust komen.
- Verwarm de oven voor op 230 graden.
- Doe het beslag in een speciale en ingevette madeleine-bakvorm. Een halve soeplepel per vakje is genoeg.
- Zet in het midden van de oven en verlaag de temperatuur naar 200 graden. Verlaag na 3-5 minuten opnieuw de temperatuur, nu naar 180 graden. Als het goed is hebben je madeleines nu hun ‘buikje’ gekregen.
Voor het maken van de madeleines heb je speciale bakvormpjes nodig.
Tips voor het Perfecte Resultaat
- Zorg dat de boter zeer zacht is, maar niet gesmolten.
- Zeef de bloem met bakpoeder.
- Klop de eieren met de suiker en honing schuimig.
- Meng de citroenrasp en een snufje zout erdoor en spatel ook de bloem met bakpoeder erdoor.
- Verhit de oven tot 230 °C en vet de madeleinevorm lichtjes in met bakspray.
- Schep het beslag in een spuitzak met een kleine ronde spuitmond.
- Doe de vorm in de oven en verlaag de temperatuur direct naar 200 °C.
Hebben de Madeleines geen mooi bolletje? Waarschijnlijk was het beslag dan niet koud genoeg. Dit is echter wel cruciaal voor het vormen van een mooi bolletje. Heb je hete lucht gebruikt om ze te bakken? Dit is een no-go! Elke oven is anders. Het kan dus goed zijn dat bovenstaand recept net iets anders werkt in jouw oven. Gebruik het liefst een metalen bakvorm en geen siliconen bakvorm. Vul de vormpjes niet teveel en niet te weinig. Bij teveel vullen kan het beslag eruit rijzen en is er geen spanning voor het bolletje om te rijzen. In sommige gevallen kan het helpen om de bakvorm juist niet in te vetten. Hierdoor plakt het beslag meer aan de vorm en rijst het juist mooi omhoog.
Bewaren van Madeleines
Je kunt de gebakken madeleines een paar dagen bewaren. Zorg dat ze goed afgekoeld zijn en bewaar ze vervolgens luchtdicht verpakt 2-3 dagen op kamertemperatuur.
