Konijnen zijn dol op groenvoer, en het is ook erg gezond voor ze. Alleen hoe begin je met het voeren van vers groenvoer? Het meest ideale is namelijk dat een konijn minimaal 3 soorten groenvoer per dag krijgt en dat die soorten regelmatig wisselen.

Wanneer beginnen met groenvoer?

Heb je net een nieuw jong konijn in huis, dan is het belangrijk dat je eerst een goede brok aanwent en oplet dat het konijntje voldoende hooi eet. Vaak is het de eerste tijd even goed zoeken naar een balans in de hoeveelheid brokken, waarbij het konijn goed hooi eet en de blindedarmkeutels niet laat liggen. Pas als dat het geval is, kun je de voeding gaan uitbreiden.

Jonge konijntjes mogen al gelijk groenvoer eten, er is geen minimale leeftijd voor. Tegenwoordig voeren steeds meer fokkers en ook opvangen de konijntjes zodra ze zelfstandig beginnen te eten al lekker wat groenvoer. Op die manier is het konijntje als hij 8 weken oud is en naar zijn nieuwe baasje mag, al gewend aan het eten van verschillende groentes.

Heb je een jong konijntje dat nog geen groenvoer gewend was in het nest? Begin dan gewoon rustig met het voeren van groentes. De eerste week of eerste twee weken kun je het beter even bij veel hooi en een portie brokjes houden, en daar een goede balans in zoeken. Als je konijntje na de eerste week wat gewend is en niet meer gestrest is in zijn nieuwe omgeving kun je starten met het voeren van groenvoer. Kleine beetjes van de veilige soorten, zodat hij er rustig aan kan wennen.

Een volwassen konijn dat geen groenvoer gewend is moet er rustig aan wennen. Begin ook hier met kleine stukjes. Het formaat van een postzegel aan groenvoer op de eerste dag, en dat rustig opbouwen. Als het de hele week goed gaat met die soort, kun je de tweede week een nieuwe soort er bij introduceren.

De verschillende soorten konijnen en groenvoer

Er zijn eigenlijk drie groepen konijnen als het gaat om groenvoer:

  • Konijnen die alles kunnen eten, en nergens last van hebben.
  • Konijnen die gevoelig zijn voor bepaalde soorten groenvoer (bijvoorbeeld sla en koolsoorten).
  • Konijnen die van bijna al het groenvoer diarree krijgen.

De laatste groep is niet groot, maar behoort jouw konijn daar toe, dan raden wij aan om veel hooi gedroogde kruiden te geven in plaats van groenvoer. Je komt er vanzelf achter tot welke groep jouw konijn behoort.

Hoe groenvoer serveren?

Groenvoer geef je altijd rauw. Geef groenvoer niet direct uit de koelkast maar laat het eventjes op temperatuur komen. Zelf maak ik de groenten klaar voor ik aan ons eigen avondeten begin. Als wij gegeten hebben, zet ik het bakje pas bij de konijnen. Dan heeft het ongeveer 30 minuten buiten de koelkast gestaan en is het niet meer zo koud.

Geef geen gekookte groenten en geef ook geen groenten of fruit uit blik of pot. Daar krijgen ze namelijk diarree van. Je kan de groentes compleet geven, of het in stukjes snijden. Het is gewoon mogelijk om jouw konijnen (ongekookte) restjes te geven van wat jullie zelf die dag eten. Denk bijvoorbeeld aan een broccolistronkje, wortelloof, loof van radijs, schillen van de komkommer, de kroontjes van de aardbeien, een witloofstronkje of de bladeren van een bloemkool.

Je kan het groenvoer door het hooi voeren als jouw konijn een lastige hooi eter is, het verstoppen in een eierdoos of wc rol, of het ophangen aan een touw in het hok. Op die manier zijn jouw konijnen extra lang bezig om het op te eten.

Hoeveel groenvoer?

Er zijn een paar verschillende richtlijnen voor het bepalen van de juiste hoeveelheid groenvoer. Zo wordt er vaak aangegeven dat een een volwassen konijn mag ongeveer 100 gram groenvoer eten per kilo lichaamsgewicht per dag. Een andere richtlijn gaat uit van percentages, 10% van de dagelijkse voeding hoort te bestaan uit vers groenvoer. Die richtlijn gaat uit van 80% hooi en grassen, 10% verse kruiden en groenten, 5% brokvoer en 5% gezonde snacks zoals gedroogde kruiden en knaaghout.

Welke groenten zijn veilig om mee te starten?

Kies voor een “veilige” groente, bijvoorbeeld een kleine hoeveelheid gras, verse paardenbloem, verse weegbree, andijvie of witlof. Houd de keutels van jouw konijnen in de gaten. Als ze zacht worden of diarree krijgen, geef dan geen groenvoer tot de keutels weer normaal zijn.

Als je weer opnieuw wil starten met het voeren van groenvoer probeer het dan met een nog kleiner stukje, of probeer een andere soort. Gaat het wel goed met het kleine stukje groenvoer? Geef de volgende dag dan een dubbele portie. Verdubbel de portie elke dag. Na een week kun je starten met het introduceren van een tweede soort groenvoer.

Veilige groentes om mee te starten zijn: andijvie, peterselie, wortelloof, witlof, geplukt gras, paardenbloemblad of weegbreeblad.

Sla en koolsoorten

Een konijn mag sla en koolsoorten eten. Er zijn echter ook konijnen die hier gevoelig voor zijn. Wij raden aan om niet te starten met deze soorten. Maar een “gevorderde groenvoereter” kan best wat sla en koolsoorten hebben. Zorg er wel altijd voor dat je deze groentes geeft in een mix met veilige groentes.

Over het algemeen is het wel beter om niet te veel sla- en koolsoorten met een vaste krop te geven, zoals ijsbergsla, witte kool, rode kool en spitskool. Die soorten geven het snelst problemen met de spijsvertering.

Groenten met veel suikers

Een aantal groentes bevatten best veel suikers. Wortel, de groente waarvan veel mensen denken dat konijnen er onbeperkt van mogen eten bevat bijvoorbeeld veel suikers. Verder bevatten ook zoete paprika en zoete tomaten veel suiker. Een konijn mag het gewoon eten, maar geef deze soorten wel met mate.

Voordelen van groenvoer

Alle soorten groenvoer hebben voordelen. Ze bevatten vitamines en antioxidanten. Andijvie, broccoli en wortelen bevatten bijvoorbeeld veel vezels. Vezels zijn erg belangrijk in de voeding van een konijn. Is jouw konijn gevoelig voor blaasproblemen? Geef dan niet te veel broccoli, Chinese kool of spinazie, deze bevatten veel calcium.

Het is het best om je konijnen een mix van verschillende soorten groenvoer te geven en vooral voor bladgroenten kiezen. Konijnen zijn immers van nature bladeters. Een gevarieerd menu is een gezond menu. Het is echt beter om kleine porties van meerdere verschillende soorten groenten te geven, dan van één soort heel veel. Geef een dagelijkse mix van minimaal 3 soorten groenvoer, als het mogelijk is liever zelfs nog meer soorten. Het is juist goed als je de samenstelling regelmatig wisselt. Zo voorkom je dat jouw konijn te veel of te weinig van een bepaalde stof binnen krijgt.

Fruit en kruiden

Konijnen zijn dol op fruit. Fruit bevat echter veel suikers. Een konijn mag best wel eens een keer fruit eten, maar hou dit beperkt. Zie het als een snoepje of een toetje. Met mate dus, kleine hoeveelheden en niet dagelijks! Of het nou gedroogd of vers is, houd het beperkt. Een plakje banaan, geen hele banaan, een partje appel, geen hele appel dus etc.! En geef het zeker niet dagelijks, maar bijvoorbeeld eens per week. Er zijn konijnen die van fruit, door de hoeveelheid suikers die er in zitten, wat sneller diarree krijgen. Let hier dus goed op.

Kruiden hebben vaak een positieve werking op de gezondheid van je konijn. Sommige bevorderen zelfs de eetlust en spijsvertering. Ideaal dus. Maar let op, ook kruiden moet je met mate geven. Geef nooit van één soort heel veel tegelijk.

Groenvoer plukken in de natuur

We hebben het hier dan echt over groenvoer plukken in de natuur, dus niet in de eigen achtertuin. Als je groenvoer, gras en kruiden wil plukken ergens anders dan in je eigen tuin let dan goed op. Op plaatsen waar wilde konijnen komen kun je beter geen groenvoer plukken. Dit kan namelijk besmet zijn met besmettelijke konijnenziektes zoals RHD/VHS.

Ook op plaatsen waar veel honden worden uitgelaten kun je het beter laten staan, dit in verband met wormbesmettingen. Ook uitwerpselen van katten en vossen kunnen wormen over brengen. Pluk ook geen groenvoer op plaatsen waar veel bestrijdingsmiddelen gebruikt worden, zoals in de spuitzonde rondom een boerenakker. En pluk ook niet langs een drukke verkeersweg (uitlaatgassen).

Was het groenvoer altijd grondig en dep het droog voor je het aan jouw konijnen voert. En is het terrein waar je plukt niet van jezelf, vraag dan toestemming aan de eigenaar of je er mag plukken. Ook als het een natuurgebied betreft. Juist daar zijn beheerders vaak bezig met behoud van diversiteit van planten en insectensoorten, en als je veel kruiden en grassen plukt, misschien zelfs takken van bomen snoeit, kan het zijn dat je de balans verstoort.

Wat mogen konijnen niet eten?

Er zijn een aantal soorten groenvoer die een konijn echt niet mag hebben. Ui, prei, aardappel en bonen bijvoorbeeld. In de natuur leert een jong konijn in de eerste weken van zijn moeder wat wel en niet eetbaar is. Onze tamme konijnen hebben geen idee meer wat nou precies veilig en giftig is.

Zelf groenvoer kweken

Wil je zelf onbespoten gezonde groenten, grassen en kruiden kweken voor je eigen konijnen? Dat kan! Op het forum staan een aantal verhalen van mensen die zelf groenvoer kweken. Dit kan zijn in een paar potjes in de vensterbank, in een vierkantemetertuin of een complete moestuin of pluktuin.

Tips om kosten te besparen

Groenvoer voeren aan een konijn hoeft niet duur te zijn. Je kan jouw konijnen in ieder geval (ongekookte) restjes geven van een aantal van de groentesoorten die je zelf eet. Zoals hierboven vermeld zijn er genoeg mensen die zelf groentes en kruiden kweken voor hun konijnen.

Heb je zelf geen groene vingers, maar een familielid of buurman met een moestuin? Vraag dan of je van hun doorgeschoten groentes en overschotten mag hebben. Ken je iemand met een wilgenboom of andere veilige boomsoort voor konijnen in de tuin? Vraag dan of je als ze gaan snoeien de takken mag hebben!

Als je een beetje brutaal bent kun je ook bij een groenteboer of aan het eind van een marktdag bij de groentekraam vragen of zij groenvoer restanten hebben voor jouw konijnen. Op die manier kun je soms gratis of echt voor een spotprijs lekkere dingen voor jouw konijnen mee naar huis krijgen.

Verder is het aan te raden om op de koopjes te letten. Seizoensgroenten zijn nou eenmaal voordeliger dan groenten die van ver moeten komen. En niet alleen in de supermarkten! Er zijn heel wat boerderijen met stalletjes langs de weg waar je voordelig seizoensgroenten kan kopen. En wist je bijvoorbeeld dat je op veel plaatsen waar paardenvoer verkocht wordt in het najaar grote zakken wortels kan kopen, vaak maar voor een paar euro.

Dagelijks menu samenstellen

Tussen alle lijsten met groenten, kruiden en fruit die er zijn op internet, is het soms lastig te bepalen waar je nou goed aan doet in de dagelijkse porties groenvoer. Niet alle soorten groenvoer zijn even goed voor konijnen. De soorten die in deze lijst staan mogen aan konijnen gegeven worden. Sommige soorten hebben wel een “gebruiksaanwijzing”. Lees ook ons artikel groenvoer voeren aan een konijn. Daarin staat een uitleg hoe je een konijn leert groenvoer te eten, en wat makkelijke groentes zijn om mee te starten.

Bij het samenstellen van een dagelijkse groenvoerschotel moet je er rekening mee houden dat je konijn eerst moet wennen aan een nieuwe soort. Begin dus met kleine hoeveelheden. Een stukje van een blad ter grootte van een postzegel is prima voor de eerste keer. Bij veel soorten groenvoer is het ook nog eens zo dat het wel goed is voor je konijn, maar niet elke dag. Wissel dus gerust af met de verschillende soorten groenvoer, zodat je konijn een gevarieerd menu krijgt.

Er zijn heel wat planten, groenten en fruitsoorten die niet op deze lijst staan, en ook niet op de lijst met giftige planten. Regelmatig komt de vraag dan of je het wel of niet mag geven. Het antwoord is nee, het is niet aan te raden. Als jouw konijn per ongeluk in huis of tuin en hapje heeft genomen van zo een plant kan dat meestal niet veel kwaad, maar het zijn geen producten die je dagelijks of regelmatig moet voeren. Geef liever wat meer verschillende soorten groenvoer in kleine porties, dan van één of enkele soorten heel veel.

Veilige groenten

Onderstaande soorten groenten zijn veilig om met regelmaat aan te bieden als voedsel. Geef alles met mate. Het is beter een gevarieerde groenvoer schotel aan te bieden dan veel van één soort. Ook is het beter niet te lang dezelfde soort te geven, maar dit af te wisselen.

  • Andijvie
  • Peterselie
  • Wortelloof
  • Witlof
  • Geplukt gras
  • Paardenbloemblad
  • Weegbreeblad
  • Paprika (niet de plant, alleen de rijpe vrucht!)

Let op met sla en koolsoorten

Met sla en koolsoorten moet je wat voorzichtig zijn. Soms staan koolsoorten zelfs op lijstjes met giftige planten. Ze zijn echter niet giftig. Sommige konijnen zijn echter best gevoelig voor koolsoorten en krijgen er diarree of gas in de darmen van. Je mag het wel geven, maar test eerst met een klein beetje uit of de konijnen er tegen kunnen, en geef het altijd met mate en in combinatie met veilige groenten.

Let goed op de keutels van je konijn, zolang die er goed uit zien, kun je gerust groenvoer blijven voeren. Vooral van de koolsoorten met een vaste krop zoals ijsbergsla, witte kool en rode kool enz. krijgen konijnen snel last. Die soorten kun je dus beter niet geven aan konijnen die een gevoelige spijsvertering hebben. Tegen broccoli en boerenkool kunnen konijnen vaak wel prima, en dat zijn ook groenvoersoorten die veel vitamine bevatten. Maar voor alle koolsoorten geldt wel dat je het met mate en in de mix moet geven.

Fruit

Fruit geef je altijd met mate. De fruitsuikers zijn niet heel goed voor de konijnenbuikjes. Niet alle konijnen kunnen er tegen, veel konijnen krijgen diarree. Geef dus echt kleine porties en niet dagelijks. Geef fruit altijd vers, niet uit blik, pot of diepvries.

  • Kersen (Alleen de rijpe kersen, zonder pit.)

Het is aan te raden voorzichtig te zijn met het voeren van fruit met pitten er in. Appelpitjes, perenpitjes, druivenpitten, ze bevatten allemaal grondstoffen voor blauwzuur (cyanide). En dat is giftig. In kleine hoeveelheden kan een konijnenlijfje het wel afbreken, maar konijnen zijn niet zo groot, het is dus lastig te zeggen waar de veilige grens is.

Wat betreft druiven zijn er enkele gevallen bekend dat er cavia’s en honden overleden zijn door een schimmel die op druiven voor kan komen, daar is alleen geen bewijs voor / geen goed onderzoek naar gedaan. We raden aan om van fruit alleen het deel te geven wat wij mensen ook eten. Bij sommige fruitsoorten mogen konijnen ook de schil eten, maar we raden aan hier echt heel voorzichtig mee te zijn omdat de schil van niet biologisch fruit veel gifstoffen bevat.

Daarbij is fruit echt iets wat met mate gegeven moet worden, we kunnen het niet vaak genoeg herhalen. Geef het niet dagelijks, en in zeer kleine porties, niet meer dan een theelepeltje per keer, en niet dagelijks. Fruit kan echt negatief effect hebben op de spijsvertering van de konijnen, en dat is het in onze ogen niet waard.

Kruiden en wilde planten

Geef kruiden en wilde planten echt met mate. Het is beter om wat meer verschillende soorten aan te bieden dan veel van één soort. Let ook op dat veel kruiden wel veilig zijn in kleine hoeveelheid, maar in grotere hoeveelheid dat mogelijk niet zijn. Lees het artikel over kruiden voeren aan konijnen voor meer uitleg, ook over eventuele werking op de gezondheid.

Geef je kruiden en krijgt jouw konijn ook medicijnen? Er zijn kruiden die de werking kunnen versterken of teniet doen! Geef het dus altijd aan bij de dierenarts.

Veilige boomsoorten voor knaagmateriaal

Van onderstaande boomsoorten is het veilig om takken en bladeren als knaagmateriaal te geven. Geef alles wel met mate, te veel van hetzelfde is niet goed. Ook is het niet de bedoeling dat ze bijv. minder hooi gaan eten door een grote hoeveelheid knaaghout. Zorg er voor dat het altijd onbespoten takken en bladeren zijn!

Let op met hout en vruchten van steenvruchten. Daar zitten stoffen in, die in het konijnenlijfje worden omgezet naar o.a. cyanide. In de meeste gevallen merk je het pas nadat ze er meerdere keren of echt grote hoeveelheden van gegeten hebben. Het veroorzaakt ademhalingsproblemen, hartstilstand, kreupelheid, en schildklierproblemen.

Verder zitten deze stoffen ook in vlierbessen, onbewerkt lijnzaad, amandelen en cassave. Bamboe (Kleine hoeveelheden geven, anders ontstaan er problemen met de spijsvertering. Alleen uitgegroeide bladeren en stengels geven, bij sommige soorten zijn de jonge bladeren giftig.

Het bovenstaande lijstje gaat om het hout van de bomen, het knaaghout dus. Met beukennootjes, hazelnootjes en tamme kastanjes moet je wel voorzichtig zijn, echt ontzettend met mate voeren. Het is voedsel met best scheve verhoudingen aan voedingsstoffen, geef er dus echt niet veel van. Het knaaghout van die bomen is wel veilig. Let ook op dat het om de TAMME kastanje gaat, niet om de paardenkastanje.

labels:

Zie ook: