Zodra je die positieve zwangerschapstest ziet, gaat je hoofd op hol slaan! De meeste zwangere mensen maken zich vanaf het begin zorgen over de vraag: Wat mag ik niet eten en drinken tijdens de zwangerschap? Zelfs als je denkt dat je de regels globaal kent - geen alcohol, geen cafeïne, geen rauwe vis, geen rauw vlees - rijzen er plotseling weer twijfels op het moment van aankoop of consumptie. Is mozzarella niet ook rauwmelkse kaas? Kan ik salami eten of niet? Het is juist deze onzekerheid die we hier willen wegnemen.

Wat moet je niet eten of drinken tijdens de zwangerschap?

Over het algemeen ben je waarschijnlijk op de hoogte dat het belangrijk is om tijdens de zwangerschap een gezond en uitgebalanceerd dieet te volgen en voldoende vocht te drinken (1,5 - 2 liter/dag). Idealiter zou je je ook moeten concentreren op vijf tot zes maaltijden per dag, vooral om misselijkheid te voorkomen. Deze maaltijden zouden veel fruit en groenten moeten bevatten, evenals vis, vlees en zuivelproducten. Echter, er zijn hier een paar regels te volgen. Dit komt doordat de toestand, productiemethode, bereiding en opslag van sommige van deze producten cruciaal zijn.

Het wordt aanbevolen om deze voedingsmiddelen tijdens de zwangerschap te vermijden om infecties met listeria, toxoplasmose en salmonella te voorkomen. Bovendien bevatten sommige voedingsmiddelen ingrediënten die schadelijk kunnen zijn voor je baby. Deze ziekte wordt veroorzaakt door kleine bacteriën genaamd listeria, die te vinden zijn in rauwe melkproducten, bijvoorbeeld. Hoewel ze onschadelijk zijn, kunnen ze bij zwangere vrouwen door het veranderde immuunsysteem ernstige verkoudheids- en griepverschijnselen veroorzaken en leiden tot vroeggeboorten of miskramen.

Deze infectie wordt veroorzaakt door specifieke parasieten. Eenmaal besmet ben je vaak immuun voor toxoplasmose (laat je titer bepalen via een bloedtest om dit te bevestigen). Als je tijdens de zwangerschap voor het eerst met toxoplasmose wordt geïnfecteerd, kan dit leiden tot ernstige hersenschade bij het ongeboren kind of zelfs tot een miskraam. Je kunt een test laten doen door je gynaecoloog of verloskundige om erachter te komen of je immuun bent of advies vragen.

Salmonella is waarschijnlijk bekend bij de meesten van jullie. Het veroorzaakt ernstige diarree en hevig braken, evenals koorts en koude rillingen. In zeldzame gevallen kunnen de ernstige symptomen leiden tot ondervoeding en miskraam.

Hoewel vis rijk is aan omega-3-vetzuren, die essentieel zijn voor de gezonde ontwikkeling van de hersenen, zenuwcellen en het netvlies van het oog van een kind, moet je voorzichtig zijn. Dit komt omdat vis kan worden besmet met kwik of schadelijke stoffen.

Vitaminen en vitamine A zijn over het algemeen gezond. Echter, te veel vitamine A kan schadelijk zijn voor je kind. Je moet daarom het eten van lever vermijden.

Grote hoeveelheden cafeïne versnellen niet alleen de hartslag van de moeder, maar ook die van de ongeboren baby. Cafeïne kan ook het risico op een miskraam verhogen. Artsen zeggen echter dat cafeïne in hoeveelheden tot 200 mg per dag volkomen onschadelijk is. Dit komt grofweg overeen met twee kopjes koffie.

Maar wees voorzichtig! Cafeïne wordt ook aangetroffen in veel andere voedingsmiddelen zoals thee, cacao, cola, chocolade en natuurlijk energiedranken. Deze laatste moet je vermijden, omdat ze ver boven de opgegeven richtlijnwaarde uitkomen en ook stoffen zoals taurine en inositol bevatten.

Ja, je leest het goed. Je moet ook voorzichtig zijn met kruiden. Dit komt omdat sommige kruiden een geneeskrachtig effect hebben en de bevalling kunnen stimuleren. Je zou echter aanzienlijke hoeveelheden van deze kruiden moeten consumeren voordat ze het bovengenoemde effect hebben. Vooral aan het einde van de zwangerschap treedt het bevorderende effect pas op wanneer het kind klaar is om geboren te worden. Je kunt ze dus gebruiken om je eten op smaak te brengen. Het enige waar je voorzichtig mee moet zijn, is de hoeveelheid maanzaad, omdat ze alkaloïden bevatten die in de geneeskunde worden gebruikt om pijn te verlichten. Een maanzaadrol is nog onschuldig, maar andere producten kunnen te veel bevatten.

Maak je geen zorgen, er blijft nog genoeg over. Bovendien kun je zelf een of twee bronnen van gevaar eenvoudig minimaliseren door je eten vers te bereiden en alles grondig te koken. Je moet ook letten op hygiëne in de keuken. Over het algemeen, maar ook bij het bereiden en bewaren van voedsel. Plaats overgebleven voedsel onmiddellijk in een daarvoor bestemde container in de koelkast en bewaar het maximaal één dag.

Wat wel en niet te eten

  • Kaas: Vermijd altijd rauwmelkse kaas. Je moet ook schimmelgerijpte zachte kazen vermijden zoals Camembert of Brie. Ricotta, feta, mozzarella, etc. zijn verboden als ze uit open containers komen. Industrieel verpakte en gepasteuriseerde kazen daarentegen zijn geen probleem. Overigens moet rauwmelkse kaas duidelijk als zodanig worden geëtiketteerd. De woorden "hittebehandeld" op roomkaas en dergelijke geven dus groen licht.
  • Eieren: Bereid je eieren zo dat zowel de dooier als het eiwit volledig zijn gestold. Salmonellabacteriën sterven bij een temperatuur van 70 graden Celsius en hoger. Eet geen gerechten die rauwe eieren bevatten.
  • Vlees: Kook je vlees goed door en vermijd rauw of ondergekookt vlees en worstproducten (bijv. rauwe worst zoals salami of gezouten vleesproducten). Blijf weg van koude vleesgerechten op buffetten en kant-en-klare sandwiches of broodjes van de bakker of supermarkt. Gebruik je eigen snijplank en mes bij het bereiden van rauw vlees.
  • Vis en zeevruchten: Blijf uit de buurt van rauwe en gerookte vis.
  • Groenten en fruit: Hier geldt hetzelfde: bereid fruit, groenten en kruiden zelf en was alles grondig.
  • Alcohol: Geen alcohol!

Je kunt veilig allergeen voedsel zoals pinda's eten tijdens de zwangerschap - zolang je er niet allergisch voor bent.

Wat mag je niet eten of drinken tijdens de zwangerschap? Waar het op neerkomt

Ja, er zijn heel wat beperkingen tijdens de zwangerschap. Maar: aan de ene kant is het vermijden van bepaalde voedingsmiddelen beperkt in de tijd en daarna smaakt alles twee of drie keer zo lekker. Zoals je weet, is verwachting de grootste vreugde. We hopen in elk geval dat we je een paar tips hebben kunnen geven en dat onze gedetailleerde tabel "Wat niet te eten en drinken tijdens de zwangerschap" (downloadbare PDF) je zal helpen in de supermarkt, bij een restaurantbezoek of tijdens het kerstdiner met de schoonouders. Uiteindelijk is het echter het belangrijkst om naar je buikgevoel te luisteren. Vooral als je trek hebt in iets specifieks en dit voedsel niet onder de bovengenoemde taboes valt, dan is dat precies wat je lichaam nodig heeft. Ontken het dan niet. Wees goed voor jezelf, want je lichaam doet op dit moment geweldig werk. Realiseer je dat en ondersteun het zo goed mogelijk.

Je bent zwanger en kunt je geluk niet op! Je leven verandert maar één ding staat voor je vast: de gezondheid van je ongeboren kindje gaat boven alles. Daarom is je voedingspatroon heel belangrijk.

Rauwe en half rauwe producten brengen het risico van listeria en toxoplasma met zich mee. Dit zijn infectieziekten die vergaande gevolgen voor je ongeboren kindje kunnen hebben.

  • Rauwe melk (onbewerkte melk).
  • Rauwe vis.
  • Rauwe eieren.
  • Kaas van rauwe melk. Kazen zoals roquefort, brie en camembert worden vaak gemaakt van rauwe melk.
  • Onverpakte, zachte kaas.

Lever bevat veel vitamine A en dit kan schadelijk zijn voor je kindje. Het is beter om lever te vermijden.

Lekker, maar hierin zit wel cafeïne. Een te hoge dosis cafeïne is niet goed voor je kindje. Daarom is het belangrijk om hierop te letten. De aanbevolen hoeveelheid cafeïne voor zwangere vrouwen: maximaal 200mg per dag (bron: Voedingscentrum). Dit houdt in dat je 1 kopje koffie of 6 kopjes thee per dag mag nuttigen. En chocolade? Pure chocolade bevat per 100 gram 40 mg cafeïne.

Gehele alcoholonthouding wordt tijdens de zwangerschap sterk aanbevolen (bron: Voedingscentrum).

Kruidenthee kan verlichtend werken, maar sommige kruiden zijn ongezond voor je ongeboren kindje.

Roofvissen, zoals zwaardvis, haai, snoekbaars en tonijn bevatten relatief veel kwik. De foetus is gevoelig voor kwik. Eet daarom niet te veel roofvis. Aanbevolen voor zwangere vrouwen: maximaal 2 porties roofvis per week (300 gram in totaal).

Drop bevat de stof Glycyrrhizine, een stofje die de bloeddruk verhoogt. Je mag drop eten tijdens de zwangerschap, maar met mate. Maximaal een paar dropjes per dag. Zoethoutthee bevat dezelfde stof als drop.

Mayonaise tijdens de zwangerschap

Bij sommige vrouwen bestaat er twijfel of ze mayonaise mogen eten tijdens de zwangerschap. Industrieel gemaakte mayonaise is veilig vanwege de hygiënische bereiding en het gebruik van veilige ingrediënten. Een ander verhaal is het bij zelfgemaakte mayonaise. De veiligheid van de mayonaise hangt af van de bereiding door de kok, en het kan zijn dat de zelfgemaakte mayonaise gevaarlijke bacteriën bevat.

Mayonaise wordt in Nederland en België vaak gegeten bij patat of andere gefrituurde etenswaren. Maar ook op broodjes, door salades of bij vlees of brood wordt vaak mayonaise gebruikt. De smaak van mayonaise verschilt per merk en per regio. Zo is er in Nederland vaak suiker aan de mayonaise toegevoegd voor een zoetere smaak. In België is de mayonaise zuurder. Maar de basisingrediënten, olie en eidooier, zijn in alle echte mayonaises aanwezig.

De voornaamste ingrediënten van mayonaise zijn eidooier, olie, azijn of citroensap, mosterd, kruiden, zout, peper en eventueel suiker. Volgens de warenwet moet mayonaise tenminste zeventig procent olie en vijf procent eigeel bevatten. Er zijn mayonaises te koop zonder ei of met minder olie, maar deze mogen wettelijk gezien geen mayonaise heten. Deze worden dan ook vaak onder een andere naam verkocht, zoals bijvoorbeeld mayolijn of halvanaise.

Bacteriën in mayonaise

Mayonaise is een zuur product, waardoor de meeste bacteriën niet snel in dit product kunnen groeien. Als de mayonaise bij de bereiding al een aantal bacteriën bevat kunnen deze na verloop van tijd echter wel uitgroeien. Dit is zeker het geval als de mayonaise bij kamertemperatuur bewaard wordt. De veiligheid van mayonaise hangt dan ook voor een groot deel af van de hygiëne tijdens de bereiding en het besmettingsniveau van de ingrediënten.

  • Industriële mayonaise: Industrieel bereide mayonaise bevat vaak geen ingrediënten met een hoge besmetting zoals rauwe eieren. In plaats daarvan gebruikt men vaak gepasteuriseerd eigeel. Ook wordt er in een fabriek in de meeste gevallen hygiënisch gewerkt. Industriële mayonaise kun je kant-en-klaar kopen in de winkel en wordt in de meeste gevallen gebruikt bij snackbars en patatkramen.
  • Zelfgemaakte mayonaise: Zelfgemaakte mayonaise wordt echter regelmatig bereid met rauwe eieren. Eieren kunnen besmet zijn bacteriën. Ook kan het zijn dat er minder hygiënisch gewerkt wordt bij de bereiding, waardoor de kans op besmetting van zelfgemaakte mayonaise groter is dan de kans op besmetting van industriële mayonaise. Zelfgemaakte mayonaise krijg je in sommige restaurants.

Eieren bevatten van nature een beschermlaag op de eierschaal, waardoor bacteriën niet zo snel kunnen binnendringen in het ei. Maar de buitenkant van een ei kan besmet zijn met bacteriën, doordat een ei uit dezelfde uitgang van de kip komt als de ontlasting. Daarnaast kan een ei van een met Salmonella geïnfecteerde kip ook besmet zijn met Salmonella.

Tips voor zelfgemaakte mayonaise tijdens de zwangerschap

Als je toch graag je mayonaise zelf maakt in plaats van mayonaise uit de winkel te eten, dan volgen hieronder een aantal tips om de kans op gevaarlijke bacteriën te minimaliseren:

  • Gebruik gepasteuriseerd ei of lecithine in plaats van rauw ei.
  • Bewaar de mayonaise in de koelkast en niet langer dan drie dagen.
  • Werk met schoon keukengereedschap.
  • Als je toch rauw ei gebruikt, was dan van tevoren de eieren goed en leg deze een aantal seconden in kokend water.

labels:

Zie ook: