Koffie: De meest populaire drank ter wereld

Koffie is nog altijd de meest populaire drank ter wereld. We drinken overal ter wereld massaal koffie, en de afgelopen jaren zijn daar talloze variaties op gekomen, zoals de cappuccino, de espresso, en de vele café Lattes.

Koffie is ook inmiddels het meest onderzochte drankje ter wereld. Vele studies zijn er inmiddels al op losgelaten, want hoe GEZOND is koffie? Deze vraag is vandaag de dag nog altijd, ondanks de vele studies, niet echt onderbouwd beantwoord. Het is niet gezond, maar ook niet ongezond. Het blijft ergens in het midden hangen. Koffie heeft gezonde, maar ook vrij veel ongezonde eigenschappen.

Koffie wordt gemaakt van de pitten en de zaden van de koffieplant. De zaden / pitten worden ook wel koffiebonen genoemd. De vrucht van de koffieplant is een bes, wat sterk lijkt op een boon. Dit is de reden, waarom de meeste koffie-plantages rond de evenaar liggen. Deze tropische gebieden worden vaak de “koffiegordel” genoemd.

Wat is koffie precies?

Er zijn zo’n zeventig landen die koffie produceren waarbij direct en indirect zo’n 500 miljoen mensen bij zijn betrokken. De arabica komt het meest voor en wordt ook meest gebruikt. Robusta planten geven een bes/ boon die naast pittiger in smaak ook meer cafeïne bevat.

Pas na vijf jaar kan de eerste oogst worden geplukt van de planten. Zodra de bessen worden geoogst worden deze ontdaan van de buitenste laag. Elke bes bestaat uit twee halve zaden koffiebonen. De groene bonen worden vervolgens gebrand. De suikers in de bonen worden dan gekaramreliseerd.

Hierdoor ontstaat er een koffie-olie, die zorgt voor het aroma en de smaak van de koffie. Er zijn verschillende gradaties van branding. We kunnen de bonen licht gebrand kopen maar ook donker gebrand. De duur en de temperatuur van het branden bepaalt de kleur, de consistentie, de smaak en het uiterlijk van de bonen. Na het branden wordt de koffie vermalen.

De effecten van cafeïne

Wellicht heb je je ooit eens afgevraagd, hoe goed of slecht koffie eigenlijk is. Dat laatste, dat klopt wel een beetje, koffie kan een verslavend effect geven dankzij de cafeïne. Dit stofje zit van nature in koffie, In het kort werkt het zo: in onze hersenen is een stofje aanwezig, dat een signaal afgeeft als we moe worden, dit stofje heet ADENOSINE. Ook wel een neurotransmitter genoemd. Cafeïne blokkeert dit stofje waardoor jij geen signaal krijgt van moeheid waarbij je lichaam om rust vraagt.

Cafeïne houdt als ware de receptoren, de ontvangers, bezet. Hierdoor krijg jij geen seintje dat je gas terug moet nemen, en kun je even door. De hersenen gaan in de aanval, door meer adenine-receptoren aan te maken zodat jij weer gevoeliger wordt voor de prikkels. De hersenen geven hiermee aan, dat je echt wat gas terug moet nemen. De extra aangemaakte receptoren zorgen ervoor dat de totale energie-niveaus dalen, waardoor jij weer meer vraagt om cafeïne. Je “ normale” niveau verkrijg je dus dan weer, zodra je meer cafeïne drinkt.

Alles wat we eten en drinken heeft invloed op onze hormonen, dus ook koffie. Zo kan koffie het bloedglucose-niveau flink verhogen. Koffie kan tevens de oestrogeen-dominantie bevorderen. Dit houdt in, dat je teveel oestrogeen hebt ten opzichte van progesteron, of algemeen genomen een teveel aan oestrogeen hebt in je lichaam. Oestrogeen-dominantie heeft een zeer negatief effect op onze stofwisseling.

Er zijn ook een heleboel gezonde voordelen aan koffie. Daarnaast kan juist de cafeïne gunstige invloeden op ons hebben, zoals het vergroten van het uithoudingsvermogen, en meer alertheid. En, last but not least, koffie is een calorie-vrije drank, zwart gedronken.

Cafestol en kahweol

In sommige soorten koffie zit veel van het stofje cafestol. Dit stofje verhoogt het slechte LDL cholesterol. Er zijn veel meer negatieve kanten bekend dan positieve, deze balans is daarom ook niet evenwichtig te noemen en kunnen we eigenlijk wel concluderen dat koffie niet ongezond, maar zeker niet gezond is te noemen en we dit ook met MATE moeten drinken.

Naast cafestol komt er nog een vetachtige stof voor in koffie: kahweol. De Arabica koffie bevat zowel cafestol als kahweol, daar in tegen bevat de Robusta koffie de helft minder aan cafestol en kahweol. Zowel cafestol als kahweol zijn stoffen, die het slechte LDL cholesterol verhogen.

Het zetten van koffie heeft een zeer groot effect, niet alleen op smaak en intensiteit, maar ook op de hoeveelheden cafestol en kahweol. Gefilterde koffie is daarom de allerbeste keuze. Inderdaad……het oude vertrouwde pruttelende koffiezet-apparaat met de bekende filezakjes zijn het beste om te gebruiken.

Cafestol en kahweol per zetmethode

Hieronder zie je een tabel van de Consumentenbond, zij hebben in 2016 de zet-methoden van koffie getest en in hoeverre daarin cafestol en kahweol aanwezig was.

Zetmethode Bevat cafestol en kahweol
Cups Gemiddeld 1 mg cafestol per kop, ongefilterd, slecht voor het milieu
Pads Vrij laag in het afgeven van cafestol en kahweol, milieu-vriendelijker
Automaten koffie Bevatten metalen of nylon filtersysteem, laat meer cafestol en kahweol door

Het zou de uitkomst kunnen zijn voor mensen die, zoals ik, niet tegen cafeïne kunnen. Cafeïnevrije koffie wordt gemaakt, door gewone koffie te decafeïneren. De naam “ cafeïne-VRIJ” is echter onjuist, omdat er altijd nog iets van cafeïne achterblijft ( zo’n 0,1 % )

De gezondheidsraad adviseert, om niet meer dan 3 koppen koffie per dag te drinken. Echte koffie kopjes worden tegenwoordig ook nog maar weinig gebruikt. We zijn mokken en grote glazen gaan gebruiken ( zeker thuis ) wat een absolute invloed heeft op de uiteindelijke percentages aan cafestol en kahweol.

Het filterzakje speelt uiteraard de grootste rol. Het bepaalt de smaak en de doorlaatbaarheid van de koffie. Er zijn vele maten, maar ook diktes en keuze in gebleekte en ongebleekte zakken. Als je dus gefilterde koffie wilt drinken, let dan op de filterzakken.

Koffie Surrogaten: Gezonde alternatieven

Of wil je op een meest gezonde manier toch genieten van koffie? Dan zijn er KOFFIE SURROGATEN. Dit zijn alternatieven op koffie, die meest bestaan uit cichorei.

  1. Bambu koffie

    Deze natuurlijke koffievervanger is ontwikkeld door natuurgeneesmiddelen-gigant A.Vogel. Het drankje is gemaakt van cichorei, turkse vijgen, tarwe, gemoute gerst en - jawel - eikels. Er zit geen cafeïne in, dus als je daar niet goed tegen kunt is dit Bambu koffie misschien het proberen waard.

    Het heeft bijna dezelfde bittere smaak als koffie door de cichorei, wat een plant is die afstamt van de witlof. De wortelen van deze plant worden gebrand en gemalen.

  2. Champignonkoffie

    Sinds kort is er een bijzondere nieuwe koffievariant op de markt, namelijk champignonkoffie. Het merk Four Sigmatic kwam met dit idee op de proppen en beweert dat het alle voordelen van cafeïne biedt, maar dan zonder vervelende bijwerkingen.

    Een kopje ‘Mushroom Coffee’ bevat zo’n 40 milligram cafeïne en dat is ongeveer de helft van een normale bak koffie. Het drankje wordt gemaakt door champignons te drogen en te pureren, dus daar proef je later niets meer van.

  3. Speltkoffie

    Een goed alternatief voor gewone koffie is speltkoffie. Deze koffievervanger is op basis van speltgranen, die net als koffiebonen, gebrand worden om er koffie van te maken. De smaak lijkt heel erg op gewone koffie, helemaal als je er een cappuccino of koffie verkeerd van maakt.

    Toch zit er nul komma nul cafeïne in. Het merk Chikko Not Coffee verkoopt het.

  4. Granenkoffie

    Granenkoffie wordt gemaakt van gebrande granen zoals boekweit, gerst en rogge. Dat branden zorgt voor een vergelijkbare smaak als koffie. Verder worden ze zo min mogelijk bewerkt.

labels:

Zie ook: