Eieren... er is een overvloed aan informatie over te vinden op het internet. Veganisten mijden eieren, terwijl de gezondheidsfreak niets liever eet dan een eitje. Iedereen heeft zo zijn eigen redenen, of beweegredenen om eieren te consumeren of niet, maar waar we het grotendeels allemaal mee eens zijn, is dat ons eitje duurzaam en milieuvriendelijk en diervriendelijk zou moeten zijn.

Er komen steeds meer “alternatieven” op de markt, die eieren niet alleen duurzamer maar ook diervriendelijker moeten maken, zoals KIPSTER eieren. Sinds kort kunnen we anno 2022 een nieuw soort in de supermarkten vinden: HET OER EI.

Wat zijn Oer-Eieren?

Oer eieren zijn eieren, die worden gelegd door kippen die worden gevoerd via het zogenoemde ‘oer-dieet”. Dit is een dieet van granen, zaden en insecten, die door kippen zelf moet worden gezocht in een natuurlijk habitat, waardoor kippen hun natuurlijke gedrag kunnen vertonen. Er wordt gebruik gemaakt van voedselresten voor het voeren van de insecten , die ook niet-biologisch zijn.

Daarom mogen oer-eieren niet het groene biologische keurmerk dragen. Om dit biologische keurmerk te mogen dragen, moeten kippen voor tenminste 95% biologisch gecertificeerd voer krijgen. Omdat het voer van oer-kippen voor een groot deel uit insecten bestaat, en deze worden grootgebracht op groente en fruitstromen, valt dit niet onder de biologische standaarden. Deze reststromen ( groente en fruit ) zijn niet groot genoeg om daar insecten van te voeren en het wordt als een verspilling gezien, om niet-biologische resten niet mee te gebruiken.

Deze manier van insecten kweken zorgt voor de verwaardig van reststromen, dat zijn dingen die anders voor onnodige voedselverspilling zorgt. Dit wordt nu via deze manier zeer nuttig ingezet als natuurlijk voer voor kippen.

Oerkippen voldoen verder overigens wel aan alle eisen voor biologische eieren. Zo worden snavels niet gekapt, hebben de kippen voldoende afleidingsmateriaal en hebben ze de ruimte onder de drie sterren van Beter Leven. (hennen gemiddeld 6,1 op een m2 ) De beschikbare ruimten zijn zelfs zo’n 10% meer dan wat het BeterLeven keurmerk voorschrijft.

Duurzaamheid van Oer-Eieren

Oer eieren lijken koplopers als het komt op duurzaamheid. Dit komt niet alleen door het voeren van insecten, maar ook zorgt het onder andere voor minder voedselverspilling zoals ik eerder vertelde. De oer-kippen hebben een witte vacht, ook hier is specifiek voor gekozen omdat deze rassen zeer duurzaam ingezet kunnen worden. Zo eten zij bijvoorbeeld veel minder dan bruin geveerde kippen. Dit betekent dat er veel minder voer nodig is wat de aarde ook minder druk oplevert.

De meeste duurzaamheidswinst lijkt te zitten in het voer. Er wordt geen soja gebruikt, wat in de conventionele kippen-industrie wel in grote mate wordt toegepast. Wat soja kost t.o.v duurzaamheid hoef ik denk ik niemand meer uit te leggen. De oer eieren dragen het PLANET PROOF keurmerk. En, niet onbelangrijk, de oer-eieren komen gewoon uit Nederland.

De meeste mensen denken, dat eieren uit Nederland afkomstig zijn, wat in veel gevallen uiteraard zo is, maar de import van consumptie eieren ( 2,750 miljoen eieren ) komen naast Nederland ook uit Polen, België en Duitsland. Van de totale Nederlandse eier-producties in Nederland wordt circa 1/3 afgezet binnen Nederland. Meer dan de helft van de eieren geproduceerd in Nederland wordt ook weer geëxporteerd naar Duitsland. Het merendeel van deze eieren worden verkocht in Duitse supermarkten.

Op de boerderijen waar de oer-kippen rondlopen, vindt meteen het grootste gedeelte van producties plaats. Kuikens worden geboren, groeien op, leggen eieren die ook meteen ter plaatse worden ingepakt. Dit zorgt voor een extreem korte keten, zeker in vergelijking met de gewone eier-producties. Hierdoor worden er veel minder kilometers gemaakt wat ervoor zorgt, dat de boeren een eerlijke prijs verdienen.

Als we de oer-eieren onder de ei-codes zetten, dan vallen ze onder code 2, wat betekent dat het om scharreleieren gaat.

Voedingswaarden van Oer-Eieren

We kunnen wel wat beter kijken naar de voedingswaarden. Oer-kippen krijgen immers een anders soort voer dan bijvoorbeeld biologische kippen. Als we zeer neutraal de voedingswaarden van oer-eieren naast die van biologische eieren leggen, dan zien we, dat het oer-ei hoger scoort in eiwitten en minder verzadigde vetzuren bevat. Maar superveel ontloopt het elkaar niet. Het gaat vooral om wat we zelf belangrijk vinden aan ons eitje.

Voor meer voedingswaarden hoef je het in principe niet te doen, maar onder het mom van kleine beetjes helpen kan een gram méér aan eiwitten uiteraard meewegen. Daarnaast zegt hoe een ei bij jou terechtkomt ook veel. In dat opzicht vind ik persoonlijk het oer-ei een betere keuze dan een biologisch ei. Nadeel is wel, dat de oer-eieren nog zeer slecht verkrijgbaar zijn, en ook vrij prijzig zijn.

Als we naar de duurzaamheid-ladder kijken en naar de dier en milieuvriendelijkheid, dan zijn oer-eieren zeker eieren die een kleine voorsprong hebben op andere eieren. Meest ideaal is het uiteraard ook weer niet, maar het zijn wel betere stappen op de juiste wegen.

Eieren en de Mythe van Menstruatie

Er is weer wat loos op internet. We bemoeien ons massaal met het vraagstuk: ‘wat is gezonde voeding?’. De experts buitelen over elkaar heen. De meesten niet gehinderd door enige kennis, trouwens. In een interview in NRC legden de dames van de Green Happiness hun filosofie uit. Het komt er op neer dat je zowat niets mag eten, in ieder geval moet je alles wat lekker is links laten liggen. Groenten en fruit voeren de hoofdtoon in dit dieet, dat eigenlijk geen dieet is maar een ‘way of life’.

Het klinkt zo prachtig dat je bijna niet kunt wachten om het boek te bestellen. Tot ze hun walgelijke verhaal over eieren beginnen. Eieren moet je niet eten (de dames eten veganistisch, hip gezegd vegan) want een ei, dat is de menstruatie van de kip. In RTL late night kwam Martijn Katan aan het woord in een discussie met de Green Happiness dames. Naast het feit dat Katan bijna alle uitspraken van de blije groene dames hekelt, zegt hij dat drie eieren in de week gezond zijn.

Overigens zegt Martijn Katan ook dat groenten en fruit veel te veel opgehemeld worden, met name fruit is zo gezond nog niet. De discussie gaan de dames niet aan: zij baseren zicht op ‘bronnen’ die ze geraadpleegd hebben. Daarnaast komen de dames bij RTL late night niet erg intelligent en overtuigend over. Ze noemen een ei iets ‘wat in de baarmoeder van de kip wordt gemaakt en afgestoten wordt als menstruatie’.

Nu heb ik wel enigszins verstand van voortplanting, maar ik ben niet zo van de kippen. Even googelen leverde mij al snel een antwoord op: KIPPEN HEBBEN GEEN BAARMOEDER. Net als bij mensen wordt een ei(cel) in de eierstok gemaakt. Bij een kip komt het ei sowieso naar buiten, bevrucht of niet. Weer wat geleerd. Als de dames dit soort dingen roepen, wat is dan waar van de rest van hun verhaal?

Meerdere foodbloggers en culinaire hotemetoten zijn ingesprongen op het Green Happiness verhaal, zoals Karin van Koken met Karin. Zij trekt het hele verhaal in twijfel, en is daar behoorlijk fel in. Ook het NRC zelf kwam al snel met een tegengeluid: Hoe twee diëtisten ons bang maken voor een gekookt ei. Bij beide verhalen is de boodschap: ergens hebben de meiden wel een punt, gezond eten is goed. Zonder pakjes en zakjes koken is lekkerder en beter, en te vet en veel eten is niet best voor je.

De Feiten over Kippen en Eieren

Lieke Dekker, bioloog bij het Wetenschapsknooppunt en het Universiteitsmuseum Utrecht: ‘Arjen Lubach dreef in zijn programma Zondag met Lubach de spot met foodies van The Green Happiness die ervan overtuigd zijn dat je een kippenei als menstruatie kan zien. En ook op internet lees je over pubermeisjes die om die reden geen ei meer willen eten. Ik vind vooral het een hele grappige misvatting, omdat het zo smerig klinkt. En op het eerste gezicht kun je ook denken: er zit misschien wel wat in. Maar het is onzin natuurlijk: menstruatie is de afscheiding van de baarmoeder, en kippen hebben geen baarmoeder. Kippen hebben wel een eileider, maar die komt uit in de cloaca, niet in een baarmoeder.’

Kippen ovuleren om dezelfde reden als mensen: om te reproduceren. De twee grootste eierdooiers zijn volledig ontwikkeld en zullen vervolgens losbreken van de eierstok zodat het proces van de schilontwikkeling kan beginnen. Elke maand laten de eierstokken van een vrouw een volwassen eitje los. Als het eitje bevrucht wordt nestelt het zich in de baarmoederwand. Kippen daarentegen menstrueren niet zoals sommige mensen nog weleens beweren.

De eieren die wij eten zijn onbevruchte eitjes, die kippen verliezen (dus je kunt er echt geen kuikentjes in herkennen). Onze ongesteldheid is het verlies van het baarmoederslijmvlies, ongeveer twee weken nadat onze eitjes onbevrucht zijn gebleven en dood zijn gegaan.

Alternatieven voor Eieren

Gelukkig ontdekte ik dat in veel baksels dat ei bevat, je het ei eigenlijk helemaal niet mist. Hier zijn enkele alternatieven:

  • Meng 1 eetlepel gebroken lijnzaad met 3 eetlepels water en laat het even staan. Mix het in een keukenmachine en klaar is je ei-mengsel.
  • Meng 1 eetlepel chiazaad met 3 eetlepels water en laat het 10 minuten staan. Mix het in een keukenmachine en klaar is je ei.
  • Meng 3 eetlepels kikkererwtenmeel met 3 eetlepels water.
  • 50 Gram tofu staat gelijk aan 1 ei.
  • Los 1 eetlepel agar agar op in 1 eetlepel water. Laat het papje even staan en roer het nog een keer goed door.
  • Bananen en appelmoes zijn perfecte eivervangers en ze hebben nog smaak ook.

Zelf heb ik dit nog niet getest maar er schijnen echte ei-vervangers te bestaan zoals die van het merk Smaakt dat je bij de Albert Heijn kunt kopen.

Conclusie

Het mag duidelijk zijn dat het eten van eieren niet binnen de definitie vegan valt. Maar vegan zijn is zoveel meer dan het volgen van regels en definities. Er bestaat een wereld zonder eieren. Zelfs als je de smaak van ei niet wilt opgeven zijn er tal van gerechten die de smaak imiteren. Daarnaast zijn kippen zulke mooie dieren. En mocht je jouw eitje absoluut niet willen opgeven?

labels: #Kip

Zie ook: