Misselijkheid tijdens de zwangerschap is een veelvoorkomende klacht. Ongeveer 50 tot 80% van de zwangere vrouwen ervaart misselijkheid, vaak in het eerste trimester. Veel vrouwen denken direct aan ochtendmisselijkheid, maar de klachten kunnen op elk moment van de dag voorkomen. In de meeste gevallen verdwijnt de misselijkheid vanzelf, meestal na 14 tot 16 weken. Er is sprake van extreme misselijkheid als je onvoldoende vocht en voeding binnenhoudt; dit staat bekend als Hyperemesis Gravidarum (HG).

Wat is misselijkheid?

Misselijkheid kan zich op verschillende manieren uiten. Je kunt een onaangenaam gevoel in je maag ervaren, soms gepaard met de behoefte om over te geven. Sommige vrouwen kokhalzen veel of voelen zich flauw. Bepaalde geuren, smaken of bewegingen kunnen de misselijkheid verergeren. De meeste zwangere vrouwen ervaren de klachten vooral 's ochtends, vlak na het opstaan.

Bij Hyperemesis Gravidarum kun je merken dat je minder plast, gewicht verliest en concentratieproblemen hebt.

Oorzaken van misselijkheid tijdens de zwangerschap

Er zijn diverse factoren die bijdragen aan misselijkheid tijdens de zwangerschap:

  • Hormonale veranderingen: Een belangrijke oorzaak is het zwangerschapshormoon hCG, dat in de eerste 3 tot 4 maanden van de zwangerschap toeneemt.
  • Hormoon progesteron: Een toename van dit hormoon is nodig voor de groei van de baby, maar het ontspant ook de spieren in je spijsvertering, waardoor deze vertraagt en dyspepsie kan ontstaan.
  • GDF15: Er wordt gedacht dat het hormoon/eiwit GDF15 een rol speelt. Een hogere concentratie van dit eiwit/hormoon kan leiden tot meer misselijkheidsklachten.
  • Spijsvertering: Veranderingen in de spijsvertering kunnen ook een rol spelen.
  • Groei van de baby: Naarmate de baby groeit, duwt de baarmoeder tegen de maag, waardoor er minder ruimte is voor voedsel en een vol gevoel ontstaat.

Waarom de ene vrouw wel en de andere geen last heeft van zwangerschapsmisselijkheid of hyperemesis gravidarum komt onder andere omdat ieder lichaam anders reageert op de stijging van dit zwangerschapshormoon. Bij een tweelingzwangerschap heeft u meer kans op hyperemesis gravidarum.

Symptomen van ernstige misselijkheid

Sommige vrouwen zijn zo misselijk dat ze bijna niets kunnen eten of drinken, of niets kunnen binnenhouden, waardoor ze weinig kunnen doen. Dit begint vaak al vroeg in de zwangerschap. Artsen noemen dit hyperemesis gravidarum (HG). Je kunt de volgende symptomen ervaren:

  • Onvoldoende eten of drinken
  • Weinig plassen
  • Gewichtsverlies
  • Extreme vermoeidheid
  • Onvermogen om normale dagelijkse activiteiten uit te voeren
  • Psychische klachten zoals angst, boosheid, verdriet of schuldgevoel

Wat kun je zelf doen tegen misselijkheid?

Er zijn verschillende dingen die je zelf kunt proberen om de misselijkheid te verminderen:

  • Eet vaker kleine beetjes: Verdeel je eten over de dag en eet elk uur kleine porties om je maag niet te vol of te leeg te laten raken.
  • Drink voldoende: Probeer 1,5 tot 2 liter vocht per dag te drinken, zoals volle melk, yoghurt, karnemelk en vruchtensappen. Vermijd cafeïne en alcohol.
  • Eet een cracker of beschuit voor het opstaan: Dit kan ochtendmisselijkheid verminderen. Neem ook 's nachts een klein tussendoortje als je wakker wordt.
  • Kies volle producten: Zoals volle yoghurt, kwark, roomboter of margarine.
  • Vermijd sterke geuren: Als koken misselijkheid veroorzaakt, vraag dan iemand anders te koken of gebruik kant-en-klare producten.
  • Koude maaltijden: Deze worden vaak beter verdragen dan warme maaltijden, omdat ze minder geuren afgeven. Denk aan sandwiches, salades of koud vlees.
  • Gember: Gember kan helpen. Probeer thee met gember, verse gember in je eten of gemberpillen (maximaal 1 gram per dag).
  • Neem voldoende rust: Vermoeidheid kan de misselijkheid verergeren. Vraag je partner, familie of vrienden om hulp bij dagelijkse taken.
  • Vitamine D: Vul 10 microgram vitamine D aan tijdens je hele zwangerschap.
  • Afleiding: Zorg voor afleiding, maar vermijd drukte.
  • Eetgewoontes: Minder cafeïne, koolzuur en probeer zo min mogelijk zwaar, pittig en vet voedsel te eten.
  • Houding: Probeer zo goed en recht mogelijk te zitten tijdens het eten.

Tips voor het slapen

  • Eet drie tot vier uur voor het slapen niet meer.
  • Zorg voor een hogere slaappositie van je hoofd.
  • Mediteer of zorg ervoor dat je rustig bent.

Wanneer moet je contact opnemen met de verloskundige?

Neem contact op met je verloskundige in de volgende gevallen:

  • Je geeft meer dan 3 keer per dag over.
  • Er zit gal of bloed in je braaksel.
  • Je kunt geen voedsel of vocht binnenhouden.
  • Je vermoedt dat je uitgedroogd bent. Symptomen van uitdroging zijn sterk ruikende en donkere urine, moeite met concentreren, extreme vermoeidheid of gewichtsafname.
  • Je voelt je somber of de blijdschap rondom je zwangerschap blijft uit.

Medische behandelingen

Als zelfzorgmaatregelen niet voldoende helpen, kan je arts medicijnen voorschrijven. Metoclopramide kan helpen tegen misselijkheid en braken, en zorgt ervoor dat voedsel minder lang in de maag blijft.

In ernstige gevallen kan een ziekenhuisopname nodig zijn voor vochttoediening via een infuus. Soms is sondevoeding noodzakelijk. Het doel van de behandeling is ervoor te zorgen dat u voldoende vocht en voedsel binnenkrijgt, zodat u in goede conditie blijft tijdens uw zwangerschap en beter de bevalling ingaat.

Psychische ondersteuning

Extreme misselijkheid en braken kunnen psychisch zwaar zijn. Praat over je gevoelens met je partner, verloskundige of andere vrouwen die hetzelfde hebben meegemaakt. Overweeg professionele hulp van een praktijkondersteuner-ggz of psycholoog.

Overzicht van adviezen

Advies Details
Eetgewoonten Kleine, frequente maaltijden; vermijd vet, pittig en sterk geurend voedsel
Drinken Voldoende vocht (1,5-2 liter per dag); vermijd cafeïne en alcohol
Rust Neem voldoende rust en vermijd oververmoeidheid
Gember Gemberthee, verse gember in eten of gemberpillen (max. 1 gram per dag)
Slapen Eet niet vlak voor het slapen; verhoog de slaappositie van je hoofd

Onthoud dat je niet alleen bent. Zorg goed voor jezelf en zoek hulp als je het nodig hebt. De meeste klachten verminderen na het eerste trimester, maar professionele ondersteuning kan helpen om deze periode zo goed mogelijk door te komen.

labels:

Zie ook: