Iedereen is wel eens misselijk: een weeïg hinderlijk gevoel in de maagstreek of kotsmisselijk met overgeven als je iets verkeerds gegeten hebt. Misselijkheid zorgt ervoor dat je niets meer wilt eten of drinken. Bij braken trekt je maag zich samen, zodat je de inhoud uitspuugt. Soms gebeurt dat heel snel en met heel veel kracht. Je lichaam probeert zich op allerlei manieren te beschermen, bijvoorbeeld tegen bedorven eten en vergif. Als je lichaam dan ‘denkt’ dat je iets gegeten of gedronken hebt dat niet goed voor je is, kan het reageren met misselijkheid en overgeven. Braken zorgt ervoor dat de ‘gevaarlijke’ stoffen uit je maag verdwijnen. Als je misselijk bent, voel je je vaak slap en vervelend.

Oorzaken van Misselijkheid en Braken

Misselijkheid en braken kunnen heel veel oorzaken hebben. Hoe misselijkheid ontstaat is niet precies bekend. De samenhang tussen maag, darmen en hersenen is vaak van invloed. Door alleen al te denken aan misselijkheid kunt u misselijk worden. De arts zal je eerst vragen stellen over je voorgeschiedenis (wat voor ziekte je hebt en hoe je behandeld bent) en je klachten. Hieronder worden enkele veelvoorkomende oorzaken besproken:

  • Voedselvergiftiging: Binnen een paar uur na het eten misselijk? Ai! Dat kan duiden op een voedselvergiftiging. Helemaal als je ook moet overgeven en last hebt van buikkrampen en diarree.
  • Overeten: Dit is een van de meest voorkomende vormen van maagpijn en tegelijkertijd een van de minst gevaarlijke. De oorzaak van deze pijn zit hem namelijk in, je raadt het al, het eten wat je binnenkrijgt.
  • Stress: Naast het feit dat stress mede verantwoordelijk is voor veel kwaaltjes (denk aan overgewicht, te hoog cholesterol etc.) is het ook één van de oorzaken van maagklachten.
  • Galstenen: Meestal geven galstenen weinig tot geen klachten. Pas als een galsteen klem komt te zitten tussen de galwegen kunnen er klachten optreden.
  • Alvleesklierontsteking: Een (acute) alvleesklierontsteking kenmerkt zich vaak in een acute en hevige pijn in de bovenbuik.
  • Glutenallergie: Glutenallergie is één van de meest voorkomende allergieën in Nederland. Een van de symptomen van glutenintolerantie is maagpijn.
  • Aneurysma: Een aneurysma is een verdikking of verwijding van de aorta. De aorta is de belangrijkste ader in je lichaam en deze loopt ook door je buik.
  • Maagzweer: Als je last hebt van een maagzweer dan is de slijmvlieslaag van de twaalfvingerige darm of van de maag dusdanig beschadigd dat er een gat in zit.
  • Maagslijmvlies irritatie: Wanneer het maagslijmvlies dunner wordt, bijvoorbeeld door stelselmatig roken, vet eten of alcohol, neemt ook de beschermende werking van het maagslijmvlies af.
  • Functionele maagklachten: Als je regelmatig last hebt van een raar gevoel in de buik, een misselijk gevoel en/of een opgeblazen gevoel zonder direct aanwijsbare reden dan kun je bijvoorbeeld kiezen voor een gastroscopie of maagonderzoek.
  • Vertraagde maagontlediging: Een vertraagde maagontlediging is het gevolg van een storing in de bewegingen van de maag. De maagspier trekt te weinig of te onregelmatig samen.
  • Voedselallergie: Misselijk na het eten van koemelkproducten of gluten? Het kan zijn dat je een voedselallergie hebt.
  • Vet eten: Jezelf verwend met frietjes of een oliebol? Dat kan flinke misselijkheid en zelfs een sprint naar het toilet opleveren.
  • Sporten met volle maag: Net gegeten, snel naar de sportschool en.. na 5 minuten inspanning enorm misselijk? Sporten met een volle maag kan voor misselijkheid zorgen.
  • Onregelmatig eten: Magertjes ontbeten en de lunch overgeslagen.. dan ‘s avonds maar alles inhalen? Dat is geen aanrader!

Wat Merk Je Als Je Last Hebt Van Je Maag?

Als je last hebt van je maag, heb je meestal 1 of meer van deze dingen:

  • Pijn bovenin je buik (maagpijn). Dit kan 's nachts erger worden. Na het eten kan het minder worden. Of juist erger.
  • Pijn of een branderig gevoel achter je borstbeen (brandend maagzuur). Bijvoorbeeld als je bukt of gaat liggen na het eten.
  • Zuur eten of drinken komt uit je maag in je keel of mond. Bijvoorbeeld als je bukt of gaat liggen na het eten.

Factoren die Maagklachten Kunnen Verergeren

Je kunt last hebben van je maag door veel dingen:

  • Roken, alcohol en eten: Van roken, alcohol en frisdrank met prik kun je last krijgen van je maag. Je kunt ook meer last hebben als je vet of pittig hebt gegeten, of na het eten van ui, chocola, pepermunt of zuur fruit zoals sinaasappel.
  • Meer druk op je buik: Door meer druk op je buik kan eten makkelijker omhoog komen.
  • Medicijnen: Zoals pijnstillers tegen ontstekingen (NSAID's), medicijnen die je bloedvaten open zetten (nitraten) of bloedverdunners (DOAC's).
  • Maagzweer of maagkanker: Soms heb je last van je maag door een maagzweer, of door de maagbacterie. Heel soms heb je last van je maag door maagkanker.
  • Andere oorzaken: Je kunt ook last hebben doordat je maag langzamer werkt. Of doordat de spier tussen je maag en slokdarm wat slapper is. Bij een middenrif-breuk kun je ook last hebben van je maag. De bovenkant van je maag steekt dan een beetje boven het middenrif uit.

Maagklachten ontstaan niet door angst, somberheid of stress.

Wat Kun Je Zelf Doen?

Probeer eens uit wat je kunt doen om je misselijkheid en overgeven tegen te gaan. Het is ook belangrijk om zoveel mogelijk te drinken om uitdroging te vermijden. Hier zijn enkele tips die kunnen helpen om de klachten te verminderen:

  • Regelmatiger en gezonder leven: Misselijkheid verbetert soms als u regelmatiger en gezonder gaat leven. Zoals de dag starten met een ontbijt, gezond en gevarieerd eten, alcohol vermijden, stoppen met roken en maximaal 4 kopjes koffie per dag.
  • Rustiger eten en kleinere porties: Kan soms ook helpen. Ook minder stress en een goede nachtrust helpt.
  • Extra kussens in bed: Heb je vooral klachten als je in bed ligt? Het helpt als je hoofd hoger ligt. Leg bijvoorbeeld een extra kussen onder je hoofd, nek en schouders. Of zet het hoofdeinde van je bed een stukje hoger.
  • Vermijd bepaalde voedingsmiddelen: Krijg je steeds last van je maag na bepaald eten of drinken? Bijvoorbeeld na vet eten of pittig eten? Eet dat dan een tijdje niet. Zo merk je of je minder last krijgt. Stop niet met het eten of drinken van verschillende dingen tegelijk. Je weet dan niet wat helpt om minder last te krijgen van je maag. Drink geen frisdrank met prik. Drink je alcohol? Je kunt proberen of het helpt als je geen of minder alcohol drinkt.
  • Afvallen: Ben je te zwaar, probeer dan af te vallen. Dan kun je minder last krijgen van je maag. Eet gezonder en beweeg meer. Wil je hulp om gezonder te eten of af te vallen? Maak een afspraak bij een diëtist.
  • Stoppen met roken: Rook je, vraag dan hulp om te stoppen met roken van je huisarts, de praktijkondersteuner of een coach. Als je gestopt bent, heb je meestal minder last van je maag.
  • Stress verminderen: Heb je last van stress of andere psychische klachten? Kijk bij psychische klachten of stress wat daarbij helpt. Als je je psychisch beter voelt, heb je vaak ook minder last van je maag.
  • Vermijd pijnstillers zoals ibuprofen en naproxen (NSAID's).

Medicijnen

Er zijn medicijnen die soms helpen tegen misselijkheid (domperidon, metoclopramide, ondansetron). Deze medicijnen hebben meestal een beperkt effect en kunnen bijwerkingen veroorzaken, zeker ook op langere termijn. Ze mogen daarom alleen kortdurend gebruikt worden. Bij misselijkheid kan een antidepressivum in een lage dosis geprobeerd worden.

Slik je bij pijn wel eens een pijnstiller tegen ontstekingen, zoals ibuprofen of diclofenac (NSAID's)? Moet je door een ziekte pijnstillers tegen ontstekingen slikken? Bespreek met je huisarts wat je dan kunt doen.

Misschien slik je het medicijn niet op de goede tijd. Kijk op de verpakking wanneer je het moet slikken. Helpt dit niet? Vraag je huisarts wat je kunt doen.

Let op: Als je arts je een behandeling voorstelt, hoef je daar geen ‘ja’ op te zeggen. Het is erg belangrijk om goed na te denken over wat jij zelf wil. Vraag gerust naar de voordelen en de nadelen van de behandelingen. Wat weegt voor jou het zwaarst? Wat wil je wel, en wat wil je niet? Bespreek je wensen met je arts, zorgverleners en naasten. Vertel hun duidelijk wat je wilt.

Wanneer Naar De Huisarts?

We adviseren u om naar de huisarts te gaan als u misselijk bent én regelmatig moet overgeven, afvalt en/of maagpijn heeft.

Direct bellen: Bel direct de huisarts of huisartsen-spoedpost als je 1 of meer van deze dingen hebt:

  • Je poep is plakkerig en zwart (dus niet donkerbruin).
  • Je geeft bloed over.
  • Je blijft overgeven. De pijn gaat niet meer weg.
  • De pijn is zo erg dat je het niet meer volhoudt.
  • Je voelt je suf en valt steeds bijna flauw.
  • Je hebt heftige buikpijn en koorts.
  • Je hebt heftige buikpijn die erger wordt als je beweegt.
  • De pijn wordt erger als je je buik aanraakt of loslaat.
  • De pijn wordt erger als je hoest of lacht.

Wel bellen, geen haast: Bel je huisarts op werkdagen of maak een afspraak als 1 of meer van deze dingen voor jou kloppen:

  • Je hebt de adviezen 3 weken geprobeerd, maar ze helpen niet.
  • Je hebt in je kindertijd gewoond in een gebied waar veel mensen de maagbacterie hebben. Zoals Azië, Afrika, Midden-Amerika, Zuid-Amerika en het zuiden en oosten van Europa.
  • Je klachten veranderen. Of je krijgt meer of steeds weer last van je maag.

Functionele Maagklachten

Volgens mlds heeft bijna een kwart van de Nederlanders heeft weleens last van pijn in de maag. Dit is vaak onverklaarbaar. Onverklaarbare maagkwalen worden functionele maagklachten genoemd. Functionele maagklachten ontstaan vaak door twee veelvoorkomende oorzaken.

  • Een overgevoelige maag betekent dat je maag snel van streek raakt door bepaalde voedingsmiddelen, dranken of stress. Mensen met een overgevoelige maag kunnen last krijgen van symptomen zoals buikpijn, misselijkheid, een opgeblazen gevoel en brandend maagzuur.
  • Een luie maag, ook wel bekend als gastroparese, betekent dat de maag langzamer dan normaal voedsel verteert. Dit kan leiden tot symptomen zoals een vol gevoel na een kleine maaltijd, een misselijk gevoel, braken en buikpijn.

Gastroparese (Maagverlamming)

Gastroparese is een maagstoornis waarbij het voedsel vertraagd wordt verteerd. In een gezond spijsverteringssysteem wordt het voedsel door krachtige spiersamentrekkingen vanuit de maag door de darmen verplaatst. Bij gastroparese werken de maagspieren slecht of helemaal niet, waardoor de maag niet normaal kan worden geleegd.

De gevolgen van gastroparese op iemands lichamelijke gesteldheid kunnen enorm groot zijn. Gastroparese kan leiden tot chronische misselijkheid en braken, met ondervoeding en verstoorde bloedsuikerwaarden als gevolg. Ook het emotionele welbevinden kan als gevolg van gastroparese negatief beïnvloed worden.

De arts zal de diagnose stellen op basis van uw volledige medische voorgeschiedenis, een lichamelijk onderzoek en eventueel aanvullend onderzoek.

Voedingsadviezen bij Vertraagde Maagontlediging

De eerste stap in de behandeling van vertraagde maagontlediging is vaak het aanpassen van je voeding. Hieronder enkele voedingsadviezen:

  • Eet rustig.
  • Blijf rechtop na het eten: Ga niet direct liggen na het eten.
  • Kies voor magere producten. Gebruik halfvolle magere melkproducten, mager vlees, 20+ of 30+ kaas.
  • Let op vezelrijke producten. Overleg met je arts of diëtist of je meer of minder vezels moet eten.
  • Vermijd sterk gekruid voedsel.
  • Vermijd rood, taai en draderig vlees.
  • Voorkom verstopping.
  • Ook al heb je minder trek, probeer regelmatig en gezond te eten.
  • Bij gebrek aan eetlust, probeer niet tijdens het eten, te drinken.

Overzicht van Medicijnen

Medicijn Gebruik
Diclofenac Ontstekingsremmende pijnstiller
Ibuprofen Ontstekingsremmende pijnstiller
Metformine Verlager van de bloedsuiker
Naproxen Ontstekingsremmende pijnstiller
Prednison Bijnierschorshormoon, remt ontstekingen
Spironolacton Kaliumsparend plasmiddel
Algeldraat en magnesiumhydroxide Neutraliseren maagzuur

labels:

Zie ook: