Veel mensen vragen zich af: "Waarom word ik moe van cafeïne?", terwijl het juist een energiestoot zou moeten geven. Het antwoord is complex en hangt af van verschillende factoren, waaronder tolerantie, uitdroging en verstoring van de slaap-waakcyclus.

Cafeïne Tolerantie en Ontwenningsverschijnselen

Het regelmatig consumeren van cafeïne kan leiden tot een verhoogde tolerantie, wat betekent dat u meer cafeïne nodig heeft om de effecten ervan te voelen. Het ontwikkelen van een tolerantie voor cafeïne kan de stimulerende effecten ervan verminderen en kan leiden tot ontwenningsverschijnselen waardoor u zich slaperig voelt.

Cafeïne en Bloedsuikerspiegel

Veel mensen weten niet dat hun ochtendkopje koffie een aanzienlijke invloed kan hebben op hun bloedsuikerspiegel. Dit komt door de verborgen suikers in koffie en de mogelijke negatieve effecten van cafeïne op de glucosehuishouding.

Hoewel zwarte koffie zelf geen toegevoegde suikers bevat, bevatten veel populaire koffiedranken zoals lattes, cappuccino's en koffie met een smaakje vaak zoetstoffen of siropen die uw dagelijkse suikerinname drastisch kunnen verhogen. Deze toegevoegde suikers veroorzaken een snelle piek in de bloedsuikerspiegel, gevolgd door een onvermijdelijke crash, waardoor u zich de hele dag moe en futloos voelt.

Aangetoond is dat cafeïne de insulinegevoeligheid negatief beïnvloedt, wat kan leiden tot problemen bij het reguleren van de bloedsuikerspiegel - vooral voor mensen met diabetes of andere glucosegerelateerde gezondheidsproblemen.

Cafeïne en Slaap-Waakcyclus

Cafeïne verstoort het vermogen van de hersenen om de slaap-waakcycli te reguleren door adenosinereceptoren te verhinderen adenosine te ontvangen, een neurotransmitter die slaperigheid opwekt. Deze interferentie treedt op wanneer cafeïne adenosinereceptoren blokkeert van het ontvangen van adenosine - een neurotransmitter die betrokken is bij het bevorderen van slaperigheid.

Wanneer cafeïne de hersenen binnendringt, hecht het zich aan adenosinereceptoren, waardoor deze geen signalen meer kunnen ontvangen die gewoonlijk slaperigheid veroorzaken. Behalve dat mensen zich moe voelen door het blokkeren van de adenosine-ontvangst in hun hersencellen (neuronen), is er nog een ander gevolg dat rechtstreeks verband houdt met de consumptie, namelijk een verhoging van de polsslag en een verlaging van de totale systemische arteriële spanningsniveaus (bloeddruk).

Het vrijkomen van cortisol, veroorzaakt door cafeïne-inname, kan leiden tot een verhoogde hartslag en bloeddruk, wat kan bijdragen tot vermoeidheid. Overmatige inname verstoort de slaap-waakcyclus in de hersenen en draagt bij tot chronische vermoeidheid.

Uitdroging door Cafeïne

Een traag gevoel na het drinken van cafeïnehoudende dranken zoals koffie kan het gevolg zijn van uitdroging. Wanneer cellen vocht verliezen, worden ze minder efficiënt in het uitvoeren van hun functies in het hele lichaam.

Cafeïne werkt als een vasoconstrictor, waardoor de bloedvaten vernauwen en de bloedstroom vermindert. Daardoor krijgen de cellen mogelijk niet genoeg zuurstof en voedingsstoffen om optimaal te functioneren. Uitdroging kan de effecten van vasoconstrictie nog versterken doordat het totale bloedvolume afneemt, waardoor het voor uw hart moeilijker wordt om efficiënt te pompen.

Cafeïne en ADHD

Hoewel cafeïne bekend staat om zijn vermogen een energieboost te geven, kan het ook het tegenovergestelde effect hebben. Als cafeïne u geen energieboost geeft, kan dat verschillende oorzaken hebben. Het kan te maken hebben met een hoge tolerantie of genetische factoren die van invloed zijn op de manier waarop uw lichaam cafeïne metaboliseert.

Als we het hebben over wat koffie teweeg brengt, dan hebben we het eigenlijk over cafeïne. Het is het belangrijkste stofje in koffie, maar het zit ook in thee, chocola en in energiedrankjes. Over het algemeen staat cafeïne erom bekend dat het je energie geeft. Het wordt dan ook gebruikt als een natuurlijk ‘pepmiddel’. Veel mensen gebruiken het om ’s ochtends wakker te worden of om over een middagdipje heen te komen.

De werking van cafeïne op ADHD heeft te maken met de neurotransmitter dopamine. Mensen met ADHD hebben een tekort aan dopamine. Dit veroorzaakt problemen met onder andere concentratie, impulscontrole, motivatie en plannen. Cafeïne stimuleert de productie van dopamine. Het gevolg is dus dat mensen zich na het drinken van koffie beter kunnen concentreren, ze beter kunnen plannen, zich gemotiveerder voelen etc. Dit geldt voor de meeste mensen als ze koffie drinken, maar bij mensen bij ADHD des te meer, aangezien zij een tekort hebben.

Het idee dat koffie zou kunnen helpen om de symptomen van ADHD te verminderen is niet nieuw. In de jaren 50 van de vorige eeuw werd er door het MOB (de voorloper van de RIAGG) koffietherapie gegeven aan kinderen met ADHD-achtige klachten. Het leek te werken, maar niet genoeg om ermee door te gaan.

Onderzoekers van de gezondheidsraad in Engeland vroegen zich af of het wel een goed idee was om koffie als hulpmiddel te negeren. Deze studie uit 2014 toonde aan dat een lage tot gemiddelde dosis cafeïne een positief effect had op de proefpersonen in vergelijking met een placebo en dat mensen met ADHD van nature al geneigd zijn om meer koffie te gaan drinken. De studie toonde tevens aan dat sommige proefpersonen die geen baat hadden bij medicatie, wél baat bleken te hebben bij cafeïne.

Strategieën om Negatieve Effecten te Verminderen

  • Verminder de cafeïne-inname: Beperk uw dagelijkse cafeïneconsumptie door te kiezen voor kleinere porties of over te stappen op cafeïnevrije alternatieven.
  • Zorg voor een goede hydratatie: De hele dag door water drinken is essentieel voor de algehele gezondheid en kan sommige negatieve effecten van cafeïnegebruik tegengaan.
  • Matig gebruik: Om vermoeidheid als gevolg van een verstoring van de adenosinereceptoren door cafeïne te voorkomen, is het belangrijk uw dagelijkse cafeïne-inname niet te overdrijven.

Naast deze strategieën is het essentieel te beseffen dat cafeïne misschien niet de enige oorzaak is van uw vermoeidheid. Andere factoren zoals een slechte slaapkwaliteit, stress en een ongezond dieet kunnen ook bijdragen tot chronische vermoeidheid.

Illegaal Gebruik van ADHD Medicatie door Studenten

Bijna een kwart (24,4%) van de Nederlandse studenten slikt ADHD-medicatie, zonder ADHD te hebben. De studenten slikken methylfenidaat - de werkzame stof in ADHD-medicatie - vooral om hun leerprestaties te verbeteren, en soms voor recreatieve doeleinden.

Methylfenidaat moedigt bij patiënten met ADHD het centrale zenuw­systeem aan om dopamine en noradrenaline te maken. Dat remt impulsen en helpt hen zich beter te focussen. Gebruikers voelen zich opgepept, met meer energie en alertheid. Methylfenidaat onderdrukt gevoelens van vermoeidheid. Gebruikers krijgen meer zelfvertrouwen en gaan vlotter praten.’

Maar het bezit of gebruik van methylfenidaat zonder recept is wel degelijk illegaal, waarschuwt IVM-gedragswetenschapper Hanneke Zwikker. Methylfenidaat staat namelijk op dezelfde lijst van de Opiumwet als drugs zoals cocaïne en xtc.

Gebruikers kunnen hoofdpijn, buikpijn, duizeligheid, slapeloosheid, een te snelle pols, angstaanvallen en een onrustig gevoel krijgen. En bij grote doses kan de medicatie zelfs leiden tot psychoses en hartklachten. Sommige gebruikers belanden daarmee op de SEH.

ADHD Lifehacks

Jaaaa, allemaal kennen we het wel. Die trucs en tips en tools die je in de loop van je leven verzameld hebt om jouw ADHD beter te kunnen managen. Ook al wist je nog niet eens dat je ADHD had. Het maakt helemaal niets uit wat andere mensen ervan vinden. Het is wat voor jou werkt. Ik noem dit ‘lifehacks’.

  1. Drink water: Dehydratie kunnen je symptomen verergeren. Door dehydratie kun je je vermoeider voelen, en ook je concentratie en focus worden minder. Gemiddeld genomen is zo’n 2 liter water over de dag verspreid voldoende.
  2. Telefoon buiten bereik: Leg je telefoon buiten handbereik! Zo simpel is het!
  3. Cafeine: En je, mits op de juiste manier gebruikt, cafeïne dus ook kunt gebruiken om je ADHD symptomen te verminderen. Hoeveel cafeïne voor jou de goede hoeveelheid is, is per persoon verschillend.
  4. Lach!: Bij lachen wordt er dopamine aangemaakt. Precies juist dat stofje waar wij van nature minder van hebben. Je voelt je beter en je ADHD symptomen verminderen.
  5. Meditatie: Ik mediteer nu elke dag en daardoor is het rustiger in m’n hoofd.
  6. Slaap: Moeilijk in slaap komen (dat kan wel 2-3 uur duren) en als ik wakker word, moeilijk weer terug in slaap komen. Dit leidt natuurlijk tot allerhande problemen, zoals niet wakker kunnen worden (en dus overal te laat komen), chagrijnig de hele dag.
  7. Sport: Door lichaamsbeweging maak je meer dopamine aan (dat waar wij ADHD-ers een tekort van hebben). Denk aan het fenomeen ‘runners high’.
  8. Voeding: Wat wel voor iedereen hetzelfde is dat meer groenten en fruit een goed idee is (en dan de hele groente of stuk fruit en niet alleen het sap bijvoorbeeld). En het zoveel mogelijk elimineren van suiker.
  9. Natuur: Een wandeling door de bossen of op het strand of waar dan ook, levert precies genoeg prikkels op om interessant te blijven, terwijl je niet overspoeld wordt door de overdaad aan prikkels van een moderne woonomgeving.
  10. Relax: Maar ontspannen is een manier voor ons lichaam om te herstellen. Dus broodnodig. Zonder ontspanning pleeg je roofbouw op je lichaam.
  11. Structuur: Een van de dingen die ik mezelf heb aangeleerd is het gebruiken van een bullet journal. Ik heb het bijna altijd bij me en ik noteer allles erin.
  12. Samen: Wij mensen zijn kuddedieren. Wij hebben elkaar nodig, echt nodig. Zonder mensen om je heen, overleef je het niet.
  13. Alarm: Op een gegeven moment had ik voor elk iets wat er gedaan moest worden op een dag een alarm in m’n telefoon staan.
  14. Hyperfocus: Als iets je echt interesseert, als iets je aandacht grijpt, dan kan de wereld om je heen vergaan, jij blijft gefocused op je doel. Dit kan voor uren achter elkaar.

Samenvattend: begrijpen hoe cafeïne interfereert met onze hersenchemie die verantwoordelijk is voor het reguleren van slaap-waakcycli kan inzicht geven in waarom sommige mensen vermoeidheid ervaren na regelmatig gebruik.

Mijn Experiment met Koffie en CBD

Voor 2019 had ik een goed voornemen; ik wilde stoppen met het drinken van koffie. Tegelijkertijd is het stoppen met koffie voor mij ook een soort experiment. Ik ben namelijk nieuwsgierig of het feit dat ik vaak om 22.00 uur zo’n enorme opleving heb, te maken heeft met mijn ADHD of met mijn koffieconsumptie.

Het eerste wat ik merk zijn de lichamelijke afkickverschijnselen. Knallende, stekende koppijn. Naast de lichamelijke gewenning, heb ik te maken met de gewoonte van het koffiedrinken. Ik heb besloten dat ik geen koffie meer drink. Dus helaas geen geruststellend gepruttel, met daarna een heerlijk kopje koffie, meer voor mij. Wel voor mijn man. Want hij wenst me veel succes met m’n experiment en gaat zelf gewoon door met koffiedrinken.

We zijn nu vier weken verder en ik kan oprecht zeggen dat ik er aan gewend ben dat ik geen koffie drink. En wat ben ik blij met het resultaat! Ik kan ’s avonds beter stoppen met wat ik aan het doen ben, gewoon om naar bed te gaan. Maar de eerlijkheid gebied te zeggen, dat ik eigenlijk direct op de tweede dag al mijn eigen experiment om zeep heb geholpen… Dat was best stom!

Want een dag nadat ik begon met mijn koffie-experiment, begon ik, ook bij wijze van experiment, met het slikken van CBD-pillen. Want nu kan ik nooit meer meten wat de oorzaak is geweest van het ‘wel op tijd naar bed kunnen gaan’. Dus of het goed resultaat nu komt door het stoppen met koffie, of door de CBD-pillen… ik weet het niet.

In ieder geval is dit een conclusie die ik zeker kan trekken; ‘sinds ik geen koffie meer drink en ben begonnen met het slikken van CBD-pillen, kan ik ’s avonds makkelijker stoppen met mijn bezigheden en daardoor vroeger naar bed dan voorheen.’ Nou, da’s best even twee dagen koppijn waard geweest.

labels:

Zie ook: