Koffie is een populaire drank over de hele wereld, en veel mensen starten hun dag met een kopje. Maar wat doet koffie nu echt met onze gezondheid? Dit is een vraag die vaak opkomt bij koffieliefhebbers.

Wat Zit Er in Koffie?

Koffie wordt gemaakt van geroosterde en gemalen koffiebonen. Koffiebonen zijn de gedroogde zaden van meestal gefermenteerde koffieplantbessen. De smaak van koffie hangt af van onder andere de soort koffiebonen, bijvoorbeeld Robusta- en Arabicabonen, de kwaliteit van de bonen, het brandproces en hoe fijn de bonen gemalen worden. Ook de manier waarop je koffie zet heeft veel invloed op de smaak. Door het drinken van koffie krijg je ook wat vitamines en mineralen binnen, zoals vitamine B en magnesium. Naast water en thee staat zwarte koffie inderdaad in de Schijf van Vijf. Koffie zonder suiker past volgens het Voedingscentrum in een gezond eetpatroon.

Cafeïne: De Bekendste Component

Koffie bevat van nature cafeïne. Cafeïne is een natuurlijke stof die vooral bekend is omdat het in koffie zit. Het zit ook in andere dingen, zoals thee, sommige frisdranken en chocolade. Cafeïne werkt als een 'oppepper'. Het helpt om je wakker en alert te voelen. Als je cafeïne binnenkrijgt, werkt het als een stimulerend middel in je lichaam. Een van de bekendste voordelen van koffie dan ook is de energie die je ervan krijgt. Dankzij cafeïne voel je je wakker en alert. Dit is niet alleen handig in het dagelijks leven, maar ook sporters gebruiken koffie soms om hun prestaties te verbeteren.

Hoeveel cafeïne je met een kopje koffie binnenkrijgt, hangt af van verschillende factoren. Bijvoorbeeld de gebruikte koffieboonsoort: in koffie van Robustabonen zit 2 tot 3 keer zoveel cafeïne dan in koffie van Arabicabonen. Ook de zetmethode, hoe sterk de koffie is gezet en de grootte van de kop hebben invloed. In een normale koffie zit ongeveer 85 mg cafeïne, bij een espresso is dit 63 mg. Een espresso is een kleine hoeveelheid koffie en daardoor ook sterker. Daardoor denken mensen dat een espresso ook meer cafeïne bevat. Dit is een fabel. Gemiddeld krijgt een volwassen Nederlandse man ongeveer 600 milligram cafeïne binnen per dag, en een Nederlandse vrouw zo’n 500 milligram.

Cafeïnevrije koffie, ook wel decaf genoemd, is niet helemaal cafeïnevrij. Er zit nog ongeveer 3 milligram cafeïne per kopje (125 milliliter). Dit is net zo veel als in een stukje melkchocolade.

Cafeïne is een stimulerende stof die voorkomt in koffie. Daarnaast komt het ook voor in thee, energiedrankjes, cola en chocolade. In een kleine hoeveelheid verbetert cafeïne de concentratie en prestatie en vermindert de vermoeidheid.

De Voordelen van Koffie

Naar de invloed van koffie op je gezondheid is ontzettend veel onderzoek gedaan. Bijna altijd vinden wetenschappers positieve effecten. Koffie heeft toch verrassend wat voordelen op je gezondheid! Het drinken van een paar kopjes per dag kan je energieniveau verhogen en je concentratie verbeteren. Zo verbetert het je cognitieve functies, wat heel erg nuttig kan zijn tijdens het werk. Het drinken van 2 tot 4 koppen koffie per dag hangt samen met een ongeveer 10% lager risico op hartziekten en een ongeveer 10% lager risico op een beroerte. Daarnaast is er sterk bewijs dat het drinken van 5 koppen koffie per dag in vergelijking tot geen koffie drinken samenhangt met een 30% lager risico op diabetes type 2. Dit laatste verband is vergelijkbaar voor koffie met cafeïne en decaf.

Gefilterde koffie zonder suiker staat in de Schijf van Vijf. Koffie voorziet je lichaam net als andere dranken van vocht. Het gebruik van gefilterde koffie daarentegen hangt samen met een lager risico op coronaire hartziekten, beroerte en diabetes. Het gebruik van twee tot vier koppen gefilterde koffie per dag hangt samen met een 10% lager risico op hartziekten en beroerte.

De cafeïne in koffie kan positieve en negatieve effecten hebben. In kleine hoeveelheden kan het je alertheid en concentratie verhogen, en je sportprestaties verbeteren.

Koffiebonen of gemalen koffie bevat ook antioxidanten. Deze stoffen beschermen je lichaam door schadelijke stoffen te bestrijden die je cellen kunnen beschadigen.

De Nadelen van Koffie

Koffie met cafeïne brengt gezondheidsvoordelen met zich mee, maar kan helaas ook negatieve effecten hebben. koffie wel de opname van de spoorelementen ijzer, zink, mangaan en chroom. koffie voor wat meer verlies van calcium via de urine, al is het niet groot dat ze leiden tot een tekort. Bepaalde bestanddelen in koffie kunnen de opname van bepaalde medicijnen verminderen.

De hoeveelheid cafeïne in koffie kan heel wisselend zijn. milliliter) koffie over de dag te nemen. Het kan bijvoorbeeld invloed hebben op slaap, zeker als het vlak voor het slapen gaan gedronken wordt.

Een nadeel van koffie is dat het, vooral als je het 's avonds laat drinkt, je slaap kan verstoren door de aanwezigheid van cafeïne. Overmatige cafeïneconsumptie kan leiden tot symptomen zoals angstgevoelens en een snelle hartslag.

Cafestol en Kahweol: Cholesterol Verhogende Stoffen

In koffie zitten de vetachtige stoffen cafestol en kahweol die het LDL-cholesterol verhogen. Een teveel aan LDL-cholesterol in je bloed blijft plakken aan de binnenkant van je bloedvaten. Dat vergroot de kans op bijvoorbeeld een hartaanval of beroerte. De manier waarop koffie gezet wordt, heeft invloed op hoeveel cafestol en kahweol de koffie bevat. Hoe beter de koffie gefilterd is, hoe minder er van deze stoffen in zit.

Cafestol, een stofje in koffie, komt vooral voor in ongefilterde koffie zoals bij een cafetière of een percolator. Percolator koffie, bekend om zijn sterke smaak, bevat meer cafestol en kan dus het 'slechte' cholesterol verhogen. Dit is iets om in overweging te nemen voor mensen met bestaande cholesterolproblemen.

Ongefilterde koffie zoals kookkoffie en koffie gezet met een cafetière staan niet in de Schijf van Vijf vanwege het hoge cafestolgehalte. Ook voor espresso en koffie gezet van cups gelden beperkingen vanwege de cafestol.

Acrylamide: Een Potentieel Risico

In koffie zit een kleine hoeveelheid van de stof acrylamide. Bij dierstudies is aangetoond dat acrylamide schadelijk is. Bij mensen kan een hogere inname van de stof mogelijk schadelijk zijn. Tijdens het roosteren van koffiebonen ontstaat acrylamide. De hoeveelheid acrylamide die in de koffie zit die je drinkt, hangt af van hoe de koffiebonen gebrand worden, de soort koffie, de methode waarop de koffie gezet is en de hoeveelheid water die is gebruikt bij het zetten van de koffie. Robustabonen bevatten bijvoorbeeld meestal meer acrylamide dan Arabicabonen. Oploskoffie-poeder en vooral koffievervangers, die meestal bestaan uit een mengsel van granen en cichorei, bevatten gemiddeld meer acrylamide dan gemalen koffiebonen.

Koffie en Kanker

In 2015 was de conclusie van de Gezondheidsraad dat er geen duidelijk bewijs is voor een relatie tussen koffie en borstkanker, darmkanker of longkanker. Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds geeft verder aan dat er in het algemeen geen bewijs is dat koffie de kans op kanker vergroot. Het American Institute for Cancer Research/World Cancer Research Fund (AICR/WCRF) concludeerde in 2018 juist dat het drinken van koffie het risico op lever- en baarmoederkanker verlaagt.

Adviezen en Richtlijnen

Hoeveel koffie je gemiddeld kunt drinken op een dag hangt onder andere af van de manier waarop deze is gezet. Een aantal kopjes gefilterde koffie (zowel met als zonder cafeïne) per dag past in een gezond voedingspatroon. Neem vanwege de cafeïne, naast 3 kopjes groene of zwarte thee op een dag, niet meer dan 5 kopjes koffie per dag (1 kopje is 125 milliliter).

Hieronder volgt een overzicht van de aanbevolen maximale hoeveelheden koffie per dag, afhankelijk van de zetmethode:

Type Koffie Maximale Hoeveelheid
Gefilterde koffie Niet meer dan 5 kopjes
Espresso, koffiecups of percolator 2 tot 3 kopjes
French press of cafetière (doordruk koffie) Maximaal 3 keer per week 1 kopje per dag
Griekse of Turkse koffie (kookkoffie) Beter niet consumeren

Speciale Situaties

Zwangerschap en Borstvoeding

Het advies voor zwangeren is om niet meer dan 2 koppen cafeïnevrije koffie te drinken op een dag. Tijdens de zwangerschap neemt de snelheid waarmee je lichaam cafeïne afbreekt af. Er wordt daarom aangeraden om de inname van koffie tijdens de zwangerschap te beperken tot 2 kopjes of 1 mok per dag, dit geldt ook voor cafeïnevrije koffie.

Kinderen

Voor kinderen onder de 13 jaar is het advies geen koffie te drinken. Voor kinderen van 14 tot 18 jaar is het advies niet meer dan 1 tot 2 kopjes koffie per dag. Hou lagere hoeveelheden aan bij gevoeligheid voor cafeïne, want het kan bijvoorbeeld invloed hebben op slaap. Als kinderen een keer een slokje koffie willen proeven is dat geen probleem, maar vanwege de cafeïne is het advies voor kinderen onder de 13 jaar geen tot maximaal 1 kopje koffie per dag.

Duurzaamheid en Eerlijke Handel

Diverse koffiesoorten worden op de markt gebracht volgens de normen van eerlijke handel. Eerlijke handel zorgt ervoor dat boeren uit arme landen een eerlijke prijs krijgen voor hun product. Deze koffie is herkenbaar aan het keurmerk Fairtrade en ook het Rainforest Alliance keurmerk houdt rekening met de arbeidsomstandigheden. Koffie heeft een lage belasting op het milieu. Het drinken van kraanwater is het meest duurzaam. Het verwarmen of koken van het water voor het maken van koffie heeft meer impact op het energieverbruik.

labels: #Ei

Zie ook: