Voor veel mensen is het herkenbaar dat kinderen geen makkelijke eters zijn. De één houdt niet van pasta, de ander wil geen groenten eten en sommige kinderen hebben regelmatig helemaal geen zin om te eten. We vinden het normaal dat kinderen geen makkelijke eters zijn. Gelukkig is het feit dat je kindje niet wil eten vaak slechts een fase. Ondanks dat veel kinderen deze fase doorlopen kan het voor veel stress zorgen.

Er kunnen meerdere oorzaken zijn waarom je kindje niet wil eten. Denk bijvoorbeeld aan een allergie, spanningen of lichamelijke problemen. Bij de meeste kinderen heeft het moeilijke eten echter te maken met de leeftijdsfase. Vanaf ongeveer twee jaar ontdekken kinderen dat ze een eigen individu zijn en willen ze het liefst alles zelf bepalen.

Oorzaken van Eetproblemen bij Kinderen

Er zijn veel verschillende oorzaken voor problemen met eten. Ten eerste is het goed om te bedenken of het te maken kan hebben met een lichamelijk probleem, zoals een allergie, darmproblemen of een afwijking aan de slokdarm. Logisch dat je kind niet wil eten als het hier last van heeft. Waarom hebben zij zoveel moeite met eten? Ook andere factoren zoals de nee-fase, spanningen thuis of de opvoedstijl van ouders spelen een rol.

Tot de leeftijd van 1,5 à 2 jaar aanvaardt een kind vrij gemakkelijk nieuwe voedingsmiddelen. Vanaf het einde van het tweede levensjaar worden kinderen selectiever in hun eetgedrag. De angst voor nieuwe en onbekende voedingsmiddelen - oftewel voedselneofobie - neemt toe. Voedselneofobie is een natuurlijke reactie op onbekend eten. Kinderen eten steeds meer zelfstandig en leren zich de vraag te stellen ‘is dit product wel goed voor mij?’. Daarbij is de eerste reactie bij veel kinderen het weigeren van eten.

Voedselneofobie

Ook wel voedselneofobie genoemd. Kinderen zijn van nature voorzichtiger en soms angstiger waardoor ze niet meer alles in de mond stoppen. Timing is belangrijk: iets nieuws proeven lukt alleen als je kind positieve signalen laat zien. Bied altijd iets aan bij de maaltijd dat bekend is en veilig voelt. Bied niets anders aan als je kind daarom vraagt of niet veel wil eten. Werk met kleine stappen: elke aanraking met eten is van belang. Denk aan kijken, ruiken, likken en een knuffel voeren. Laat je kind het tempo bepalen. Schep kleine porties op, dat ziet er overzichtelijk uit voor je kind. Gebruik een vakjesbord. Kinderen kunnen angstig worden als ze niet precies zien wat er op hun bord ligt. Geef controle aan je kind binnen jouw kaders: laat zelf bestek vasthouden, zelf een bordje uitkiezen, zelf bepalen op welke dag er iets nieuws geproefd wordt en hoeveel hapjes.

Psychologische Ontwikkeling

Veel peuters hebben eetproblemen. Ze gooien jouw zelfgemaakte maaltijd zo van tafel. En dat terwijl je je best hebt gedaan om iets lekkers voor ze te koken. Peuters ontdekken dat ze een eigen individu zijn en daardoor willen ze graag alles zelf doen. Omdat eten zo belangrijk is, kan dit al snel tot een machtsstrijd leiden. Stel je voor: jij als ouder vindt dat je kind moet eten, maar je kind weigert. Als ouder zul je deze strijd altijd verliezen. Je kunt nu eenmaal geen eten naar binnen krijgen als je kind zijn mond stijf dicht houdt.

Het gedrag is extreem belangrijk bij het leren openstaan voor proeven. We zijn snel geneigd om straffen en belonen toe te passen. Dan leren kinderen dat zoetigheid een beloning is. Dwing je kinderen niet om te proeven.

Wanneer is er meer aan de hand? ARFID

Maar in sommige gevallen blijven eetproblemen bestaan en heeft dat ernstige gevolgen. Als dat aan de hand is, dan noemen we dat ARFID: Avoidant Restrictive Food Intake Disorder. Bij kinderen uit zo’n ‘vermijdende/restrictieve voedselinnamestoornis’ zich vaak in niet willen eten of slechts heel eenzijdig eten. Ze kiezen dan telkens voor hetzelfde voedsel of product.

Je kind kan ‘zich anders voelen’ door het eetgedrag. De eetmomenten zullen altijd ongemakkelijk of niet vanzelfsprekend zijn. Sommige kinderen weigeren te eten, of eten een periode heel weinig. Anderen kinderen kiezen alleen voor een bepaald soort eten.

Lichamelijke Gevolgen

Als je kind niet wil eten kan dit leiden tot (ernstig) ondergewicht. Om sondevoeding te vermijden, is medische drinkvoeding dan vaak noodzakelijk. Maar als je telkens hetzelfde eet, kan dat ook overgewicht tot gevolg hebben. Bijvoorbeeld als je kind uitsluitend voedsel eet met veel calorieën. Ook kan vitaminetekort ontstaan, zoals bij kinderen die geen groenten of fruit willen eten.

Ouders hopen vaak dat het vanzelf goed komt, maar dat gebeurt helaas niet altijd. Onderzoek laat zien dat bij ruim twee van de drie kinderen met deze klachten dit niet het geval is. Kinderen ontwikkelen dan eetpatronen waarbij ze vaak hetzelfde eten en te weinig verschillende voedingsstoffen binnenkrijgen. Hierdoor is de kans op allerlei lichamelijke verstoringen en ziekten groter. Hier kan je kind tijdens zijn of haar volwassenheid ook nog last van hebben.

Sociale Gevolgen

Je kind kan ‘zich anders voelen’ door het eetgedrag. Op school, bij de sportclub of met vriendjes en vriendinnetjes, ouders en broers en zussen. De eetmomenten zullen altijd ongemakkelijk of niet vanzelfsprekend zijn. Bij SeysCentra zien we dagelijks welke invloed ARFID heeft op gezinnen. Sommige kinderen weigeren te eten, of eten een periode heel weinig. Anderen kinderen kiezen alleen voor een bepaald soort eten.

Hulp zoeken

Heeft uw kind een eetprobleem? Dat kan verschillende oorzaken hebben. Uw kind voelt zich misschien onzeker over zijn/haar uiterlijk en vindt zichzelf misschien te dik. Eetproblemen gaan meestal niet vanzelf over. Het is daarom belangrijk zo snel mogelijk hulp te zoeken. Vaak valt het helemaal niet op dat een kind een eetprobleem heeft. Kinderen met een eetprobleem gebruiken trucs en leugentjes om bijvoorbeeld niet te hoeven eten.

Ouders weten vaak niet goed wat ze moeten doen als ze denken dat hun kind een eetprobleem heeft. Laat uw kind weten dat u er voor hem/haar bent. Praat erover en zeg ook dat u zich zorgen maakt. Bespreek uw zorgen met uw huisarts. Vraag uw kind om mee te gaan naar de huisarts. Als uw kind niet mee wil, voelt u zich misschien machteloos.

Voor de behandeling van een (beginnend) eetprobleem kan uw kind terecht bij de huisartspraktijk en een psycholoog. Uw kind krijgt therapie om te helpen bij het veranderen van negatieve gedachten over zichzelf en eten.

  • Cognitieve gedragstherapie: Uw kind gaat samen met een psycholoog onderzoeken hoe het denkt over zichzelf, zijn/haar eetgedrag en lichaam.
  • Interpersoonlijke therapie: Uw kind gaat tijdens deze therapie kijken naar relaties met andere mensen. Uw kind leert hoe hij/zij problemen op tijd ontdekt en aanpakt. Het zelfvertrouwen zal dan groter worden.

Tips en Oplossingen

In dit artikel vind je verschillende tips over hoe je ermee kan omgaan als je peuter of kleuter niet wil eten.

  1. Creëer een fijne sfeer aan tafel: Ga samen aan tafel zitten en geef positieve aandacht. Bespreek niet alleen volwassen zaken, want dat is saai voor kinderen. Zie het als een fijn moment van samen zijn met het gezin. Word niet boos als je kind niet netjes eet. Netjes eten is voor jonge kinderen nog lastig, gezien hun motoriek. Help ze om netjes te eten in plaats van steeds te corrigeren. Straffen werkt niet.
  2. Zorg voor regelmaat in de eetmomenten: Een uitgerust kind eet beter. Laat je kind duidelijk weten wanneer je gaat eten, zodat hij of zij zich hierop kan voorbereiden en niet plotseling het speelgoed uit z’n handen moet laten vallen. Zorg voor rituelen, zodat je kind weet waar het aan toe is.
  3. Respecteer het lichaam van je kind: Je kind is de enige die kan voelen of hij vol zit of honger heeft. Zelfs een heel jong baby’tje kan dit al voelen. Laat je kind bepalen en dwing nooit. Ga ervan uit dat je kind zelf kan bepalen hoeveel eten het nodig heeft. Geef kleine porties.
  4. Betrek kinderen bij het eten: Kinderen vinden het leuk om mee te helpen met koken of mee te kijken. Ze voelen zich dan meer betrokken bij het eten. Neem ze mee boodschappen halen en laat ze een groente kiezen. Leg ze uit waar het eten vandaan komt en laat ze in de pan kijken.
  5. Laat kinderen eten ontdekken: Jonge kinderen ontdekken de wereld nog veel met hun tast. Laat je kind het eten voelen met z’n handen. Ze zijn geïnteresseerd in verschillende structuren.
  6. Stimuleer het proeven: Wist je dat mensen ongeveer 10x moeten wennen aan een nieuwe smaak? Kinderen dus ook. Als ze iets voor de eerste keer eten, is het dus normaal dat ze het niet lekker vinden. Het is juist belangrijk om dan door te zetten en ze meerdere keren hetzelfde te laten proeven. Combineer nieuwe dingen met iets wat ze lekker vinden.
  7. Eet samen: Door samen te eten creëer je een rustige sfeer en een goed voorbeeld. Jonge kinderen zijn snel afgeleid en kunnen moeite hebben met eten en tegelijkertijd tv te kijken. Zorg voor een rustige omgeving, zodat je kind zich kan focussen op het eten in plaats van op andere dingen. Geef het goede voorbeeld.

De Belangrijkste Regel

De belangrijkste regel hierbij is dan ook: “Jij bepaalt wat en wanneer je kind eet, je kind bepaalt hoeveel hij eet.” Zorg verder voor een positieve sfeer aan tafel, regelmaat in de eetmomenten en betrek je kind bij het eten. Laat je kind eten ontdekken en proeven.

Houd dit in gedachten, want hiermee voorkom je strijd. Je kind krijgt dus voor een groot deel zelf de controle over het eten. Doordat je kind deze controle krijgt, zal er minder strijd ontstaan en is er minder kans op eetstoornissen op latere leeftijd. Wat jij als ouder kan doen, is zorgen voor regelmaat en gezond eten. Jij bepaalt de eetmomenten en wat je kind te eten krijgt.

Samenvatting:

  • Zorg voor een positieve sfeer aan tafel
  • Bied regelmaat in de eetmomenten
  • Je kind is baas over z’n eigen lichaam
  • Betrek kinderen bij het eten
  • Laat kinderen eten ontdekken
  • Stimuleer het proeven
  • Eet samen

Factor Beschrijving
Leeftijdsfase Vanaf 2 jaar ontdekken kinderen hun eigen wil en worden selectiever in hun eetgedrag.
Voedselneofobie Angst voor nieuwe en onbekende voedingsmiddelen.
Psychologische ontwikkeling Peuters willen alles zelf doen, wat tot een machtsstrijd kan leiden tijdens het eten.
Omgeving Spanningen thuis of een negatieve sfeer aan tafel kunnen bijdragen aan eetproblemen.

labels:

Zie ook: